نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان
| کتــابهــای جــدید شــورای فــرهنــگی افغــانســـتان در ســویدن از چــاپ برآمــدند |
 |
 |
 |
| فــــرهنگی - کتـــابخـــانه خــــاوران |
| نوشته شده توسط مدیریت |
| جمعه ، 27 آبان 1390 ، 13:30 |
|
1) یگـــانگی زبــان فـــارسی در دهـــکده جهــــانی: چند ســخن از مــؤلف در بــاره ایــن کتــاب گــران ارزش: ناکسان فارسی دری حتی ازین هم جلوتر رفته واژه های اصیل و سچه فارسی دری مانند فرهنگ، نگارستان، دانشگاه، دادگاه، شهرداری، شهردار، مجلس نمایندگان، مجلس بزرگ ملی، دادستان، دادرس، بیمار، بیمارستان، بازرگان و امثال آنرا واژه های فارسی دری ندانسته به این یا آن سر زمین بیگانه تعلق میدهند. از آنهم بدتر، هستند کسانیکه زبان شیرین و زیبای فارسی را به شاخه های فارسی تاجیکی، فارسی ایرانی وفارسی دری، سه زبان جداگانه تقسیم کرده متعلق به سه کشور جداگانه میشمارند. این عده اشخاص هرگز به سابقه خاستگاه زبان فارسی چنگ نزده نفهمیده اند که خاستگاه اصلی و بومی زبان فارسی حوزه آسیای میانه و مرکزی میباشد که کشورهای تازه باستقلال رسیده افغانستان، تاجیکستان، ایران، اوزبکستان و...و جزء قلمرو همان خراسان شرقی و غربی بزرگ و دارای یک کشور ویک زبان ویک فرهنگ بوده اند که بعدها در گرداب تجزیه و تقسیم و دست اندازیهای خود غرضانه کشورهای استثمارگر دور و نزدیک به کشورهای جداگانه تقسیم گردیده اند. تعجب آور اینکه بسیاری قلمبدستان ما نا آگاهانه با توجه به گویشهای مختلف زبان فارسی در کشورهای مختلف، بین فارسی ایرانی، فارسی تاجیکی و فارسی دری افغانستان فرق میگذارند. ایشان ازینهم نا آگاه اند که هرسه گویش ازیک زبـــان از یک بدنه مرکزی و بومی زبانهای هندو اروپایی که بنام مادر زبانهای هندی، اروپایی و باختری که فارسی زاده بزرگ آن است تبارز کرده در سیر زمانه ها و پیشآمدهای سیاسی، تاریخی و جغرافیایی نامهای گونه گون زبانها را بخود گرفته اند. زبان فارسی یکی ازین زبانهای بزرگ، برآمده از بدنه مادر بزرگ، که خاستگاه و جایگاه بومی آن بین دریا های خروشان سیحون و جیحون نشانی گردیده است، گویندگان بیشماری دارد که جغرافیای تاریخی آن از فرارود تا هندکبیر، ترکیه و بالکانات نقطه گذاری شده است. هرچند گویندگان این زبان بزرگ درگیردار تاریخ، زیر بار زبانهای دارای مادران بیگانه مانند انگلیسی، روسی، عربی، وسایر مادر اندرها رفته، اصطلاحات و واژه های بیگانه ولی شیرین زبانهای دیگر را در خود آب کرده، اصطلاحات و واژه های کمبود خودرا از آنها به وام گرفته اند. مثال زنده وام گیری زبان فارسی داخل شدن واژه های روسی در گویش گویندگان فارسی تاجیکستان و اوزبکستان و ترکمنستان و...و و واژه های فرانسوی و عربی در گویشهای فارسی ایرانی و واژه های انگلیسی و عربی در واژه های فارسی دری افغانستان و فارسی هندوستان میباشد. اینهم یک اصل مسلم و عینی است که زبانها برای مفاهیم تازه و جدید، درصورتیکه واژه نداشته باشند از واژه های گویشهای مشابه خود وام میگیرند. اگر در گویشهای مشابه، واژه وجود نداشت از زبانهای دارای مادر بیگانه واژه میگیرند. و اگر آنهم ممکن نبود اصل واژه بیگانه را بدون تغییر تحت دستور زبانی خود بکار میبرند. وآنرا میگویند تجدید حیات دادن به زبان خود و عیار ساختن آن با رشد و انکشاف نوین جوامع ایکه ما درآن زندگی داریم. بحث دیگریکه در بین روشنفکران کم سواد کشورهای مختلف حوزه تمدنی آسیای میانه از جمله افغانستان جریان دارد اینست که ایشان گویندگان هر زبان، مخصوصاً زبان فارسی را محدود و منحصر به حدود جغرافیایی سیاسی همان کشوری میدانند که در آن رسمیت دارد. این عده اشخاص آگاهی ندارند که زبان فارسی مال ایران نی، افغانستان نی، تاجیکستان نی، بلکه زبان حوزه تمدنی آسیای میانه میباشد. این اشخاص چنین میپندارند که زبانهای هر کشور، صرفاً محدود به مرزهای همان کشورند و اهالی هیچ کشوردیگرحق ندارند که بآن زبان تکلم کرده، از دستاوردهای زبانی کشورهای همزبان استفاده کنند. واقعیت امر این است که این اشخاص کـــــــور نگر، مرزهای زبانی را از مرزهای سیاسی فرق کرده نمیتوانند، نمیدانند که زبان نمیتواند محدود به مرز جغرافیایی و سیاسی گردد. ایشان باید چشم های خودرا به جهان باز کرده مشاهده نمایند که بسیاری از زبانهای دنیا، فراتر از مرزها، در کشورهای گوناگون و گاه حتا ناهمجوارها رایجاند. مثلاً زبان انگلیسی از طرفی در انگلستان رواج دارد و از طرفی در هزاران کیلومتر دورتر، یعنی استرالیا و کانادا. وقتی واژهیی در یکـی از این قلمروهای وسیع کاربرد مییابد، به واقع متعلق به همه اهالی این زبان است. همینگونه است زبان عربی یا ترکی یا اردو که در کشورهای گوناگون رایج و حتا در افغانستان نیز گویندگانی دارند. ملاحظه بفرمائید، اگر یک هموطن هندوی ما که به اردو یا هندی سخن میگوید، از واژهیی که در هندوستان برای جایگزینی یک کلمه بیگانه ساخته و یا احیا شده است استفاده کند، جرمی انجام نداده است. به همین گونه اگر یک هموطن پشتوزبان ما از رهیافتهای زبانی پشتوزبانان پاکستان بهره بگیرد، مجرم نیست، بلکه کلمات نا مکمل زبان خودرا تکمیل کرده است. انه، کتاب حاضر" یگانگی زبان فارسی در دهکده جهانی" که محصول زحمت و پشتکار و پیگیریهای بیش از دو سال نگارنده در باره خاستگاه زبان فارسی، ریشه های بومی، گویندگان بومی، و انتشار آن از حوزه تمدنی آسیای میانه به سراسر کشورهای جهان میباشد، پژوهشهای دامنه داری انجام داده، و اینک حاصل زحمات شبا روزی طولانی خودرا طی کتابی جامع در اختیار شما حامیان وعلاقمندان زبان فارسی میگذارد. نگارنده درین کتاب کوشیده است، سیر تاریخی زبان فارسی را از همان روزگاران نخست که گویندگان بومی آن در وادیهای سرسبز و شاهداب دوطرفه آمو دریا متوطن گردیده، تشکیلات اداری و دولتی بوجود آورده و بلخ گزین، نخستین شهر و نخستین جامعه متشکل جهان را مرکز خود قرار دادند، مرور کرده از حملات هخامنشیها به جانب باختر و نا آرامی های ناشی ازین کشمکشها را تا حمله اسنکدر به شرق و عبور از سینه پارس (ایران کنونی) و راندن زبان و فرهنگ اوستایی از شهرها به دره ها و دامنه های کوهساران باختر، خوانندگان را آگاهی میدهد. باآمد آمد عربها از جانب پارس واناتولیه و تسخیر سرزمین باختری تا دهانه هـای آمو دریا و شهرهای بزرگ آنسوتر بخارا و حومه که ازآن به بعد سرزمین مارا بنام سرزمین آفتاب یا خراسان مسما ساختند، اگر از یک سو دین اسلام را جانشین دین بودایی کرد، از سوی دیگرصدمه بزرگی بر پیکر فرهنگ و تمدن دیرینه ما وارد آورد. زبان فارسی دری را که بعد از ویرانیهای اسکندر کبیر نضج گرفته بود دوباره به کوهها راند و بجای آن منحیث کشور فاتح زبان عربی را جانشین ساخت. فرهنگ و تمدن دیرینه مارا به فرهنگ و تمـدن بادیه و صحـــرا و قصه های مـــارا به قصـــه های صحرائیان، مبدل و زبان مارا به زبان عربی عوض نمود. عربها عادت داشتند هرکشوری را که تسخیر میکردند آنرا به سالاران قومی آن کشورها میسپردند و خودشان واپس به بادیه های خود بر میگشتند. ولی اینجا آنطور نکرده گروههای قومی و سران لشکر و یک تعداد نظامیان خودرا که در جنگها لنگ و لاش گردیده بودند مسکون ساختند تا در آینده ها سران و بزرگان این کشور پهناور و غیور را اداره نمایند. چنانکه تا امروز اولاده این نظامیان لنگ و لاش عربی بنام های این و آن بر مردم بلادیده کشور ما حکومت میرانند. حضرات نورالمشایخ، حضرت نقیب، حضرت صبغت الله مجددی، رئیس سنای کشور، حضرت ذبیح الله مجددی، وبسای دیگر ازهمین قماش اند که تا امروز بر کشور ما حاکم اند و سر نوشت جرگه های قومی و جرگه های بزرگ ملی و سرنوشت انتخابات تقلبی و جعلی مارا با" استخاره های" بی مفهوم و خنده دارخودتعیین می نمایند. درین کتاب بعد از فرهنگ زدایی های اعراب، مکث کوتاهی بالای دولتهای مستقل خراسانی صورت گرفته، از بانیان استقلال خراسانزمین و نضج دهندگان دوباره فرهنگ، زبان و تمدن خراسان از جمله ازطاهر فوشنجی، ابو مسلم خراسانی، یعقوب لیث صفاری، آل سامان، اسماعیل سامانی، محمود کبیر و گسترش زبان فارسی در هند یاد آوری گردیده، بعد از مکث کوتاه بر روئنسانس زبان فارسی در دوره تیموریان هرات بر افتادن خراسان زمین در گرداب تجزیه و تقسیم لنگر انداخته شده است. از اینجا به بعدکتاب توجه خوانندگان را به سرزمین فارسی زبانان سمرقند و بخارای شرقی معطوف داشته، چگونگی زیر ضرب واقع شدن زبان فارسی و تاجیــــکان توسط ترکهای منغیت و بعداً بلشویکها که از یکطرف سر زمین بومی شانرا تسخیر میکنند و از جانب دیگر زبان فارسی را به زبان روسی عیوض مینمایند بحث مفصل صورت گرفته و نتیجه آخر این پیشآمد را که منجربه تشکـــــیل دولت مستقل تا جیکستان و عبور کشور از سراشیب نفوذ زبان و فرهنگ روسی تحت رهبری و زعامت رهبر بزرگ تاجیکان و فارسی زبانان جهان امام علی رحمان به فارسی گردید بحث شده و ازبازگشت شکوه و جلال پارینه زبان فارسی در سر زمین تاجیکان و احیا دوباره زبان فارسی زیر پرچم "پیوند" وطرح انتشار تلویزیون مشترک کشورهای فارسی زبان جمــع بندی کرده، دورنمای دوران یعقوب لیث صفاری و اسماعیل سامانی را دوباره احیا و شکوه زبان فارسی را به متکلمانش باز میگردانند بحث مفصل صورت گرفته است. کتاب "یگانگی زبان فارسی در دهکده جهانی" معرف کلی همین نکته پردازیها است که ذکر کردیم. خوانندگان محترم میتوانند پاسخ هر سوال و گره گاه نا کشــــوده وجدان ملی خودرا با خواندن و مغز کردن محتوای این کتاب در یافت کرده خود را قانع سازند که آیا کشوری در جهان وجود دارد که متکلمان یک زبان، حملات ناجوانمردانه بر زبان های باهم برادر آن کشور کرده، یک زبان جهان شمول را که قرنها در آن کشور زبان رسمی و ملی کشور بوده به زبان دست دوم مبدل ومطابق پلان انگلیسها بعدها به سادگی بتوانند زبان انگلیسی را جاگزین آن نمایند. اما انگلیسها باید بدانند که زبان فارسی دری تنها زبان فارسی زبانان افغانستان نی، بلکه درجریان سدۀ های تاریخی بمثابه زبان حوزۀ تمدنی بخشی از آسیا وزبان دوم جهان اسلام ازموقعیت وعظمت فرهنگی ویژۀ برخوردار میباشد. زبان فارسی اکنون درردیف زبانهای بین المللی جهان نظیر انگلیسی،آسپانیایی، فرانسوی، روسی، عربی، آلمانی، و... در آمده؛ مقام شامخ ومرتبه همسنگی علمی ـ فرهنگی ـ اقتصادی وسیاسی را، احراز کرده است. اکنون عظمت فرهنگی زبان فارسی درحوزۀ تمدنی قارۀ آسیا بزرگی میکند. درحال حاضر زبان فارسی بمدد وسایل مدرن اطلاعات فـــرا قاره یی از سرحد قاره ها عبور نموده ومثنوی مولوی عقول وقلوب جهان غرب صنعتی ـ اروپا وامریکا را تسخیر کرده و اروپائیان بمقام شایسته سالاری و ظرفیت فرهنگی، علمی وادبی آن پی برده، محترمانه آنرا درک وستایش می کنند وبه آن ارج وحرمت می گذارند. حالا زبان فارسی در کشورمحبوب ما تنها یک زبان نیست بلکه یک فرهنگ ویک تمدن و بخش اصلی هویت ملی ونماد هستی همۀ شهروندان ماست، که با فراگیری آموزش همگانی وسراسری متعادل این فرهنگ پرعظمت میتوانیم نهاد های رشد متعادل حقوق فرهنگی را به پایۀ کمال رسانیم. وبدین اساس درمورد بسط وتوسعۀ آن به حیث یگانه زبان اصلی ـ سراسری وملی مردم ما، هیچ گونه نگرانی ای نگذاریم. فرهنگی که بوسیلۀ زبان فارسی بازتاب می یابد وابستگی به کدام نژاد خاص ندارد. مردمان سرزمین باستانی خراسان اعم از : اوزبـــک ها، هزاره ها، بلوچ ها، عرب ها، پشتون ها، تاجیک ها، هندو ها وسایر گروه های خرد و کوچک اجتماعی در فرآیند وسیر زمانی طولانی تاریخ به زبان فارسی سخن گفته اند وبرای رشد وتکامـــــــل آن کوشیده اندوبزرگترین فرهنگ حوزۀ تمدنی شرق را به میراث گذاشته اند. شایسته است که هرشهروند کشور های فارسی زبان به تنهایی، خود را صاحب اصلی آن بداند وخودرا فارسی گوتر ازدیگران بنامد و در حفظ آن از جان ودل بکوشد. نکته مهمی که در اخیرمیخواهم برآن تأکید بیشتر نمایم اینست که در تألیف این کتاب از نوشته های همه دوستان و علاقمندان زبان فارسی که مقاله های شان در تارنمای خاوران بچاپ رسیده است استفاده شایانی نموده ام. حتی در بخشی موارد مخصوصاً از نوشته های جناب دریا دلی، سهیل سبزواری، بصیر کامجو، قدیر رسولی، دکتور محمد سالم سپارتک، همایون بهاء و دوستان دیگر که همین لحظه اسمای شان در ذهن قاصر مؤلف نمی آید بخشهایی از مقاله های شانرا حتی کاپی کرده ام که میخواهم ایشان به بزرگواری خود مرا عفو نمایند. مخصوصاً جناب سهیل سبزواری که اسناد ضمیمه را لطف کرده در تارنمای خاوران بچاپ رسانیده بودند و مؤلف ضرورت دید که آنهارا بدون تغییر کاپی و جزءکتاب گرداند. لازم میبینم از دوستان دیگرم که بایشان مشوره های لازم داشته ام جنابان پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی، پروفیسور سید سعدالدین هاشمی، دکتور عنایت الله شهرانی که همیشه مرا در تکمیل این وظیفه خطیر و با مسؤلیت تشویق و همراهی کرده اند اظهار سپاس نمایم. درین موقع نمیتوانم دوست بسیار گرامی ام دکتور نعیم فرحان را که از فراز اوقیانوسها مرا همراهی کرده است فراموش کنم. ایشان زنده جاویـد باشند و تا چرخ درگردش است شاد زندگی نمایند. کلام آخرین من متوجه برادران و دوستان پشتون من میباشد. میخواهم به دوستان پشتون خود اطمینان دهم که من و دوستان دیگریکه درین کتاب مرا یاری رسانیده اند کمترین تعصب در مقابل زبان پشتو و برادران پشتو زبان خود نداریم. و هرگز هدف آن نداریم که زبان پشتو در پهلوی سایر زبانهای زنده جهان تبارز نکند. و برادران پشتون ما برادر وار با برادران فارسی زبان خود زندگی باهمی نداشته باشند. ما در یک کشور زندگی داریم جوامع مشترک داریم، اقتصاد ما مشترک است و پیوندهای فامیلی، خانوادگی یی داریم که هرگز نمیگذارد که ما از هم دور باشیم و یا در باره جدایی یکدیدگر خدای ناخواسته سؤ نظر ویا بدبینی داشته باشیم. ولی آنچه من و دوســـتانم را مکلف به تألیف این کتاب ساخت اینست که برادران پشتون ما نیز مانند ما نظر نیک بجانب زبان فارسی داشته باشند و نگذارند که بد اندیشان انگلیس مآب با استفاده از حربه زبان بین ما فاصله ایجاد کنند. همچنانیکه ما به دوستان پشتو زبان خود حق میدهیم که زبان خودرا انکشاف دهند از دوستان پشتون خود توقع داریم که ایشان نیز بما حق بدهند ما درباره زبان خودفکرکرده اصطلاحات زبان خود را تجدید حیات بخشیم. دوستان محترم بیائید ما و شما یکجا درمقابل فاشیستها مبارزه کنیم نگذاریم که گروههایی درین سمت ویا آن سمت دست به خراب کاری زنند، زبان من و تورا تخریب و در مقابل اصطلاحات سچه من و تو در زبان فارسی ویا پشتو نیرنگ های سیاسی بکار برده دست تو ومن را به دامن یکدیگر مان بپیچانند و خودشان بهره های سیاسی برده. در بغل باداران انگلیسی شان بلمند. امیدوارم بکمک من و تو ایشان به آرزوهای ناپاک وشوم خود نرسند و آنرا بگور ببرند. انشأالله که میبرند
با درود صمیمانه پروفیسور رســــول رهین
2) چاپ مجــدد: "کتــاب امــلا و انشـــأ زبان فــــارسی دری" پروفیسور رسول رهین، امـــلأ و انشـــأ زبــان فـــارسی دری، دوستان محترم: بنابر تقاضاو پیشنهاد مکرر علاقمندان، کتاب"املاء و انشأ زبان فارسی دری"، شامل پنجاه درس املایی و انشایی، دستوری، واژه شناسی، قاعده ها، ساختار نگارش و برخی واژه ها و اصطلاحات معمول زبان فارسی دری که برای آموزش زبان فارسی دری برای عموم فارسی زبانان چه در داخل و چه در خارج کشور مفید میباشد، با تجدید نظر کامل و اضافات لازم، تازه از چاپ بر آمده است. فارسی زبانان مخصوصاً کسانیکه در خارج کشور زندگی دارند میتوانند ازین کتاب خود آموز با مشوره استادان زبان ویا بدون مشوره استادان به شیوه خود آموز استفاده کرده، اشتباهات املایی و انشایی و کمبودیهای گرامری و دستوری خودرا تکمیل نمایند.
دوستان محترم! انتقادات پر محبت تانرا در زیر چاپ سابقه این کتاب خواندم. همه تان درست میگوئید. ولی مؤلف کتاب با پول ریزه ریزه یی که از فروش این کتاب بدست می آورد سیع میکند تا کتاب ارزشمند دیگری در باره زبان شیرین و زیر ستم فارسی دری چاپ کند. شاید (15 یورو) ویا معادل آن به یک شخص ویا یک خانواده چیزی نباشد ولی اگر جمع شود، میتواند کار بهتری ازآن گرفته شود.
دوستان محترم! هرچه زودتر یک جلد ازین ویراش جدید فرمایش دهید. قیمت ویرایش جدید در اروپا: این ایمیل آدرس توسط Spambot ها محافظت شده، برای مشاهده آن باید جاوا اسکریپت را فعال کنید
سخنــان مــؤلف در بــاره ایــن کتــاب: سخن گفتن به زبان فارسی دري براي كسانيكه اين زبان را از كودكي آموخته اند ظاهراً كار آسان است. چناني كه از همان كودكي به ساد گي نفس ميكشيم، با ديگران سخن مي گوئيم، همان طور به رموز و لحظات زبان خود آشنا مي شويم. اما نوشتن به زبان فارسی دري به اين آساني نيست. هنگاميكه قلم بدست مي گيريم تا چيزي بنويسيم، حتا اگر يك نامه كوتاه هم باشد، غالبا درنگ مي كنيم وبا خود مي انديشيم كه از كجا شروع كنيم؟ آيا " آذقه " درست است يا " آزوقه" "چمدان" يا "جامه دان "، "بوالهوس" يا "بل هوس"، "طوفان" يا "توفان"، "خشنود" يا "خوشنود" "انزجار" يا "انضجار"، "بنيانگزار" يا "بنيان گذار"، "نواقص" يا "نقايص"، "جهاز" يا "جهيز" و...و. كه هركدام نزد ساكنان بومي و اصلي سر زمينهاي فارسی زبان مفهومي خاص دارند. ترديد ما تنها ازنكته نگاه املا يا معناي كلمات نيست بلكه رموز خاص و مشخص و لحظات خاصي است كه در هر زبان وجود داشته وفقط در نهادمتكلمان مادرزاد آن جوش مي زند. ممكن است بسيار محققان و دانشمندان و كسانيكه سالها در محيط جديد زندگي ميكنند و زبان حاكم بر محيط را به سادگي و رواني صحبت نمايند و تحقيقات بيشماري در ساحه هاي مختلف انجام داده كتب و آثار جاويداني از خود بجا گذاشته باشند، اما هر گز نميتوانند رموز زبان نوشتاري آن سامان را بمانند همتا هاي بومي آن سرزمين درك كرده و در سلك نگارش آورند. اين هم درست است كه اكثر پاسخ به تشويشهاي نوشتاري را مي شود با مراجعه به لغتنامه هاي معتبر رفع و جواب خود را در آن بيابيم. لاكن بازهم هنگام نوشتن، سوالهاي بسيار ديگري باز براي ما مطرح ميشود كه جواب آنها رادرلغتنامه هاي موجودبه دشواري ميتوان يافت. يا اصلا نميتوان يافت. كتاب حاضر براي جواب دادن باين قبيل سوالها در نظر گرفته شده و حاوي غلطيهاي املايي و انشايي، استعمال نادرست واژه ها، از جمله واژه هاي ماخوذ از زبانهاي خارجي و نيز اشتباهات صرفي و نحوي، به خصوص اشتباهات ترجمه لفظ به لفظ، اصطلاحات و تركيبات خارجي كه عمدتاً در سالهاي اخير بر اثر شتابزدگي خبر گزاريها و سهل انگاري مترجمان و نارسايي هاي زبان تحصيل يافته گان كشورهاي خارجي در مطبوعات و راديو و تلويزيون و بسياري از كتابها رواج يافته وبا روح و طبيعت زبان فارسی دري مغاير است. علاوه بر اين ها دشواريهايي كه در خود زبان و جود دارد و غالب اوقات نويسنده گان را هنگام نوشتن گرفتار ترديد و تزلزل مي كند. نگارنده شتابزدگيهاي ناشي از استفاده "تخته حروف" يا "كي بورد" لاتين بجاي "تخته حروف" فارسی دري را بر اين مشكلها افزون ميبينم كه بايست از نظر دور نگهداشته نشود. کتاب حاضر زمانی منصه چاپ یافت که نگارنده دریافتم نسل جدید مهاجرین افغانستانی در کشورهای میزبان دارند زبان بومی خودرا به فراموشی می سپارند. حتا پسران جوان و تازه به مدرسه رسیده ایشان که در محیط هجرت امکان دسترسی به کتابهای دستوری و املایی و انشایی زبان مادری خود را ندارند، بمرورزمان نوشتن بزبان مادری را فراموش کرده می روند. تشویش بیشتر از آن بود که که داشت اکـــثر پدران و بزرگان خانواده ها نیز آهسته آهسته نوشتن درزبان خودرا فراموش کنند وبه تشویشهای املایی و انشایی دچار شوند. نگارنده با احساس همچو شکستها و پسمانیها در زبان مادری مهاجران مخصوصاً مهاجران افغانستانی در پی آن شدم تا به سهم خود درسهایی از درست نویسی را در چوکات محیط زیست و امکانات خود دایر و دوستان و علاقمندانی را که میخواستند زبان مادری خودرا فراموش نکنند و بتوانند درست بنویسند جمع کرده روزانه ویا در هرچند روز یکبار درسهایی از املا و انشأ زبان فارسی دری راعرضه نمایم. کار تدریس املایی و انشایی زبان فارسی دری بجــایی کشید که بعد ها در زمره درسهای املایی و انشایی گوشه هایی ازدستور زبان فارسی دری وجمله سازیها نیز جای گرفت. حتا درباره واژه های بیگانه و خانه نیز بحثها میشدکه روزتا روز جالب تر و ارزشمندتر گردیده میرفت. کتاب حاضر محصول همان درسها و همان نشستهایی است که برای مهاجران افغانستانی در هجرت در نظر گرفته شده بود و مواد آن هفته وار جمع و در حضور دوستان به مباحثه گرفته میشد. آهسته آهسته علاقه دوستان به محتوای دروس بیشتر شده رفت و کاربجایی کشید به مشوره دوستان یک مجموعه کوچک درسها بچاپ رسانیده شد. چون تعداد چاپ کافی نبود بزودی نایاب گردید. چاپ دوم با کمی اضافات و تجدید نظر کمی دوباره چاپ شد. جای خوشی اینجاست که چاپ دوم بیشتر جهان شمول گردید. دوستان و علاقمندان بیشتری از سراسر اروپا و امریکا به این کتاب علاقه نشان دادند و فرمایشها می رسید تا کاپی های کتاب را بایشان بفرستیم. آنچه بیشتر ارزشمندی دارد اینست که دوستان و علاقمندان بی شماری از افغانستان تقاضای دریافت آنرا داشتند و دارند. با توجه به تقاضای دوستان از داخل کشور و شهرت بیشتر و بیشتر این کتاب در بین مهاجران افغانستانی، بر آن شدم تا تجدید نظر کلی و جامع بر کتاب کرده، آنرادر خور استفاده نویسندگان و آشنایان داخل و خارج کشور که به همچو تألیفات املایی و انشایی علاقه داشته باشند به سازم. روی این منظور هر چند در حال حاضر اين كتاب بار دوم و سوم تجدید نظر گردیده و واژه های معمول زبان فارسی دری که اخیراً بعض آنها بین متکلمان زبان فارسی دری و سایر زبانهای مروج کشور عمداً و قصداً منازعه سازی گردیده است نیزشامل این مجموعه گردیده و بیشتر توجه به بخشهایی گردیده است که دارد نزد پسران جوان مهاجر فارسی گوی در کشورهای دیگر به فراموشی رفته اند. ونیز تلاش گردیده است آنچه را که فهم و دانستن آنهـا برای هم میهنان عزیز در خارج کشور ضروری میدانستیم جمع آوری کرده، خدمت دوستان و علاقمندان زبان فارسی دری تقدیم بداریم. هر چند با تمام جد و جهد و تلاشی که برای آماده کردن یک مجموعه کامل و حلال مشکلات هم میهنان عزیز کوشیده ایم، بازهم شاید این مجموعه کامل نبوده و نتواند تمام مشکلات املایی و انشایی هم میهنان عزیز را حل نماید.. ولي منحيث آغاز كاردر شرايط نابسامان حركت سريع دست پاچگيهاي املايي، انشايي و دستوري زبان فارسی دري در بيرون مرزها و عدم وقت و سير قهقرايي توجه به درست نويسي، این مجموعه میتواند راهنماي خوبي براي مترجمان، معلمان زبان فارسی دری، محصلان و ويراستاران و بطور كل براي همه كساني باشد كه براي نوشتن قلم بدست مي گيرند يا اگر علاقمند نوشتن باشند يا به حفظ و سلاست زبان فارسی دري، مهر مي ورزند مفيد و بدرد خور باشد. لازم به یاد آوری میدانم که در تهیه و تدارک تجدید نظر سوم این مجموعه که واژه ها و اصطلاحات فراوانی تازه داخل گردیده است، دوستان و دانشمندان بنام کشور سهم بارزداشته اند که نمیتوان از زحمت فراوان و دلسوزی ایشان چشم پوشی کرد. بخصوص از جناب پروفیسور نخبه و یگانه زبان فارسی دری جناب پروفیسور محمد حسین یمین که با وجود مصروفیت های زیاد و خسته گی سن، سنگینی این زحمت را بر خود گرفتند و مسوده این مجموعه را از اول تا آخر خواندند و اضافاتی لازم که نگارنده ممنون و مشکور ایشان میباشد در مجموعه کردند و این مجموعه را کاملتر گردانیدند. اینهم قابل یاد آوری است که نگارنده با اطمینانی که بالای ادیب جوان و پژوهشگر دقیق کشور جناب جاوید فرهاد داشتم از یادداشتهای ایشان که در تارنمای "خاوران" بچاپ رسیده بودند استفاده مزیدکرده ام که از کارهای خوب شان تشکر میکنم. ولی این نوشته تکمیل نخواهد بود که از پسرم احمد ضیا رهین که در ترتیب و تنظیم صفحه ها و دیزاین و آرایش این مجموعه زحمت کشیدند یاد آوری نکنم. میخواهم پشت کاراین جوان با شهامت راکه سالهاست از طریق تارنمای خاوران در خدمت هم میهنان عزیز قرار دارد ستایش کنم و از خداوند بخواهم که تا چرخ در گردش است و ستاره ها در آسمان نیلگون میدرخشند در خدمت هم میهنان عزیز خود قرارداشته باشد. پروفیسور رسول رهين
Address: Afghanistan Cultural Association Tel. Fax. 004687406365 Email: این ایمیل آدرس توسط Spambot ها محافظت شده، برای مشاهده آن باید جاوا اسکریپت را فعال کنید
|
| آخرین به روز رسانی در چهارشنبه ، 2 آذر 1390 ، 21:42 |
تاجیـکان درگـذرگـاه تاریــخ
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ
پروفیســور رســـول رهیــن
تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای...
بازیافتــن بیطـــرفی افغــانســـتان
افغـــانســـــــتان بایــد پیــش
از رفتـــــــن ارتــش امــریکـــا
بیطـــرفی خـــود را بــاز یــابد
عزیز آریانفر
یگـــانگی زبـــان فــارســی
تاریــخ مطبوعــات کشـور
تاریــخ مطبوعــات افغــانســـتان؛
از شمس النــهار تـا جمــهوریت
سـرگذشت زبـان فـارسی دری
یادنـامـۀ طـاهــر بدخشــی
بـــرای دانـــلود یــادنــامـــه به اینجــا اشــاره نمــائید!
برای اعضای مــــآ
تعداد آنلاین
