جناب آقای ستاک سلام
نکاتی چند رادرموردشعرتان قابل تذکر میدانم امیدوارم دلگیر نشوید زیرا فقط د رجهت اصلاح کار تان است و نه انگیزهء دیگر
1: کلمهء «شیشه» را چنانکه خودتان هم نوشته اید میتوان با«بی شه» و«ریشه»و«پیشه»و... قافیه ساخت ،ولیکن قافیه ساختن آن با کلمهء «نشه» مجاز نیست بدلایل زیر:
نخست:صو رت درست کلمهء «نشه» «نشوه» است که مصدرست وعربی ومعنایش ،بوییدن،مست کردن وسکرومستی...واگر احیانا گاهی بنام «نیشه» کلمهء شنیده باشید صورت مهملیست که درمحاوره مروجست.
شما میدانید که حرف اصلی در قافیه، حر ف «روی» است و توابع آن هشت حرف دیگر که مجموعا نه حرف راتشکیل میدهند. وآنها عبارتنداز:تاءسیس ، دخیل ، ردف ،قید،وصل ، مزید ، نرید ونایره.

قافیه در اصل یک حرفست وهشت آنراتبع
چار پیش و چار پس ، ابن نقطه آنها دابره
حرف تاءسیس ودخیل وردف وقید آنکه «روی»
بعد ازآن وصل ومزیدست ونرید ونایره

وچون کلمهء «نشه» که صورت مهمل کلمهء«نشوه» است فاقد حرف «روی » یعنی فاقد حرف اصلی قافیه میباشد ، قافیه ساختن آن با کل مهء «شیشه» وسایر کلمات هموزن آن خطای مطلق است.
2:مصرع اول بیت هشتم فاقد وزن است
توجه کنید
بحری که غ زل بالا به آن تعلق دارد،«بحر هزج مثمن سالم» است ،و«افاعیل» آن چنین:
مفاعیلن/مفاعیلن/مفاعیلن/مفاعیلن
که اگر به تقطیع عروضی آن بپردازیم چنین نتیجه میدهد:
م/فا/عی/لن م/فا/عی/لن م/فا/عی/لن م/فا/عی/لن
ش/ب ا/گا/ها ک/را/زی/دل ب/گو/شی/شی ش/می/گو/یم
کاملا درست ودقیقا مطابق قاعدهءعزوضی تقطیع میشود.
اما مصرع مورد اعتراض با این«افاعیل» قابل تقطیع نیستند.
نمیخواستم دررابطه چیزی بنویسم ،ولی چون دیدم شما جوان پ رکاروبااستعدادی هستید وتوانایی آنرا داریدکه شاعر خوبی شوید ونیز چون دیدم ،غزل درکلیت خودزیباست دلم ن شد عیبش را بپوشانم وریا ورزم.
به امید آنکه مراببخشید ونواقص غزل زااصلاح کنید.
برادرشما
سیدنورالحق صب ا

مصرع چهارم اشتباه نوشته شده،صورت درستش اینست:
بعد از آن وصل وخروج است ومزید ونایره
صبا

برادر دانشمند وشاعر گرانمایه سید نورالحق صبا السلام علیکم

از اصلاحات وپیشنهادات خوب ومعقول شما مم نون وسپاسگذارم. گفته های شما را هرچند از علم عروض بوئی نمی برم، کاملا تائید میکنم. هرچند در حدود سه سال زبان عربي را دانشگاه ام القری خوانده ام، اما در کلاس یا صنفهای خاص عروض وغیره مسائل مربوط به آن، برابر نشده است که درس بخوانم. همین شعر سرودن هم حاصل یازده سال تحصیل در مزارشریف است که طی آن با فا رسي سرو کار داشتم. اما در ایام مهاجرت در پاکستان کتب ودواوین شعرای فارسی دری را گاه وبیگاه مطالعه می کردم. بهر صورت، من هم تصدیق میکنم که کلمه "نشه" در همان بيت از نگاه وزن وقافیه ومراعات علم ع روض موجه نیست. اما هرچه کوشش کردم، واژه دیگری در همان وزن ومعنا پیدا نشد. گاهی همان داستان فلم شرابی که قهرمان آن شعر می سراید ولی بی نظم وبی قافیه است، بر من نیز تطبیق میشود، زیرا وقتی ردیف را محکم م یگیرم، قافیه تنگ می آید و زمانی که قافیه را مراعات ميکنم، وزن ومعنی ضعیف میگردد. بهر صورت، در همان ب یت هم اگر کلمه " نشه" را با "شین" مضاعف بخوانیم، يعنی « گهی ازخود گهی هم از جهان نشّ ه میگویم» اندکي به نظر من بهتر میشود. شاید این گفته من نیز درست نباشد. اما، بقول یک شاعر که گفته است :
« قافیه سنجان که در دل زنند= در به رخ ساده دلان گل زنند» بنده نیز احیانا با ابیات فاقد قافیه به م يدان می روم.
در خاتمه يکبار دیگر از معلومات بسیار مفید شما در مورد مسائل عروضی تشکر میکنم. شاد ومو فق باشید. با احترام . شفیق احمد ستاک