آنگــاه که دل فـــارغ ز هر اندیشهء باطل کنم
قطــع امید از حـــاصل ِهر نخل بی حاصل کنم

عمریست کز دست دلم، بیچاره و در مشکلم
دیگــــر نه در گفتِ دل ِ این کـودکِ جاهل کنم

از مشکل ِ دل چون مرا، فارغ شدن مشکل بُوَد

پس مشکل ِ خود مشکلی، در راه این مشکل کنم

همچون برهمن نیستم تا ازغم دنیای دون

در پیش ِ سنگ جامدی فریاد بی حاصل کنم *

فردِ مسلمانم هنوز، از قوم سلمانم هنوز

با صبر وتقوی هر کجا، ایمان خود کامل کنم

در کشور اندیشه ام، هر جا قناعت پیشه ام

حاشا اگر پای طمع، بیرون از این ساحل کنم

مجنون صحرا نیستم، وامق به عذرا نیستم

زاهد به دنیا نیستم، تا ترک هر محفل کنم

شیرین نِیَم تا بسپُرم، خود را بدست خسروی

لیلی نیم، تا هر زمان، نازِ سرِ محمل کنم

بسمل نیم تا نیمه جان، در خون خود پرپر زنم

بُزدل نیم تا شکوه از بیرحمیِّ قاتل کنم

خارِ بیابانم ولی، جائی غذای اشتران **

جائی دیگر سرد وخنک، گرمای هر منزل کنم

الفاظ ناموزون شود، کاخ خرد واژون شود

دل بسمل پرخون شود، تا یاد آن، راحل کنم

من شاعر این کشورم، با واژه ها بازیگرم

هرجا که آیم صحبتی، از شعر ناقابل کنم

" ستاک" در بزم سخن، در محضر اربابِ فن

صد بیت خود قربانیِّ، یک مصرع بیدل کنم

در مصرع فوق الذکر میتوان بجای کلمهء " پیش" از کلمهء " گوش" استفاده کرد. مثلاً ممکن است نوشت: " درگوش ِسنگ جامدی فریاد بی حاصل کنم" که در آن صورت، از واژه پیش پا افتادهء "پیش" مستغنی گردیده و شکل نهائی بیت بالا را میتوان اینگونه برشتهء تحریر در آورد:

همچون برهمن نیستم تا ازغم دنیای دون

در گوش ِ سنگ جامدی فریاد بی حاصل کنم

اما من، واژه " گوش" را عمداً در مصرع فوق حذف نموده و در عوض آن، از کلمه " پیش" استفاده نمودم تا با قائل شدن گوش به سنگ برهمن که غالباً همان بُت میباشد، به تندیس بیجان وخودساختهء دست انسان، صفت شنوائی و زنده جان بودن را نداده وبه اصطلاع انگلیسی از " personification" یا شخصیت بخشیدن به یک جسم بیجان اجتناب کرده باشم. به عبارت دیگر وقتی بگوئیم که " در گوش ِ سنگ جامدی فریاد بی حاصل کنم" استفاده از کلمهء گوش در این مصرع، میتوان چنین پنداشته شود که سنگ جامد برهمن، دارای گوش بوده وحس شنوائی دارد؛ در حالیکه اصل مسئله بر عکس آن است. بنابراین، بهتر است که بیت یاد شده را به همان حالت اولینش نگه داشته و نوشت:

همچون برهمن نیستم تا ازغم دنیای دون

در پیش ِ سنگ جامدی فریاد بی حاصل کنم.

******

** دراینجا به جنبهء مثبت خار که همان غذای اشتران در صحرا بوده ونیز برای سرد ساختن خانه ها در تابستان از آن استفاده میشود، اشاره شده است. به همگان روشن است که در کشور عزیز ما مردم بوته های خار را جمع نموده وچهارچوب یا چوکات خاصی نیز برای آن تهیه میکنند. سپس آنرا در دهانهء پنجره های منازل خویش نصب نموده وبا پاشیدن آب روی خارها، از آن به حیث کولر یا دستگاه سردکننده هوا در تابستان، استفاده بعمل میآورند که این خود فوائد خار را، نشان داده وتاکید میدارد که خداوند لایزال هیچ چیزی را در این کره خاکی، بیهوده وعبث خلق نکرده است. این در حالیست که بیت فوق الذکر، در جهت مخالف با طرز دید صائب تبریزی قرار دارد که دریکی از اشعارش گفته است:

ز بی مقداریِّ خار سر دیوار دانستم

که نا کس، کس نمیگردد، از این بالا نشینی ها

******

با احترام

شفیق احمد ستاک

• افزودن جدید جستجو
• نظر ها

•   |82.43.72.xxx |2010-05-16 16:39:42 ناشناس
  اقای ستاک محترم !
  سلام
  غزل زیبا ئ سرودید طبع تان روان وقریه ای تان
  خوش باد .
  شعر جناب صائ ب را که در اخر تذکار دادید شکل کتابی وکامل آن ازین قرار است :
  
  من از بی قدری خر سر ِ دیوار دانستم
  که ناکس کس نمی گردد ازین بالانشینی ها
  -----------------------------------
  من از بی‏قدری خار سر دیوار دانستم
  که ناکس کس نمی‏گردد از این بالانشینیها
  
  ارا دتمند تان -
  • 0
  • 0

  پاسخ | بازگو

•   |82.43.72.xxx |2010-05-17 11:05:36 ناشناس
  معذرت می خواهم که در تبصره ای بالا که به شعر صائب اشاره داشتم کلمه در سطر اول قریحه به اشتباه قریه نوشته شده بود که پوزش می خواهم.
  ارادتمند - تان
  • 0
  • 0

  پاسخ | بازگو

نوشتن نظر

Your Contact Details:

نام:

ایمیل:  اعلام نکردناعلام کردن

Comment:

عنوان:

قالب نوشته:         -رنگ-آبی کمرنگسیاهآبیبنفشخاکستریسبزلیموییقرمز آلبالوییسرمه ایزیتونیزرشکیقرمزنقره ایآبی سیرسفیدزرد -اندازه-ریزکوچکمعمولیبزرگبسیار بزرگ

Message:

Security

کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."