|
|
موکب
سبز بهار را دکتر
صاحبنظر
مرادی پاسداری
از سنن
وعنعنات ملی
هر کشور
وجماعت انسانی
از زمانه های
قدیم تا عصر
حاضر در میان ملل
جهان
معمولست.
تمام ملتها و
مردمان جهان
روز اول سال
خود را به نحو
شایسته ای
تجلیل مینمایند
و از مردمان
مسلمان تا
مسیحیان به
گرامیداشت
از روز اول
سال خود
جشنها
واحتفالهای
را برگزار
مینمایند.
همانطوریکه
مسلمانان در
کشور های عربی
روز اول محرم
را به حیث روز
نخست سال
قمری با تشریفات
خاصی جشن می
گیرند، جهان
مسیحیت نیز
روز اول
جنوری را در
میان احساسات
و مراسم های
جشنی گرامی
می دارند.. درین
میان مردم
مسلمان ما
نیز از "نو
روز" با رسم
ویژة آن و با
باور ها و
بینشهای
انبوه دینی
وفرهنگی با
فراخوانهای
نوید بخش
وپیامهای
کار وتلاش در
جهت زرع و غرس تجلیل
و تبجیل به
عمل میآورند. نو
روز در سر
زمین ما جشنی
بدرا زای
هستی انسان
است و از کیو
میرث تایمای
جمشید
نخستین
پادشاه
پیشدادی
آریاییان به
خجستگی و
شکوه آن
تأکید کرده و خود
آغاز گر
ترویج باور
های فرخنده
ومعرفت روابط
انسان با
طبیعت و
ارزشهای
متعالی جشن
طبیعت بوده
اند. به گواهی
تاریخ نو روز
نه تنها آغاز
سال جدید
آریاییان
بوده است،
بلکه جشن
رستاخیز
هستی و طبیعت
نیز است، که
با آغاز خود
طبیعت مرده
زمستانی را
روح مسیحائی
میبخشد و هر
آنچه دارای نفس
و روح
می باشد درین
فصل به طپش
وجنبش بر میخیزد.
حضرت شیخ
مصلح الدین
"سعدی شیرازی
ع" چه زیبا
بیان نموده
است که ؛ آدمی
نیست که عاشق
نشود فصل
بهار
هر
گیاهی که به
نو روز نجنبد
حطب است نو
روز نه تنها
در قلمرو
آریانای
باستان در کشور
های اسیای
مرکزی با
مراسم پر
طنطنه ای جشن
گرفته می
شود، بلکه در
سر زمین های
بابل و بین
النهرین نیز
سابقه
برگزاری
قدیم دارد.
زیرا نو روز
جشن رستا خیز
طبیعت بر اثر مهاجرت
آریاییان به
بین النهرین
برده شد و با
آئین های ملی
وجشنی سومریها
در آمیخت. در
آریانای
باستان با
توجه به
شرایط
اقلیمی سال
به دو فصل
تقسیم
میگردید که
گرما (تابستان)
هفت ماه
وسرماه
(زمستان) پنج
ماه را در بر میگرفت.
سال زمانی
شامل دو فصل
(زمستان ده
ماه وتابستان
دو ماه) بود،
که غرض تفکیک
فصلها و تغیر
یابی اقلیم
وجمع آوری
محصولات
دهقانان جشنهای
(مهرگان)، (صده)
و نو روز یاد
آور جشن ها و
سرور های
مردمی و
دهقانان
وکشاورزان
آریایی می
باشد. یما
پادشاه در نو
روز تاجپوشی
نمود و جشن
پادشاهی خود
را با هنگامه
رستاخیز
طبیعت همزاد
وهمآهنگ
گردانید.
تعلیمات
دینی
زردشتیان، زروانیان،
بوداییان و مانیان
در پیوند با
دگرکونی فصل
یخ بسته سرما
به فصل جوش و
خروش کار و
سازنده گی
بینشها و
باور های
فراوانی را
افزوده اند،
که باز گوئی
آنان فرصت
بیشتر
میخواهد. به
باور
زردشتیان هر
فرد باید در
نو روز به زرع
و غرس روی
بیاورد و اگر
کسی از روی نا
گزیری
نتواند
نذریه نو
روزی را با
غرس نمودن
نهال یا
افشاندن بذر
زراعتی بجا
آورد، بایست
حد اقل هفت
دانه خام را
در دل خاک
مدفون نماید
تا آنها بسبزند
واهو را مزدا (آفریده
گار واحد) در
روز پسین از
گناهان آنان
در خواهد
گذشت. دارنده
گان این باور
ها نو
روز را جشن
اموات نیز می پندارند،
که در آن
فروهر ها "
فرشته گان
نیکی وآشتی"
بزمین فرود
میایند و
انسانها را
به مبادی خیر،
آشتی وهمدلی
دعوت
مینمایند،
تا در نو روز
کسی را بر کسی
کینه وانتقام
در دل هایشان
باقی نماند
ودرسال پیش
رو مصدر
اعمال نا
جایز نشود. میله
های نو روز که
در سر زمین ما
عدیده وکثیر الجوانب
هستند نیز هر
کدام را وی پیامی
وبیانی
هستند.
آراستن دسترخوان
نو روزی با
نعمات (هفت
سین) یا (هفت
شین) ومیله
نذریه نو
روزی سمنک در
میان پاکی و
صفایی ظاهری
و باطنی نو روزیان
همکی انسان
آریایی را با
الهام از سه
فانوس (گفتار
نیک، کردار
نیک، و پندار
نیک بسوی
اعمال نیکو
وخیر فرا
میخوانند.
بناءً
آریاییان نو
روز را نه
تنها آغاز
روز نو برای
فصل کار وفعالیتهای
هستی تلقی
میکردند، که
درین روز تخم
کینه و عداوت
را از باور ها
وپندار های
خود نیز می
خشکانیدند و
بجای آن
رسمهای
همزیستی
وآشتی را به
مقصد
همگرائی
وهمکاری غرض
تأمین مایحتاج
زنده گی خود
در پیش
میگرفتند. در
دوره های
قدیم زمانی
هم نو روز
بحساب گردش
خورشید وماه
مطابق سال
قمری چهار
فصل بوده است.
تجارب
سالیانه
آریاییان با
محاسبات بخصوص
آنان سر
انجام
توانست نو
روز را در
نقطه اعتدال
بهاری با
برابری شب و
روز در برج
حمل بر قرار
نماید. در
واقع
تشریفات
آغاز نو روز
با محاسبه
نجومی و
برابری روز و
شب آغاز گر نو
روز بزرگ
میباشد. نو
روز با
کاروان
گسترده ای از
باور وعقاید
دینی
وتاریخی
بمثابه میراث
بزرگ
آریاییان وارد
دورة اسلامی
خراسان
گردیده است.
با اینکه عده
ای از نو روز
ستیزان از آن
بحیث عید عجم
یاد کرده و
خواسته اند
آنرا در
پیشگاه
جوامع مسلمان
کمرنگ جلوه
دهند، اما
روایات و
گزارشهای
دوره اسلامی
حاکی از آنست
که در نو روز
روز شربت نو
روزی را
بحضور
پیامبر بزرگ
اسلام(ص)
بردند و
پیامبر
پرسیدند: این
شربت به چه
مناسبت است ؟
گفتند به
مناسبت نور
روز "عید عجم". آن حضرت
پس از نوشیدن
شربت نو روزی
گفتند "کل
یومنا نیروز"
یعنی کاش همه
روز ما نو روز
می بود. همین طور
براساس این
روایات حضرت
علی "ع" خلیفه
مسلمین در نو
روز به خلافت
اسلام برگزیده
شدند. شاعری
درین مورد
گفته است: نور
روز رسید
وعید اکبر
گردید بر
گرد سر ساقی
کوثر گردید این
روز نشست علی
بر تخت نبی زانست
که روز و شب
برابر گردید سال 436
هـ ق ماه
رمضان، روز
سوم فروارین
فرا رسیده
بود. قطران
شاعراین
دوره به تقرب
جشن نو روز و عید
رمضان قصیده
ای در مدح ابو
نصر امیر
آنوقت سرود وتقرب
وتقارن این
دو روز
فرخنده را به
پیشگاه
سلطان تهنیت
گفت. خجسته
بادت نو روز و
"روزه" هموار هزار
روزه و نو روز
بگذاران
ایدون یکی
به نوبه
وطاعت به عهد
پیغمبر یکی
برامش ورادی
برسم
افریدون در
عهد
سلجوقیان نو
روز با خجسته
گی وشکوه بیشتری
تجلیل
میگردید
ومقام در خور
شان و احوال
گذشته خود را
باز یافت
درین زمان
تقویم قمری
برویت هلال
بود، نه از
روی بینش و
محاسبات
نجومی ورصد جلال
الدین
ملکشاه سلطان
نام آور
سلجوقیان به
نا رسائی ونا
همآهنگی
تقویم قمری
مطابق موقعیت
جغرافیائی و
اقلیمی
خراسان، در
سال 458 برابر با
1079 میلادی که
اول فروردین ماه
با سال نو
برابر
افتاد، شاه
منجمان
وریاضی
دانانی چون
ابوالمظفر
اسفزاری
هروی، ابوالحسن
لوگری،
عبدالرحمن
خازنی را تحت
رهبری حکیم
عمر خیام
توظیف نمود
تا به اساس
محاسبات
نجومی بخصوص
آغاز سال را
در نقطه
اعتدال
بهاری بصورت
ثابت ودایمی
قرار دهند و
نو روز
مجدداً عید آغاز
سال ویکی از
سر افراز ترین
جشنها و
اعیاد بین
المللی
اعلام گردید
وتقویمی را
که عمر خیام درین
رابطه با
همکاران خود
تنظیم نمود
بنام "تقویم جلالی"
مسمی گردید. تاریخ
نامه نو روز
در دوره
اسلامی
خراسان نیز بسیار
پر بار و
غنامند است. از
زمان ملکشاه به
بعد نو روز
خود میدای
راه اندازی
اعمال خیر و
برنامه های
فرهنگی
گردید و
زمامداران
این دوره اکثراً
مراسم های
تاجپوشی خود
را با جشن نو
روز همزاد
ساخته اند.
شاعران و چکامه
سرایان درین
مدت در باره
نو روز قصاید
بلند وچکامه های
آبداری
سروده اند،
که این نو روز
نامه ها جزوی
افتخار
آفرین غنای تاریخ
وادبیات زبان
فارسی دری
بوده و
جایگاه خود
را در سایر زبان
های اقوام
برادر نیز
باز نموده
است. بخاطر
گرامیداشت
از مقام
معنوی نو روز
در گستره
تاریخ است که
مردم ما
امروز جهنده
شاه ولایت
مآب را بر
فراز مرقد
خلیفه بزرگ
اسلام علی (ع) و
در سایر
ولایات بر
فراز
زیارتهای
اشخاص متبرک
و بزرگان خود
به اهتراز در
میآورند و
مدت چهل روز
را بنام "جشن
گل سرخ" ضمن
مراسم های شاد
و ویژه ملی بر
گزار می
نمایند. حال
که از سیمای
فرخنده نو
روز در پویه
تاریخ گفتیم
وجسته وگریخته
از فضایل و
محسنات آنرا
بیان
نمودیم، لازمست
تا به مکلفیت
های امروزی
خود در جهت پاسداری
از سنتهای
تاریخی و
فرهنگی خویش
نیز متوجه
باشیم. تجلیل
شایسته از
مناسبتها وهنگامه
های
شکوهمند تاریخ
ارزیابی
جوانب مثبت
وکار برد آن
در جهت رفاه و
آسایش مردم
می باشد.
آنگاهیکه
چنین پدیده
های مثبت و در
خور توجه به
شناخت و باور
ما راه می
یابند،
لازمست تا با
تکرار و
تناوب آنها
زمینه
ماندگاری
وتجلیل
شایسته
شانرا بهتر وبیشتر
تدارک ببینیم
و جوانب مثبت
وارزنده
آنرا انکشاف
وحفظ نمائیم. ما در
کشور خود از
جشن نو روز
بنامهای "میله
نهالشانی"
وجشن "دهقان"
نیز تجلیل و
گرامیداشت
بعمل
میاوریم و
افغانستان
کشوریست که
رکن عمده
اقتصاد آنرا
محصولات
زراعتی و
دهقانی
تشکیل میدهد.
ازینرو با
اغتنام از
فرصت جا دارد برای
دهقانان،
باغداران،
مالداران وتمام
نو روزیان
پیام بدهيم
تا نو روز را
بحیث مشعل عش
بوطن
وارزشهای
ملی واسلامی
خود پاس
بدارند و
بخاطر رفع
مشکلات
اجتماعی و
اقتصادی
جامعه، رفع
معضلات زیست
محیطی به زرع
کشتزار های
گندم و شالی
وسایر اقلام
تولیدی کشاورزی
با جدیت بیشتر
اقدام
نمایند. همزمان
در جهت احیای
جنگلات بمثابه
ارزش ویژه اقتصادی
وحفظ الصحوی
مردم کشور
تلاشهای بیشتری
بخرچ دهند.
زیرا مرور
حادثات ناشی
از جنگ ها و پر
خاشهای
نظامی در سه
دهه
گذشته، باغات
و جنگلات وطن
ما را بصورت
هول انگیزی
متضرر نموده است.
در پایان این
معروضه سال 1387
را یکبار
دیگر تبریک
گفته آنرا سال
صلح و آرامش،
سال تفاهم
وهمدیگر
فهمی، کار
وفعالیتهای
خلاق در جهت
باز سازی
کشور و سر بلندی
و موفقیت
مردم
افغانستان
آرزو میکنم. |
|
