عوامـــل خــود ســـوزی هــا در ولایت هـــرات

نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

پیامها و گزارشات - گــــزارشـات

نوشته شده توسط محمود منجم زاده برلین المان

چهارشنبه ، 14 دی 1390 ، 12:55

عوامـــل خــود ســـوزی هــا در ولایت هـــرات این گزارش حاصل معلوماتی میباشد که ازماه اپریل سال 2004 نسبت به خود سوزی ها درهرات انجام شده است درهمین ماه تعداد خود سوزی ها به 9 نفر رسیده بود. یک زن جوان 21 ساله از ولسوالی شندند که شدت جراحات سوختگی اش نظر به گفته داکتران 70 فیصد بود که هنگام انتقال به شفاخانه مرکزی هرات جان خود را ازدست داد و زن جوان دیگری که جراحات کمتری برداشته است تحت تداوی قرار گرفت.

البته درهمان سال خبرازخود سوزی ها ازولایت هرت و ولسوالی های اطراف رسیده بود، که تعدادی جان خود را از دست داده و باقی تحت تداوی قرار گرفتند.

برای بررسی ازعوامل خود سوزی ها درهرات از خانم ماریا بشیرتنها دادستان زن در حارنوالی ولایت هرات و عضو حمایت از زنان درهرات پرسیدم چرا این خود سوزی ها بیشتر در ولایت هرات اتفاق می افتند ؟

خانم ماریا بشیر : فهم و آگاهی زنان نسبت به حقوق شان در ولایات افغانستان فرق میکند آگاهی زنان به حقوق شان در ولایت هرات نسبت به اکثر ولایات بیشتر است زنان و دختران هرات ازحقوق بشر وحقوق خود نسبتآ اطلاع دارند و به همین منظور نمیتوانند خشونت عیله خود را بپذیرند و یا تحمل کند به همین منظورعکس العمل نشان میدهند و توسط خود سوزی میخواهند خشم خود را به این بی عدالتی ها نشان داده، بدین وسیله ازفامیل خود انتقام بگیرند و از طرفی امار خود سوزی ها در سایر ولایات کم نیست خصوصا ولایت قندهار ولی به عوامل مختلفی به رسانه ها نمیرسد.

زنان هیچ راه فراری را برای نجات خود نمی بینند و درحقیقت خود سوزی آخرین فریاد مظلومانه شان است، که می خواهند به قول خود شان خشم خود را از این رنج و عذابی که میکشند به فامیل و اجتماع نشان بدهند.

درسال های 2004 تا 2007 نه تنها از ولایت هرات بلکه ازسایر ولایات افغانستان گزارشاتی ازخود سوزی ها منتشر میشد که همه این عوامل به خشونت بیشترعلیه زنان درافغانستان ارتباط داشت.

با وجود آنکه سال دوبار به افغانستان سفر میکردم و از میزان تقریبی خود سوزیها اطلاع دارم ولی تصمیم گرفتم برای معلومات بیشتراز خود سوزی ها سری به هرات بزنم مسافرت به هرات دراکتبر سال 2006 زمانی صورت گرفت، که خود سوزی ها ابعاد گسترده ای بخود گرفته بود.

شنیدم دختر را به علت خود سوزی به بیمارستان مرکزی هرات منتقل نموده بودند پس از اجازه از مقامات مسؤول بیمارستان با دختر19 ساله که نیمی از بدنش سوخته بود به گفت وگو پرداختم :این دختر جوان دو فرزند داشت و میگفت شوهرم کپسولگاز که شعله ور بود را بطرف من پرتاب کرد، زمانیکه لباس و جانم آتش گرفته بود، برای خاموش کردن آتش خود را بطرفم انداخت که آتش را خاموش کند، دراین حال دست ها و قسمتی از صورت شوهرم نیر سوخت حالا زن و مرد هر دو تحت تداوی قرار دارند دختر جوان میگفت به علت خشونت و بد رفتاری فامیل دست به خود سوزی زده است ولی متاسفانه نتوانسم نظریات مرد را در این مورد بپرسم.

دراپریل سال 2007 مجددا به اجازه مقامات دربیمارستان هرات از چندین دخترجوان، که به علت خود سوزی به شفاحانه منتقل شده بودند دیدن نمودم.

دیدن این دختران یا زنان جوان با بدن نیمه سوخته هرانسان سنگ دل را آشفته و غمگین می سازد.

اکثرآنها درسنین کم ازدواج کرده بودند و چند طفل نیز داشتند آنها شکایت از از شوهران و خانواده شوهر خود نموده،بعضی ها از این کار پشیمان بودند ولی سوختگی شان به حدی بود، که امکان بهبود شان وجود داشت.

اغلب مادران و یا اقوام نزدیک شان درکنار بستر گریه و زاری میکردند و بعضی ها به قول داکتران تحت فشار فامیل قرارداشته، سوختگی خود را به علت بی احتاطی خود و یا طور تصادفی بیان نموده به مشکل میشد حقیقت را یافت واکثر این خود سوزی ها به حدی بود که به قیمت جان شان تمام میشد.

مشکل حقوقی نه تنها در ولایت هرات بلکه درتمام افغانستان طوری است، که کمتر کسی دراین مورد محاکمه شده است یا اطلاع دقیقی در رابطه به تحت تحقیب قرار دادن افرادیکه متهم به شکنجه و یا به آتش کشیدن زنان میباشند منتشر شده است.

این جریان را با خانم ماریا بشیردرمیان گذاشتم : علل اصلی خود سوری ها همانا جامعه مرد سالاری است که در تمام اقشار جامعه دیده میشود همه از حقوق زنان حرف میزنند ولی کمتر کسی به آن عمل میکند.

ازدواج های اجباری، به ازدواج در آوردن دختران 9 تا 12 ساله به مردان بزرگ سال، لت و کوب کردن زنان جوان به دست بعضی از شوهران، به خانه قید کردن زنان، اولاد دار شدن دختران 12 تا 15 سالگی و عدم توانائی جسمی و روحی آنان به داشتن یک و یا چند طفل، عدم سواد و فقر میتواند از عواملی دیگر خود سوزی ها باشد.

خانم بشیر از خشونت شدید مردان علیه زنان درسراسرافغانستان سخن میگوید البته در بعضی جا ها بیشتر و در بعضی جاها کمتر.

مجازات زنان توسط بعضی ازشوهر ها از تراشیدن موی سر تا میخ کوبیدن روی انگشتان و یا اجازه ندادن روز ها و هفته ها از منزال، ممنوع قراردادن زنان از دیدن اقارب شان و در بعضی موارد از زندانی نمودن زنان درمنزل حکایت دارد.

اینکه در مناطق جنوب وجنوب شرق افغانستان از خود سوزی زنان کمتر خبر میرسد یا اصلا خبر نمیرسد، عدم آگاهی زنان و عدم درک شان نسبت به حقوق زنان و بی سوادی اکثریت زنان آن مناطق نقش عمده را بازی میکند.

اکثر زنان فکرمیکنند اعمال خشونت علیه زنان جز زندگی عادی شان بشمار میرود، که باید همین طور باشد آنها به اطراف و اقوام خود مشاهده میکنند خشونت علیه زنان درهمه جا حکم فرماست آنرا عادی تلقی نموده، که باید به آن تن در دهند و هیچ چاره ای ندارند باید بقول شان بسوزند و بسازند.

همین زنان اگر با سواد باشند و زمانیکه از حقوق بشروحقوق زنان آگاهی پیدا میکنند و با زندگی زنان دیگر آشنا میشوند که خالی از خشونت است، دیگر تحمل بی عدالتی ها برای شان غیر قابل تحمل و عکس العمل جدی در مقابل مردان نشان میدهند از جایکه داد خواهی زنان در جامعه مرد سالاری همیشه و یا اغلب به سود مردان منجر میگردد، زنان دست به اعمالی میزنند، که خشم وانزجار خود را ازاین بی عدالتی ها در جامعه نشان دهند.

درجامعه ایکه شکایت علیه زنان از مردان خشن و زروگو پسندیده پنداشته نمی شود و یا کمتر بگوش مسؤولین عدلی و قضائی میرسد، برای زنان هیچ راهی جز صبرو تحمل که عافبت عکس العملی همانا خود کشی به انواع مختلف و یا خود سوزی و یا در موارد خاصی فرار از خانه میباشد.

یکی از زنان فعال کانون حمایت از زنان در هرات میگوید: کم ارزش دادن به دختران از همان دوران کودکی و درکانوان خانواذه آغاز میگردد، که به پسران ارزش بیشتری قایل میشوند ودراکثر خانواده ها دختران بزرگ سال باید از پسران کم سن اطاعت کنند و دربعضی موارد به اعمال خشونت عیله خواهران خود میپردازند.

درافغانستان معمولا از تولد پسر بیشتر احساس خوشی و مسرت میکنند خصوصا دراطراف ولی در تولد دختر این خوشی و مسرت کاهش مییابد.

همه مردان ازحقوق بشر وحقوق زنان حرف میزنند مثل اینکه دفاع از حقوق زن مد شده باشد، درصورتیکه همین مردان اند که میتوانند از خود شروع کنند و حقوق زن را در چوکات دین مقدس اسلام مراعات نموده، و مانند بعضی از مردان که فقط زن را وسیلۀ خدمت درخانه و خوشگذارانی میپندارند نشناسند چون رفتار نیک مردان نسبت به زن و دختر و با ارزش شمردن دختران و پسران بدون تبعیض در خانه میتواند الگوی باشد برای اطفال، که آنها نیز به احترام زنان خوی وعادت کنند و زمانیکه ازدواج نمودند از اعمال خشونت علیه زنان بپرهیزند و آنها را شریک زندکی خود بدانند و با آنها درامور زندگی مشوره کنند.

این یک پروسه بسیارطولانی است که جامعه به آن نیاز دارد وهر چه زود تر باید بدان اقدام گردد.

سازمان مستقل حقوق بشر در ولایت هرات دست به اقداماتی زده است، که بر مبنای آن زنان در سیمینار ها و کنفرانس ها میزهای بحث و گفت وگو در باره حقوق زنان و راه های برون رفت ازاین بن بست میپردازد و راه های مذاکره با دفاتر مشوره با زنان در بارۀ مشکلات شان به آنان کمک میکند و خیلی از زنان یا تنها یا با مردان خود برای مشوره به سازمان حقوق بشر درهرات مراجعه میکنند و دربعضی موارد که مشکل شان حل نگردد راه های حقوقی ازقبیل محاکم و حارنوالی را برای رسیدگی به مشکلات شان پیشنهاد میکنند، تا زنان برای حل مشکل خود تنها به خود کشی و یا خود سوزی فکر نکرده، و برای گرفتن حقوق خود از راه های قانونی استفاده نمایند.

خبرنگران فعال هرات این اخبار را پوشش میدهند و با انتشار عکس و فیلم به این مشکل اجتماعی میپردازند

آمار خود سوزی ها درسال 2003 دربیمارستان هرات به 38 نفر رسیده است این آمار درسال های 2004 تا 2006 به گفته مقامات کمیسیون حقوق بشر کمی کاهش داشته ولی پس ازسال های 2006 سالانه 45 تا ت55 نفر بوده و آمارخود سوزی ها نظر به مقامات بیمارستان هرات درسه ماه اول سال 2009 دست کم 26 واقعه بوده که در هرات به ثبت رسده است.

گفته میشود درسال های 2010 و 2011 افزایشی دراین مورد احساس میگردد یکی از داکتران بیمارستان هرات میگوید تعداد خود سوزی ها وخود کشی ها خیلی بیشتر ازآن است که به ما مراجعه میکنند خیلی ها قبل ازمراجعه به بیمارستان فوت نموده بدون آنکه کسی متوجه شود دفن میشوند.

درسال 2010 میزان خود سوزی ها به 68 نفر رسیده، و درسال 2011 به گزارش منابع بیمارستان هرات خود سوزی ها به 80 نفر رسیده، که فقط 20 نفرآن نجات یافته اند.

اگاهان امور اجتماعی درهرات میگویند که میزان خود سوزی ها دراین ولایت به مراتب بالاتر ازآمار رسمی میباشد، که در رسانه ها به نشر رسیده است.

هموطنان عزیز میتوانند مصاحبه این دو دختر جوان را که دربیمارستان هرات انجام شده است درسایت You Tube monajim1 ببینند. همچنین درفیس بوک

محمود منجم زاده برلین المان