سیمناربین المللی پایان پاییزلندن زیرنام" نقد وبررسی دومین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان"بروزهای 12 و 13 ماه دسامبر 2009 میلادی برابر با 21 و 22 قوس 1388 خورشیدی، ازسوی کانون پژوهشهای خراسان در دانشگاه برونل برگزار شد.
نشست دانشگاهی برخی از نخبگان سیاسی و روشنفکران تجدد خواه مومن به اندیشه های سیاسی دوران مدرنیته نوین در افغانستان، چهره هایی را از کشورهای گوناگون اروپایی، آمریکا و افغانستان فراخوانده بود.

مباحث و مولفه های مورد بحث در سیمنار شامل گزارشات ناهنجاریها وپریشانی روند انتخابات، تحلیل رویدادهای سیاسی جامعه، بررسی عوامل بحران برخاسته از نبود مدیریت و همینگونه نقد جنبش بدیل بحران در ناتوانی از بهره گیری نیروی مردم در تحولات سیاسی کشور بود.

بگذریم ازاینکه مفردات سیمنار، روش برنامه سازان، نحوه گردانندگی، ساماندهی نقد و گفتمان پیرامون سخنرانیها و ترتیبات دیگر، بسیار مناسب و سزاوار بود؛ اهمیت مساله درنو پردازی و نگاه عمودی به مسایل جامعه و بررسی شفاف از رویدادهای برامده از نفس مساله انتخابان بویژه انتخابات دومین دور ریاست جمهوری در افغانستان بود.

آنچه بیش از هرنوبت دیگر این سیمنار را کار آمد و پذیرا کرده بود، عبور از مرحله عوامزدگی، شعاری بودن، واگویی و بریدن از معاشقه های مضحک ایدیولوژیک که نسل اول و دوم انقلابی و اسلامی را مسخ نموده است؛ در اندیشه و برداشت جوانان نو اندیش سیاسی بود.

پیش ازاین نیز سیمنار، نشستها، مجالس و گفتمانهای زیادی ازسوی فعالان سیاسی افغانستان نسبت به مسایل ملی و حوزه قدرت و اصل نظام سازی دربرون مرز روبراه شده بود، اما مواد ومفاد مورد بحث این نشست هم ازجهت تنوع، هم به لحاظ ماهیت مباحث ونیز ازنظر نحوه پرداخت و پیشبرد بیان صاحبنظران، ویژگیهایی را هم درکار برگزار کنندگان و هم در بیان اندیشه و پنداشت روشنفکران متبارز نموده بود.

اگربخواهیم مسایل سیمنار را دسته بندی کنیم، میتوانیم بگوییم، کسانی چون پروفیسور رسول رهین، سید اکرام اندیشمند، نسرین ابوبکر گروز، عزیز بارز و ... گزارشات آماری ونمونه هایی از تقلب و تخطی کمسیون از قانون و موارد مستند جعل و دستکاری عوامل دستگاه قدرت را در ارقام واعداد احصایوی برای سمت دهی سیمنار ارایه نمودند. گزارشات متنی و آماری ایشان بانوعی خویشتن داری در یورش به حریف وکوشش در ارزیابی خویشتن متمرکز شده بود. کارهرچهارتن مبتنی بر روش بررسی و مستند سازی ماده ی پژوهش استوار بود.

شماری نیز در همین زمینه افزون بر بیان نمونه ها و اشاره به موارد خاص، نسبتها و مناسبتهای بیرونی واندرونی حکومت، کمسیون به اصطلاح مستقل انتخابات و دفتر نمایندگی سازمان ملل درکابل را با بازخوانی حوادث پیوسته به آن، توضیح دادند. تحلیل های سیاسی از روابط متقابل نیروهای مسلط بر حکومت کابل، نمایندگیهای سیاسی خارجی، نهادهای پیوسته به قدرت، مراکز و موسسات خصوصی دیگری که فراتر از حاکمیت کابل عمل میکنند، حکایت مینمود.

دراین مورد میتوان به گزارشات تحلیلی، بررسیهای مستدرک و افشای برخی روابط و میانه های فراملی اشاره نمود، که درسخنان و گزارشات مفصل آقایان احمدولی مسعود و عبدالحی خراسانی بگونه ی روشن وبی هیچ پرده داری (ظاهرالصلاح) منعکس شد. ایشان نابرابری و زمین و هوا بودن موازنه امکانات میان حکومتیها و جبهه آبی بنام تغییر وامید را ذیل نام مشروعیت و عدم مشروعیت آشکار و آفتابی نمودند.

گزارشات و تحلیلهای مستند و حقیقت نهاد ایشان زمینه را برای بسط اندیشه ی تحلیلگران و جامعه شناسان دیگر بازتر نمود. چون مبنای گزارشات نه تنها بر تعریف بیهوده و برتافته از نوعی خودمحورتراشی نبود، که بر تابش خود کمتابی در متن حوادث و نوعی تشتت و سامان نیافتگی جبهه آبی نیز تمرکز بیشتر داشت. این بیان و چنین روان باز اندیشی و اعتراف در جامعه بسته اندیش و فاقد نقد سیاسی؛ مساله مهمی است.

مسلما در میان مهمانان و حتی سخنرانان این سیمنار کسانی هم بودند که از زمانه ما دور مانده وهنوز در معلقه های گذشته با دلبستگی آرمانی و چشم پوشی از تحول اندیشه در پویه زمان، روزهای آبی و افتابی اندیشه را به شام بینش خویش سر آورده اند. همانگونه که برخی بیماران درگذشته مانده ی پیرو وهابیت و و قاحت؛ هنوز هم چون مرغ بسمل و صید زخمی روزگار بیهوده میجوشند و میکوشند تاتلخکامی و نادانی خویش را با تریاک نادرست اندیشی به بیچاره تران و درمانده تران از خویش توصیه کنند.

 فراموش نکنیم که اعضای سیمنار از طیفهای فکری و تبار اندیشه های گوناگون ملی و سیاسی بودند، شماری از دپلماتهای آگاه سابق، استادان دانشگاهها، کار شناسان اندیشه های ساختار قدرت و ایجاد دولت – ملت، دانشجویان علوم سیاسی دوره دکترا و آموزش عالی در برون مرز، نویسندگان و تحلیلگران سرشناس، شعرا و شخصیتهای فکری و فعالان سیاسی بودند. اما حقیقت پذیری و اعتراف در سخنان اکثریت آنان در زمان سخنرانی از نوعی دشمن تراشی، دیگر ستیزی و خود برحق بینی بدور بود.

کسانی نیز با ترتیب مقالتی درمورد روشهای ناهنجار نظام داری، مدیریت ناسودمند، رواج قومگرایی، انتخابات، اخلاق و تقوای سیاسی، روان اقتدار جویی، ابهام سازیها و تشکل باندهای مافیایی بجای تقویت توان دولت در اداره جامعه، فساد گسترده و مسایل ناصواب اخلاقی در افغانستان، ابراز نظر نمودند. آقایان دستگیر نایل، عبدالرحیم حبیبی، نوید محسنی و ... مسایل و توضیحات خویش را به این شیوه بیان نمودند.

گزارشگران، سخنرانان، تحلیلگران و فعالان سیاسی دراین سیمنار، اصل را بر سزاواری و نهادینه کردن ارزشها نهاده بودند. بی گمان شماری از مدعیان تعهد روشنفکری و انساندوستی درداخل و خارج کشور، ازپیش آمد تلخ سیاسی برای گروه اقتدار گرا و تبعات انتخابات نادرست و ناروشمند کمسیون نا مستقل آن، ناخورسندی بسیار دارند. آنها عادت نکرده اند از حقیقت برای مصلحت نگذرند، بلکه معتاد اند تا ازمردم برای مصلحت ذهن کج فهم خویش بگذرند.

یکی از مهمترین بخشهای نشست سیاسی لندن، رواج استنتاج از نقد علمی و بررسی سازو کارهای نیروی حکومت در انتخابات پسین ریاست جمهوری در افغانستان بود. تلاش صاحبنظران این بخش نشاندن الماس نقد پویا بر نگین اندیشه سیاسی زمان ما بود. اگر چهل درصد راه ورسم اندیشمندان در این سیمنار بر سنت نیاکان سیاست (پیشا مدرن و آرمان گرایانه) بود، شصت درصد اندیشمندان رسم نوین نقد و ارزش شناسی را درکار سیمنار بنا نهادند.

روشنفکران حوزه نقد، به مدد دانش جامعه شناسی و علم سیاست، اندیشه های فرا ایدیولوژیک و تکانه های نوینی از اصول و اساسات بازنگری را برای بررسی مسایل جامعه ابراز نمودند. گردآمد اهالی اندیشه و چهره های فعال سیاسی با مشارکت در نشست لندن، این امیدواری را تقویت کردکه، گفتمان سیاسی اگر برمبنای دانش و تجربه سودمندجهانی همراه شود، مبارزه با عوامزدگی، آرمانخواهی خشونت بنیاد، وابستگی و منفعت طلبی مضحک اکثریت احزاب غیرملی، رهبران قومی و تنظیمی و باند سازی و مافیاگری نتیجه وپیامد نیکی خواهد داشت.

دراین زمینه سخنرانی آقای حمزه واعظی و اینجانب (بیژنپور) بیشتر به نقد معیاری وشرح کرونولوژیک ماجراهای سیاسی افغانستان نسبت داشت. من"آسیب شناسی جنبش های تغییر و بدیل در افغانستان و اندیشه سیاسی آینده" را علامت داده بودم. درسیمنار بیشتر مسایل حاکمیت و مردم بررسی شده بود، من بررسی جنبشهای سیاسی اندیشه آفرین دوران را مورد باز خوانی قرار داده بودم.

آقای واعظی جامعه شناس نامدار کشورما حساسیتهای کنونی جامعه و انگیزه های تحول اندیشه در نسل نو را با نوعی گراف شماتیک ترسیم نمود. سخنان او زیرنام " تکانه های بیداری درروابط اقوام افغانستان" شاید یکی از مهمترین بررسیهای علمی و متودیک در انطباق دانش جامعه شناسی با حقیقت موجود افغانستان بود.

واعظی توجه سیمنار را همواره به مساله کاهش اعتبار رهبران قومی و تنظیمی در تعاملات سیاسی کشور معطوف مینمود. او با تکیه بر دانش سیاسی و معیارهای جامعه شناسی برین باور بودکه دوران اهمیت کار رهبران قومی منقضی شده است. رهبران و نسلهای اول و دوم تنظیمی و جامعه احزاب نیز درپی تحول مناسبات و معاملات پنهان و آشکار در محور منفعت شخصی آنها، مسخ شده اند. بباور واعظی نسل جوان دلبستگی خاصی به آرمانهای فاناتیک و ناسودمند غیرملی ندارند، آنها با دریافتهای علمی و بیاری دانش و تابش خویش آینده را خود رقم خواهند زد.

درهمین زمینه دانشمندان دیگری پیش وپس از این افراد میدان دار سخن شدند و گفتمان سیاسی نقداجتماعی را غنای بیشتر بخشیدند. آقایان مجب الرحمن رحیمی، دکتر نجیب الله مسیر و دکتر هارون امیرزاده هرکدام درباب مسایل سیمنار تحلیل وارزیابیهای مناسبی انجام دادند. آقای رحیمی با زیباترین روش تقسیم بندی و تصنیف مولفه های مشروعیت نظامهای دموکراتیک و قوام این مشروعیت سخن گفت. این جوان دانش آموز دوره دکترای سیاسی در لندن پژوهش خود در این زمینه را بنام "ریشه یابی مولفه های مشروعیت در افغانستان و قوام مشروعیت دموکراتیک از طریق انتخابات" ترتیب نموده بود و شماتیک آنرا در پرده ی نمایش تالار هما بصورت سیستم وار شرح وبسط نمود.

صاحبنظر دیگری که بهترین بحث مناسب وضعیت سیاسی در کشوررا مبنای سخنان خویش قرارداده بود دکتر نجیب الله مسیر بود که در مورد تمرکززدایی به مثابه پیش شرط تحقق دموکراسی و عدالت اجتماعی در افغانستان به سخنرانی پرداخت. آقای مسیر کار شناس ساختار دولت و نویسنده مقالات سیاسی در معرفی سیستمهای سیاسی و اصل ساختار نظام دموکراتیک نبشته های سنگین و تحلیل های وزین داده است. سیمنار لندن نیز از مفردات بحث ساختار شناسی و مولفه های نظام دموکراتیک که مهمترین بخش سخنان این دانشمند بود، بخوبی بهره مند گردید.

متن مهمی زیرنام "آسیب شناسی دولت سازی پس از شکست انتخابات 2009 در افغانستان" مقالت سنگینی بود که آقای دکتر امیرزاده به سیمنار پیشکش نمود. تحلیل و بررسیهای منظمی که ایشان انجام داده بودند برای دانشمندان سیمنار مورد توجه قرار گرفت. ایشان نیز همانند آقایان حمزه واعظی و مجب الرحمن رحیمی شمه یی را ترتیب نموده بود که در آن موارد ویژه و آمار گوناگونی را بعنوان آسبهای برتافته ازاین انتخابات ارایه نمود.

درهمین حال سیمنار از تحلیل مطبوعات جامعه اروپا (آلمان) نسبت به حوادث برخاسته از انتخابات افغانستان نیز بی نصیب نماند. دانشمند باستان شناس کشور و فعال سیاسی در آلمان آقای غلام جیلانی داوری دراین زمینه که " بازتاب انتخابات افغانستان در رسانه ها و نهادهای مدنی آلمان " بصورت بسیار چشمگیری منعکس شده بود؛ سخنرانی نمود. انتقاد ایشان از روشنفکران و فعالان سیاسی افغانستان دراروپا بدان مبنا بودکه، چرا برای متقاعد نمودن جامعه اروپایی دست بکار نمیشوند و با نوعی احساس خود بیگانه پنداری از این مهم چشم پوشی مینمایند.

پسین سخنران سیمنار ترجمان و پژوهشگر مسایل سیاسی افغانستان اقای عزیز آریانفر بود، او " نسخه یی برای برون رفت اربن بست افغانستان پس از انتخابات" ترتیب نموده بود. اما تحلیل ایشان بدلیل طولانی بودن بطور فشرده بیان شد اما با این حال مسایل مهمی را بازتاب میداد.

این نگاهی بود به سیمنار لندن و بازخوانی برخی مسایل مهم سیاسی در جامعه روشنفکران ما در غرب. حسادتها و حساسیتهای برخی ناخورسندان توانایی این سیمنار که از همان گروه دورا ن گذشته و زمان زده هستند، در نامه دیگری به آنها خواهم پرداخت.

• جستجو
• نظر ها

تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."