Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان


Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607

Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607

Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
قــدیــره واســوخت بــه جلـــگه شــاعــران آمــد PDF پرینت ایمیل
ادبیـــــات - نثــــری
نوشته شده توسط آدم آبادی   
پنجشنبه ، 8 بهمن 1388 ، 09:06

قــدیــره واســوخت بــه جلـــگه شــاعــران آمــدقدیره واسوخت بدخشی، فرزند زنده یاد سناتور محمدهاشم واسوخت و نوه ی دختری شادروان شاه عبدالله خان بدخشی است، که در سال 1345 خورشیدی در شهر فیض آباد، پایگاه حکومت بدخشان دیده بجهان گشود. مدرسه ابتدایی (دبستان) را درکابل آغاز نمود و در مکتب "درخانی" واقع درکارته مامورین نخستین گامهای دانش آموزی خویش را درپیش نهاد.

 

دوره آموزش راهنمایی (متوسطه) و دبیرستان (لیسه) رادر آموزشکده (لیسه مخفی بدخشی) در شهر فیض آباد بدخشان به فرجام آورد. سال 1362 هش در پی آزمون کانکور عمومی به دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه کابل راه یافت و رشته ی قضاء وسارنوالی را در سال 1366 موفقانه به پایان برد.

 

این بانوی شاعر و شاعره ی وارث الشعرای بدخشان، درخانواده اهل اندیشه و دانش، سیاست و فلسفه و شعر و سخن بدنیا آمد، پدرش شهید محمدهاشم واسوخت وکیل در لویه جرگه 1343 پادشاهی، دو دوره سناتور و منشی اول مجلس نمایندگان افغانستان بود. محمدهاشم واسوخت از چهره های ممتاز فکری و شاعران بدخشان و درشمار نخبگان سیاسی و فعالان مبارز قرار داشت.

 

قدیره واسوخت بدخشی نوه ی دختری علامهء جوانمرگ شاه عبدالله خان بدخشی است. شاه عبدالله یمگی نویسنده وصاحب پنج اثر نفیس و سزاواری است که متآسفانه برخی از آنها از دسترس واستفاده دور شده اند. شاه عبدالله خان هم نویسنده توانا بود وهم اندیشمند هوشمند.

 

 شوربختانه باید گفت، این شاهین اندیشه و عقاب قله نشین سخن، بیش از 35 سال عمر نکرد وهمین زندگانی کوتاه نیز با مشکلات مریضی ورنج بسیار گذشت. ازاین جوان نادره و روشنفکر؛ تنها یک فرزند دختر باقیماند که در جوانی به همسری زنده یاد محمد هاشم واسوخت درامد. از تنها فرزند دختری آن دانا ی بدخشان بحمدالله شش هفت فرزند برومند وشایسته بجا مانده است. منجمله آقایان شبیر احمد واسوخت، شاه عبدالله واسوخت، بانوان زبیده واسوخت، قدیره واسوخت و... چند تن دیگر اند.

 

فراموش نکنیم که آثار گرانسنگ آن دانشمند جوان شادروان شاه عبداله یمگی تا آنجا که بیادم مانده است؛ ازاین قرار اند:

  • فقها وفضلای افغانستان: دراین اثر سیر اندیشه و کار نامه فکری 234تن از دانشمندان سرزمین ما بررسی شده است.
  • تاریخ یفتلی ها: این کتاب پیش از"افغانستان در مسیر تاریخ" و درنقد تاریخنگری مورخان سرزمین ما فراهم آمده است.
  • قاموس زبانهای آریایی: از بدروزگار تنها یک جلد آن اقبال چاش یافته و بقیه در نزد بستگان شاه عبدالله خان ناچاپی باقیمانده بودند.
  • حقوق در اسلام: این کتاب نیز ماحصل دوران تحصیل این دانشمند پرکار در دانشگاه کابل است.
  • ارمغان بدخشان: تذکره الشعرای بدخشان است که چهار سده از شاعران بدخشان را نه بطور کل؛ که بصورت گزیده معرفی نموده است.

قدیره واسوخت، افزون بر داشتن ذوق شعر خوانی و شعر پسندی، هم از سوی پدر و هم از پدر بزرگ مادری خویش، شاعر بوده و مسلم است که این هنر را درخون خویش دارد.

او فرزند مادری است که آن مادر یگانه دختر و یادگار شاه عبدالله خان بدخشی بود. مادر قدیره واسوخت این زن مومنه و زحمتکش که پدر را در آغاز کودکی ازدست داده بود، رنج روزگار کشید و در جوانی پیش از میانسالی شوهرش (سناتور محمدهاشم واسوخت) را هم ازدست داد. اما با غرور وغیرت فرزندان خویش را بکمال رساند.

بااندوه فراوان آگه شدیم که این مادر مسلمان و غیرت خواه که کودکی اش بدون پدر و میانسالیی اش بدور از فرزندان گذشت؛ در پاییز امسال در پی ناجوری برامده از رنج فرزندان، بخاطر دراز مدت شدن غم و غربت و مسافرت ایشان زمینگیر شد وچشم از جهان ما پوشید. روانش شاد و عمر فرزندانش دراز باد

بهمین بهانه و بدینوسیله مراتب تسلیت و همدردی خویش را بخاطر درگذشت نا بهنگام یگانه دختر و فرزند یگانهء شادروان شاه عبدالله خان بدخشی، همسر زنده یاد محمد هاشم واسوخت، مادر بزرگوار جناب شبیر احمد واسوخت، قدیره واسوخت بدخشی، شاه عبدالله واسوخت، مادر زن آقایان محمدظاهر حاتم رهبر گذشته سازمان "سفزا"، جناب دکتر محمداعظم، جناب شاه عبدالحمیدخان، میر عبدالعزیز و سایر بستگان ابراز میدارم.

 

آبگینه های شعر بانو قدیره واسوخت بدخشی

قدیره جان واسوخت، آبگینه های شعر ش را در پرده های پررنگ پندار پاییز نقاشی نموده است. شعرهاییکه تجلی روح رنج آشنا و درد آزمای یک انسان زمینی، یک دخترمادر پرورد و یک مادر مادر شناس را در احوال اندیشه و آفرینش ذهن تکاپوگرش، تجسم داده اند. شعرهای سوزناک این شاعر، سرگذشت سرگردان مادر وفرزند آشفته و بیقرار سرزمین مارا ترسیم میکنند. شعرهاییکه زبان بیان آنها تکرار خوادث خونین و پریشان حالی مردم بینوای افغانستان را بر میتابند.

در نوبت آینده نسبت به سبک و روش شاعرانگی این بانو و نیز در زمینه نوعیت شعر و ماهیت شاعرانه سخن او حرفهایی خواهیم گفت. اینک از شعراو که در فرمهای گوناگون سروده شده اند، کم کم نمونه هایی پیشکش خواهیم نمود، تا خواننده سوز و راز ناکی واژگان و نظام شعری این بانوی شاعر را در پرده ی اندیشه و خیال آفرینشگر او پیدا کند.

اینک یک غزل برای شکواییه ها و رنج بیماری مادران اندوهبار سرزمین سامان گسسته ی ما افغانستان، که در سفر خانم قدیره واسوخت از آلمان به افغانستان بخاطر زیارت مادر بیمار و رنجورش سروده است:

 

تقدیم به مادران بیمار

 

برسربالینت ای مادر! عیادت آمدم

دیده ات بکشا ی کز بهر عبادت آمدم

روزگاران درازی بوده ام در انتظار

روز موعود آمدو اینک سلامت، آمدم

آمدم تا شاد وخندان و توانا بینمت

زانهمه رنج جدایی ها و فرقت آمدم

بس حکایتها که باتو داشتم ای مادرم

بادل پر مهر وسرشار ازمحبت آمدم

آمدم! اما ضعیف و ناتوانت یافتم

پیش تو ازخویشتن اینجاشکایت آمدم

مادرم! چون آرزویم دیدن روی تو بود

بهر دیدارت فقط بایک اشارت آمدم

آمدم آری، نبودم رنج ودردت را علاج

دردل ازداغ توماند چون زغربت آمدم

روزوشب دست دعایم نزد حق بالا بود

سوی او با آرزو های اجابت آمدم

 

نویسنده: آبادی

Advertise your business here. Click to contact us.
  • ضیا بهاری
    خواهر ارجمندم قدیره واسوخت !
    سروده زیبایتان را خواندم، بیسار نغز، بااحساس، پر محبت و پر معنا سروده شده است.
    قلم تان رنگین باد
    با درود ضیابهاری
  • ناشناس
    مرحباخواهر نازنین من.
    لطیفه
  • نجیب کامل بدخشی



    سلام به همه وطنداران.
    در ماه دلو 1358 بعد از شهادت پدرم مرحوم محمد کامل من بدخشان رفتم تا یک قسمت ف امیل خودرا که در بارک بودند بفیض آباد انتقال دهم وقتی اینکار را کردم سر صبح ساعت های 8 صبح که هوای س رد زمستانی بدخشیان غریب را مییازرد من و تصمیم داشتم که خبر انتقال فامیل ام را برای بزرک خانواده جناب مرحوم صوفی صاحب عبدالرشید خان ( مامای بزرکوارپدرم) برسانم که در نزدیک مخابرات برای آخرین بار شهید م حمد هاشم خان واسوخت که یکی از برادر خوانده های پدرم و نزدیکترین دوست فامیل را که من کاکا جانش خطاب م یکردم دیدم .و از روی محبت بمن کفت که تو چرا درین وقتی ایکه هیچ شهر فیض آباد امنیت نیست و تو اینجا آم ده ای.من در آنوقت در خانه مرحوم صوفی صاحب بزرگوار عبدالروءف خان ( مامای بزرکوار پدرم)مهمان بودم.من ب رایش گفتم که شما کاکای محترم هم برای من ارزش دارید چرا شما درین حالت اینجا استید.و دستان مبارک ایشان را برای آخرین بار بوسیده و از قضا همان روز مخابرات بسته بود.وفردا که در همین ساعت ها باز بمخابرات آ مدم باز بود و چند لحضه در بیرون منتظر نوبت ماندم که دیدم یکی از دوستان فامیلی با چشمان گریان خبر ترو ر شهید واسوخت را برایم داد و در همان لحظه من بکابل با صوفی صاحب تلفونی صحبت کردیم و برایش کفتم که با به صوفی من دوخبر برایتان دارم اول اینکه من توانستم که فامیل خودرا صحیح و سلامت از بارک به فیض آباد ب رسانم و لی یک خبر نا خوشایند که جناب کاکا واسوختم امشب توسط دژخیمان ترور یست بشهادت رسید.روحش شاد با د.وقتی با جمع دوستان فامیلی ایشان را بخانه اصلی ایشان ( مقبره ) ایشان تسلیم کردیم و من در آنلحضه اشک چشمانم را نمیتوانستم توقف بدهم کسی از من بعد از مراسم تدفین پرسید که شما چه ارتباط با متوفی دارید و از کجا آمده اید چون من در بدخشان فقط چهار بار سفر کرده ام کمتر کسی من را میشناختند ولی من کفتم که ا و دوست پدرم و کاکای من بود.نا گفته نماند که فقط دریک شب چند نفر ترور شده بود که همه داکتر طب و معلم و مامور دولت بود که تعداد ایشان در حدود 10 نفر از نخبگان بدخشان بودند.هنوز از سوگ این بهترین دوست فا میل رهای نیافته بودیم که این دزدان شبکرد شبانه بخانه مرحوم صوفی صاحب عبدالروءف خان آمده و یک دختر و پسر ایشان را بنام عین الله جان را که فکر میکنم 12 - 13 سالش بود اختتاف کردند و بعد ها که والده بزرگو ار ایشان دنبال اطفال خود رفتند یکجا با دختر و پسرش بشهادت رسیدند که روح همه ایشان شاد باد.
    ولی یک س وال پیش مییاید که آیا این قاتلین بمیز محاکمه حاضر خواهد شد .تا حد اقل دانسته شود که چرا عزیزان مارا بشهادت رساندند.
    بدخشان مهد پرورش بهترین مردان و زنان بزرکوار بوده ولی افسوس که فقط در خرابه های آند یار مانند کنج نهفته ای استند که گاهگاهی مارا فرا میخواند تا از آنها یاد آوری بنماهیم.من زمانی را که کودک بودم با فامیل یکجا به منزل مرحوم شهید واسوخت میرفتیم و برای ما اشعارش را میخواند و خیلی فامیل ص میمی و بشاش بودند.من با شبیر جان همسن و سال بودم و بهترین دوستان .و والده مرحومه ایشان که من خاله جا ن برایش میکفتم بسیار خانم مهربان بود .که من هیچ خاطره های دوستی باین فامیل روشنفکر بدخشانی خودرا فرا موش کرده نمیتوانم.و حالا نمیدانم که این عزیزان در کجای افغانستان زندگی میکنند .ولی از سایت وزین خاور ان و نویسنده عالیقدر آدمآبادی عالمی جهان شکرگذار استم که مارا دوباره بهم ملحق میسازد .از شبیر جان خو اهر نازنین قدیره جان و دیگر اعضای فامیل واسوخت دوستانه تقاضا میدارم که مارا فراموش نفرمایند زیرا دوس تی و محبت بی نظیر والدین شما تا دم مرگ در خاطرات بنده ماندگار باقی خواهد ماند.
    عمریست من مسافر دنیا ی کوچکی
    با خاطرات تلخ و شرین زنده ام هنوز
    باغ بهشت میهن من زنده است بخیال
    هرروز درد دوری هجران می هنم
    با من گره محکمی که فقط یک آرزو
    من زنده باشم و بینم کوکچه را
    آب خروش و دره سبز بدخشان
    طفلان کنار آب ببازی نشسته
    و با مشت های پر از آب برویم
    من را از خواب غفلت بیدار کنند
    آری که دست بردست دوستان
    بتماشای کل ریحان نشسته باشم و یک گل بر مزار همان رفتگان ما
    ویک گل برای برای دوستان ایکه سا لهاست از آنها خبری نیست
    نجیب کامل بدخشی
  • احمد  - « جلگه » یا « جرگه » ؟
    آقای آدم آبادی سلام ! اما بعد : شما معرفی نامۀ تان را با عنوان « ... به جلگه شاعران آمد » نوشته اید . برادر شما که نویسنده و شعر شناس و ادیب می باشید باید بدانید که « جُلگه » که با ضمۀ « ج » نوشته میش ود به معنی « زمین صاف و هموار میباشد و « جَرگه » یا « جِرگه » که با « فتحه » یا « کسرۀ » حرف « ج » ن وشته میشود به معنی « گروه و اجتماع » است . و اما مدیر محترم سایت خاوران ! خواهش می شود که اگر به فکر پیشرفت زبان و فرهنگ فارسی می باشید اینگونه نظریات را نشر کنید نه نوشتۀ جاهلانۀ آقای ناشناس را که در ذیل شعر خانم ناهید خرم فروغ نوشته کرده است ، مؤفق باشید . با احترام احمد
  • افشین  - پیام همصدایی
    خانم قدیره جان را سلام میرسانم
    ازاینکه پس از مدتهای زیاد طولانی که تنها از در خارج بودنتان باخبر بود م اینک متاسفانه باخبر شدم که مادر مهربان را نیز ازدست داده اید.
    من ودوسه خواهر همکارم، سیما جان رسول ی، نادیه جان و نسرین جان بشما اول عرض تسلیت داریم و بعدا برای شما و خانواده مهربان تان تنمای سلامتی داریم
    از شعر زیبایی که در غم مادر ومادران همه ی ما سروده اید بسیار تشکری میکنیم. خداوند شمارا در سل امتی و خوشبختی نگهدارد
    با احترام
    افشین
  • ولی
    سلام و درود بر شما خواهر فرهیخته بدخشانی وسلام وعرض احترام به همه اهل خانواده شهید واسوخت من به نوبه خود درگذشت مادر مهربان تان را بریتان تسلیت عرض میدارم وبرای شما صبرجمیل وروزگارنیک آرزو دارم وبرای مادر مرحومه فردوس برین تمنا دارم و از شما خواهر گرامی تقاضا دارم تا به سرودن نوشتن وگفتن ادامه بدهی د من باور دارم شما .عالی وعالی ترخواهید سرود متولی ولی هستم از هالند
  • حکیمی
    سلام خاله عزیرم !
    اولا سلام های گرم بنده راپذیرا شویدخیلی ها خرسند شدم که اشعار و سروده های مقبول و دلنشین شما را خواندم شما افتخار افرینان بدخشان زیبا هستید در اخیر ارزو دارم با فامیل خود جور و دار ای صحت کامل باشید .

    تشکر
    حکیمی
    کابل
نوشتن نظر
Your Contact Details:
 
Comment:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img]   
Security کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در پنجشنبه ، 8 بهمن 1388 ، 10:52
 

آرشـیف مطالب خــــاوران


آرشیف مطالب خاوران
آرشیف مطـــالب خــــاوران

TOLO NEWS 25.05

KANKAASH 25.05

تاجیـکان درگـذرگـاه تاریــخ


پروفیســور رســـول رهیــن
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ
پروفیســور رســـول رهیــن

تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای...


تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای صلـــح وثبـــات
تجـــزیه بهتــرین گـــزینـــه
بــرای صلــــــح وثُبــــــــات
Comments 425

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 64 مهمان آنلاین


قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.