هفت میوه و هفت سین

محمد ظهیر ظهوری

جشن نوروز ازسالهابدینسودرکشورهای، افغانستان، ایران، تاجیکستان، ازبکستان وکشور های آسیای میانه یکی از مهمترین جشن های باستانی به شمار میرود، بر گذاری مراسم این جشن ریشه در تاریخ باستان داشته، که از دوره ای هخامنشیان گرفته تا به حال در میان مردم این مناطق از کره ای زمین ادامه داشته و دارد، که از آن، با مراسم خاص و با شکوهی درکشورهای مختلف با سنن، رسم و رواج ها، رسومات، اندکی متفاوت در حین تحویل سال نو، تجلیل بعمل میاید. یکی از این آهین های کهن نوروز، چهارشنبه سوری میباشد، که در سرزمین ایران ودر بعضی از خانواده های ما نیز در ولایت باستان هرات برگذار میشود.

بنابراین، قبل از فرا رسیدن سال نو به خانه تکانی، گرد روبی، رنگمالی وتمیز کاری منازلشان میپردازند، تا پذیرایی خوبی از سال نو داشته باشند، این آهین کهن نوروز، ازقدیم الیام در بین مردمان این سرزمین ها به میراث مانده، به حساب میرود. درکشور ما افغانستان نیز تحویل سال، ومراسم نوروز را با برنامه ای خاص که بشکل رسمی آن که عبارت از جشن دهقان میباشد، تجلیل به عمل میاورند.که مردم برای آمادگی تحویل سال نو و برگذاری از مراسم جشن نوروز، چند روز قبل از فرارسیدن سال نو خود را آهسته، آهسته آماده ساخته تا این جشن را خوبتر وبهتر برگذار نمایند. که به خانه تکانی، گرد روبی ورنگمالی خانه های شان میپردازند، همچنان بعد ازخانه تکانی، مقدار گندم را در یک ظرف تمیز میریزند، با مقدار آب آن را، نم کرده سبزه میکارند وآهسته، آهسته سبزه میروید که از آن سمنک آماده میکنند، هم ازآن سبزه، مقدارآن را به روی سفره های نوروزی میگذارند.

سفره ای نوروزی را، خانواده ها برای پذیرایی از نوروز ومهمانان نوروزی پهن مینمایند، در آن هفت قسم خوردنی که حرف اول آن سین باشد، هفت سین یعنی عبارت است از:سبزی، سمنک، سماق، سرکه، سنجد، سیب، سیر را، به خاطر پذیرایی از نوروز، از آن نیز بسلامتی، سعادت و سرسبزی تفاٴل میزنند.

در شهر کابل وشهر های شمال کشور، معمولا هفت میوه، که عبارت از: کشمش سبز، چارمغز، بادام، پسته، زردآلو، کشمش سرخ، سنجد را، با مقدار شکر در یک ظرف تمیز با مقدار آب لازم آن را تر نموده از آن هفت میوه آماده می سازند، آنرا بروی سفره نوروزی میگذارند، همینطوردر بعضی از خانواده ها رسم براین است که در این روز خجسته، علاوه بر هفت میوه و هفت سین، مرغ سفید و سبزی از بازار تهیه، با برنج پخت نموده از آن سبزی چلو آماده مینمایند، همچنان سمنو یا سمنک یکی از آهین کهن است، شبیه به حلوا میباشد، از شیره گندم سبز، با مقدار آرد، آنرا در یک دیگ بزرگی انداخته پخت مینمایند، معمولا پخت آنرا دختران جوان برعهده دارند، که با دف یا دایره با خواندن ترانه ای ویژه نوروزی آغاز نموده، اما من با پوزش، چهار بیت آن، در حافظه ام است که میخوانند:

سمنک نذری بهار است

دختر ها دور اش قطاراست

سمنک درجوش، ما کپچه زنیم

دیگران در خواب، ما دفچه زنیم

یکی از دختران، کفگیر کلانی بدست وبا آن سمنو یا سمنک را شور داده، تا به قیام وآماده خوردن شود. و آن را دربساط سفره ای هفت سین یا سفره ای نوروزی می گذارند واصلا این غذا بصورت نذری در این موقع از سال پخت میشود.همچنان، لباسهای نو به تن نموده و به دیدن دوستان، اقارب، نزدیکان شان به یکدیگر میپردازند و زوج های جوان به دیدن بزرگان خانواده میروند، همینطور برسر زیارت ها ومقابر گذشتگان خود رفته، دعاء و آب به روی خاک عزیزان ازدست رفته شان میپاشند.

خانواده ها دور هم جمع شده، مراسم سال را برگذار مینمایند، نوروز سبب میشود که پسران نامزد، به نامزد هایشان نوروزی میبرند، به همین سبب، بازار ماهی فروشان جلبی پزان خیلی گرم تر ازروز های عادی میباشد، خانواده هایکه هزینه ای مسافرت را داشته باشند به دیدن دوستان به مسافرت میپردازند، کسانیکه با هم قهر و دعوایی کرده باشند، سعی برآن میکنند که با هم آشتی و رفع کدورت نمایند، حرف از جنگ و آشتی آمد، خاطرات تلخ دوره قهقرایی گروهی طالبان به ذهنم خطورکرد که جا دارد، با تاثراز آن روزگار سیاه یاد آور شوم!!

هفت سال قبل از امروز که با روی کار آمدن دوره ای سیاه گروهی سیه اندیشان (طالبان) برگذاری مراسم این جشن نوروز را ممنوع کرده بودند، که خریدن لباس، مواد لازم مربوط به تجلیل وبرگذاری آن را و حتی پوشیدن لباس نو را حرام دانسته وبرای برگذار کنند گان آن سخت ترین مجازات را در نظر گرفته بودند، همین قسم، هر نوع تفریح و سرگرمی را غیر شرعی میدانستند. خوب، نمیخواهم که مقاله ام به درازا کشیده شود، جای شکرش باقیست که با کنار رفتن این گروهی کوردل و سیه اندیش، مردم ما هفت سال بدینسو که تحویل سال نو، مراسم نوروز و مسایل مذ هبی خویش را در کشور شان درفضای نسبتا آرام برگذار مینمایند واز سوی دیگر با تاسف! امسال هم، سال نو ومراسم نوروز را در شرایط داریم برگذار مینماییم که هنوز تعداد از هموطنان مظلوم ما در گوشه ای از وطن، با این گروهی متحجردارند دست وپنجه نرم میکنند، که این کوردلان سیه بین در جنوب و شرق کشور جنگ، ظلم و خونریزی، آدم ربایی، انتحاری را بر سر عزیزان ما روا میدارند، بنابراین، امیدواریم که سال 1387، سالی خوبی، دور خشونت، در کشورمان، افغانستان داشته باشیم. از جنگ و

محمد ظهیر ظهوری

16mar08

بالا Up

بازگشت Home