نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
| آینــــدهء جهـــانیــم |
 |
 |
 |
| ادبیـــــات - نثــــری |
| نوشته شده توسط اکادمیسین دستگیر پنجشیری |
| پنجشنبه ، 13 خرداد 1389 ، 09:48 |
|
هر نوزاد جامعه جهانی وکودک، بر اساس تعریف پذیرفته شدهء بین المللی ازلحظهء تولد تا 18 ساله گی وجوانی کود ک میباشد ولی کودک نو آموز خورد سال پیشاهنگ نوجوان جوان و این نیروهای پایان ناپذیر و سپاه رشد یا بنده مردم میهن ما، درحال حاضر در دشوار ترین وضعی ودرخط اول جبهه فقر ومرض بامرگ پنجه نر م میکنند هر روز نزدیک به -ششصد تن ازین پیشمرگان و غنچه ها ی امید های مادران غم پرورجامعهء بلاکش ما، پیش از شگفتن ورسیدن به سن پنجساله گی سوگمندانه میمیرند وپرپر میشوند.
باید دانست که آگاهی به تعریف جهانی کودک، شناخت کودک وسلامت این نسل رویندهء افغانستان، جهان وشناخت همه جانبهء نیازهای مادی، آموزشی و پرورشی کودک، آگاهی به زبان، روان، ذوق وادبیات کودک توجه به تهیه کتاب،کتابخانه ها فلمهای سینما یی ومطبوعات کود ک، سازماندهی پروگرامهای آشنایی کودک به موزیمهای ملی فرهنگی وتاریخی افغانستان وگشایش مراکز حمایهء طفل وماد ر، بخشی از ا هداف آموزشی وپرورشی صحی وفرهنگی دولتها نهادهای اجتماعی فرهنگی،صحی و اجرا کننده گان سیاست فرهنگی واجتماعی هرکشور دموکراتیک وملی ومردمی میباشد به تلخی باید یادکرد که سلاطین جبار شاهان وامیران افغانستان بویژه در دوران تجاوز حضور نفوذ وتسلط مستقیم یا غیر مستقیم استعمار بریتانیای کبیر، به آمو زش وپرورش وشگوفایی استعدادهای فرزندان دهقانا ن فقیر، کوچنده گان سرگردان بادیه نشینان وزحمتکشان شهرهای پرجنب وجوش قرون وسطایی حداقل توجه مبذول نمیکرده اند دانشمندان حکیمان وسخنوران خراسان زمین نیز به نیازهای معنوی آموزشی پرورشی وذوقی کودکان دهقا نان بادیه نشینان وکوچنده گان سرگردان و کودکان شهرهای قرون وسطایی پاسخ علمی و آگاهانه گفته نمیتوانسته اند عا قل ترین آنا ن " جور استاد را به زمهر پدر " و اصل ضروری تعلیم وتربیت موعظه میکرد ه اند. بیک سخن اصول آموزش وپرورش قرون وسطایی صرفنظر از استثنا آت "گفتار نیک وکردار نیک " اهورایی وپاره ای ازجوانه ها ی رشد یابندهء عام انسانی وبشری آن بطور کلی راه برده گی سازش تسلیم فرمانبرداری دست بوسی تعظیم مبالغه آمیز واطاعت کورکورانه به شاهان اربا بان زمین حاکمان ظالم و بی میلی به اداره، سیاست فرهنگ زنده گی اجتماعی وتقویت گرایش کهنه گرایی سکون پرستی،ترک دنیا وقناعت را به کودکان می آموخته اند. فرزندان رعایا را در ظلمت وتاریکی قرون وسطایی وزنجیرهای اسارت معنوی و جهل گذرا نگهمیداشته اند امیران و شاهان مستبد " سایه خدا ج واجب ا لا حترام وغیر مسوءول “ توصیف میشد و پشت پردهء تقدس نهان وبا دیوارهای ضخیم بی اعتمادی از مردم جدامیگردید وبه عشرت پرستی عمر میگذرانید وبفکر وذکر غارت داراییهای عامه وآبادی کاخهای شاهوار قلعه ها ی مستحکم جنگی وباغستانهای زمستانی وتابستانی برای کودکان شهزداه گان وخیل وتبار طفیلی خود وتقسیم قدرت و زمین موروثی به آنان بود آخرین بقایای این سنن کهنه ومنسوخ قرون وسطایی هنوزهم در "افغانستان اسلامی" از خود سخت جانی نشان میدهد. در دوران استبداد استعماری و ا میران عشرت پرست، زنان هوسباز وراحت طلب دربار ها ومقامات بلند پایهء دولت بوظایف مقدس مادری ارجی نمیگذاشته اند کودکان اشرافیت فیودالی وحلقهء حاکمه از همان آغاز تولد ودوران کودکی با مکیدن شیر وخون فرزندان مردم بینوا هنر بهره کشی وغارت شیرهء جان کودکان مردم زحمتکش را مشق میکرده اند وبر شانه های مزدوران خانه زاد وکنیز کان زرخرید خو د سوار میشده اند. پس از وزیدن نسیم معارف نو، استرداد استقلال افغانستان (1919م) ولغو برده گی از سوی شاه امان الله، شما ری از ژورنالستان کارمندان مطبوعات ازجمله زنده نام عبدلرحمان لودین روانشاد عبدلهادی داوی قاری عبدالله صوفی عبدالحق بیتاب استاد مستغنی استاد ندیم محمد آصف مایل عثمان نژند شهید غفور رحیل وشمار دیگری از استادان معارف برای کودکان پند واندرز هاو ترانه ها ی پرورشی می سروده اند در دوران حکومت انتقالی دکتور محمد یوسف روزنا مهء انیس به ترجمه ونشر ادبیات مصور کودکان آغاز نهاد این جا نب همزمان با تدقیق وویرایش نشرات انیس دا ستانهای مصور کودکان جمهوری خلق چین را از زبان انگلیسی ترجمه ودروزهای پنجشنبه و دوشنبه به نشر می سپردم ودر دههء دموکراسی به نشر " کمکیا نو انیس " توجه واقدام شد ولی با سپاس فراوان وافتخار باید یاد کرد که توده های مردم آفریننده گان واقعی ارزشهای فرهنگی و آفریننده گان غنی ترین گنجینه های ادبی،آموزشی وپرورشی برای کودکان مردم آزادهء میهن بوده اند. ز نان ومادران جگر سوختهء دهقا نان وکوچنده گان سرگردان این پاسداران راستین فرهنگ ادبیات شفاهی مردم آ زاده میهن بیش از هرقشر وطبقه دیگر ارمانهای سرکوفته،آرزوهای گنگ وپیامهای کار زنده گی ومبارزه داد خواهانه توده های مردم را،بدون ترس وهراس از پاسداران بیدار ونیم خفته استبداد درشبهای تار یا زیر آسمان کبود وستاره های درخشان، درگوش کودکان دلبند خود با همه مهر بانی محبت واحسا س پاک وشور انگیز مادرانه زمزمه میکرده اند وفرزندان خودرا به این وسیلهء آموزشی پرورشی آرا مش بخش، برای کار، مبارزه، زنده گی انسانی، آزادی وعدالت اجتماعی الهام می بخشیده اند. آفریده های ادبی وسنن پسندیدهء ما دران داغد یدهء میهن تا زنده گی ومبارزه پر جوش وخروش مردم ادامه دارد بدون ترس از اشتباه به تداوم مبارزهء نسلها،تکانه های نیرومند نو ونوتری می بخشد وسرچشمهء زلال الهام برای مادران و آفرینشگران امروز وفردای کودک وطن میباشد درنتیجهء قیام مسلحانه وتحول سیاسی هفتم ثور 1357 خورشیدی بر مناسبات کهن زمینداری- اربابی و وا پسگرایی ضربات تاریخی نوینی وارد آمد زمینه های گسترش آموزش وپرورش کود کان مردم بیش از هر زمان دیگر مساعد شد به پایه گذاری نظام نوین آموزشی وپر ورشی توجه استثنایی مبذول گردید به تهیه کتب درسی.بزبانهای مادری اقلیتهای ملی کارهای مقدماتی آغاز یافت.قیود استعدادکش کنکور صنف هشتم دوران سردارمحمد داود منسوخ اعلان شد و نیم ملیون کودکان کنکور زدهء وطن مانند فرزندان آسوده حالان واقلیتهای ممتاز شهرهای جامعه از نعمت آموزش وپرورش نو برخوردار وزمینهء تداوم آ موزش مجانی آنان تا صنف 12 فراهم شد هفتصد و چهل مکتب متوسط ولیسه جدید گشا یش یافت به اسا س گزارش احصاییه مرکزی این افزایش برابر به سی درصد تعداد مکاتب تمام دوران حاکمیت خاندان محمد نادرشاه بوده است چهار صد مکتب نوساخت طی ششماه سال اول تحول ثور بنیاد گذاری وساخته شد شش صد تن از فارغان ممتاز صنوف 12 دررشته های مختلف علوم درهمان سال نخست تحول هفتم ثور جهت فراگیری آموزشهای عالی به خارج رفت و این رقم سی درصد تمامی محصلان ودانشجویانی بود که طی نیم قرن از سوی حاکمیت خاندان سلطنتی بخارج فرستاده شد ولی در دوران رهبری ببرک کارمل وداکتر نجیب الله شمار دانشجویان کشوری ولشکری مراکز تعلیمات عالی به مقیاس ملی وجهانی به تصاعد هندسی بالارفت جنبش سواد وسواد آموزی راه خودرا درفابریکه ها قشله های عسکری دردهقان خانه ها باز کرد برای نخستین بار درتاریخ، اکادمی علوم جمهوری دموکراتیک افغانستان پایه گذاری شد.کورسهای اجباری زبان پشتو لغو گردید. مراکز ادبیات وزبانهای ملی مردم افغانستان در تشکیل اکادمی علوم جمهوری دموکراتیک افغانستان ایجاد شد.برای رشد زبانها وگرد آوری ادبیات شفاهی همه زبانهای ملی بدون تبعیض وامتیاز زمینه های لازم مساعد شد. برای پژوهشگران وکارشناسان همه زبانهای ملی امتیازات ویژهء علمی به تصویب رسید. با انقطاب تند وناگهانی حاکمیت دکتر نجیب الله و وارونه شدن هفت ثور به هشت ثور و تشکیل دولت عبوری به ا شتراک " نواز شریف صدراعظم پاکستان ومولانا فضل الرحمان، این همه دست آوردهای آموزشی پرورشی وفرهنگی بو یژه نهادهای آموزشی وپرورشی کودک،به تحریک محاافظه کاران کهنکار بریتانیای کبیر کوردلان سعودی اخوان ا لمسلمین مصر، وهابیان وطالبان ظلمت پاکستان قصدا خراب شد ومیراثهای فرهنگی وتاریخی کشورما به یغما رفت ویکی از شعارهای تاریخی اداره نظامی پاکستان به این شیوه غم انگیز تحقق یافت و شهر کابل از" هزار جناح " زیر آتش توپخانه و افزارهای بی شعورتاریخ معاصر قرار گرفت؛، چراغ جنرال حمید گل مبلغان ومزدوران منطقه یی وجهانی آنان از آب روشن شد به هنگام شیوع طاعون با درد ودریغ فراوان کودکان،زنان وپیران، بیش از هر صنف قشر ولایه اجتماعی قربانی راکتهای کور حزب اسلامی حکمتیار، طالبان، القاعده ونظامیگران پاکستان گردید. خلاصه رهبران وپیشوایانیکه با سرنوشت هفت ملیون ودوصد هزار کودک مستعد به آموزش وپرورش وطن چنین بازیهای بیرحمانه و غیر مسوو لانه کرده، زمینه های اختطاف و فروش کودکان را به شیخان و ملنگان خاور میانه عربی مساعد واین نیروی روینده و آینده سازان میهن را خواروزبون ساخته اند،در آیندهء نه چندان دور به گونهء آخوندهای واپسگرای ایران با کینهء مقدس این نسل خشماگین مقابل وزیر چرخهای پیشرونده ودرفش سیاه سرخ و سبز جنبش ملی ودموکراتیک جامعه وتاریخ بدون ترس از اشتباه، سلب مالکیت میشوند.
باذکر اینهمه افراطکاریهای مستبدانه تاریخی درحق کود ک وطن بصورت مشخص تر پیشنهاد میکنم تا به سرنوشت این اردوی عظیم سازنده گی فردای وطن بیش از هر نیروی دیگر توجه شود از ملیارد ها دلار باد آورده جهانی باید بیدرنگ شبکه پرورشگا هها در همه شهرهای عمده افغانستان زیر نظروزارت آموزش وپرورش وزارت معلولان وبازمانده گان شهدا ووزارت امور زنان تاءسیس وفعال گردد از معلو لان و باز نشسته گان ملکی ونظامی برای تجدید آموزش وپرورش کودکان یتیم، بیمار، بیکار، گدا، بی سرپرست استفادهء گسترده شود تا به این شیوهء ممکن اقتصادی بیکاری وفقر درجامعه اندکی از کثیر مهارگرددوتب وتاب جامعه بلا دیدهء ما کاهش یا بد. زمینه استخدام هزاران زن شو هر مرده نیز درین پرورشگاهها ونهادهای تربیتی فراهم شود وزارتهای عدلیه آموزش وپرورش معلولین و بازمانده گان شهدا مسأله، رهبری پرورشگاهها را حل کنند و به عهده گیرند کودکانی که بدون هیچگونه جرمی بدلیل محکومیت یا متهم بودن مادران خویش در زندان پلچرخی یا زندانهای ولا یات زندانی اند باید بیدرنگ به پرورشگاهها انتقال یابند وتجدید تربیت شو ند زیرا این شیوه برخورد با کودکان بیگناه ومعصوم لکه ها ی ننگین شرمساری قرن و نقض آشکار ارزشهای اعلامیهء حقوق بشر وارزشهای قانون اسا سی وستراتیژی نوین دولت اسلامی افغانستان است مسوءولیت پژمرده گی این گلهای خودروی کشورما امروز ودر روز رستا خیز شرعا بگردن باغبانان ناقابل وناکرده کارواجراکننده گان سیاست آموزشی، پرورشی اجتماعی وفرهنگی دولت اسلامی و نیروهای حاضرو نا ظر "جامعهء جهانی " میباشد بنابرین رهبران تنظیمها و ملیونرهای دوران "جهاد " غنایم، غصب وغارت ملکیتهای دولتی اگر واقعا به "جهاد " احکام دین مبین اسلام وسعا دت فرزندان مردم مسلمان باور داشته اند ودارند باید بیدرنگ طبق احکام دین زکات اندوخته های دالری دوران جهاد خویش را دردسترس شبکهء یتیم خانه ها مساکین خانه و پرورشگاههای وزارت معلولین وشهدا وآموزش وپرورش یا نهادهای دیگر بگذارند تا دردی از دردها و رنجها ی بیکران این بخش آسیب پذیر جامعه ما با آهنگی شتابنده درمان شده بتواند. کارآگاهان تعلیم وتربیت نوین کشور بویژه وزیر آموزش وپرورش ووزیر فرهنگ وجوانان دربارهء لشکر ملیونی کودک کشور باید دلسوزانه بیندیشند دربار ه اصول نوین آموزش وپرورش کودک مطالبی را پژوهش ترجمه، در کتب درسی روز نامه ها،مجلات و در سایتهای د رون مرزی نشر کنند. به فلمنامه نویسان ومترجمان فلمهای پرورشی حق الزحمه کافی منظور فرمایند تا کودکان مردم آواره ما از زبان مادری روان اجتماعی وسنن پسندیده ملی خویش بیگانه نه شوند سروده های فلکولوریک وادبیات شفاهی کودکان قبیله وقوم خودرا ضبط ثبت نقد ونشر کنند درین راه پوهاند زیار دکترعنایت شهرانی دکتر اسد الله شعور دکتور رازق رویین پویا فاریابی داکتر غبلام حیدر یگانه وشاغلی حبیب لله رفیع رنجهای فراوان برده اند. آ رزومندم که از تجارب غنی و سخاو تمندانه این پاسداران گنجینه های ا دبیات شفاهی مردم استفادهء گسترده نمایند و به این وسیلهء ممکن وعملی گنجینهء ادبیات مردم را از دستبرد تند بادهای نامساعد زمان نگهداری کنند. راهها ووسایل رشد وتکامل ادبیات کودک را در روشنی آخرین دست آوردهای پژوهشی کار آ گا هان این رشتهء ادبی مطالعه و ازطریق روزنامه ها وجراید مسلکی کتب، کانون پژوهشگران افغانستان خاوران سپیده دم دیگر تارنما ها ومجلات وجراید درون مرزی وبیرون مرزی نشر و دردسترس دوستداران ادبیات کودک بگذارند قصه نویسی برای کودکان ویژه گیهای سروده ها وترانه های اطفال موضوع بسیار با ا همیت است دربار هء آ ن باید پژوهش تبادل نظر وبررسیهای کارشناسانه وآثار علمی ترجمه پژوهش آفریده وطبع شود کتب درسی و مجموعه های منظوم وقصه های چاپی معاصر کودکان به نقد وبررسی نو ضرورت دارد زیرا این سروده ها آگنده از کینه خصومت بد بینی اتهام وانحراف از جوهر ارزشهای دینی و ارزشهای اعلامیهء حقوق بشر میباشد برای غنامندی ادبیات معاصر کودک ضرورت پرورش نویسنده گان حرفه یی منتقدان وکارشناسان ترجمه وترانه سازان احساس میشود ترجمه بهترین و آگاهی بخش ترین آثار این رشتهء ادبیات بزبانهای ملی افغانستان، راهها ووسایل شتابنده نشر انتقال وپخش ادبیات نوین کودکان جهان برای کودکان مستعد به پرورش ما، وظایف مبرم نهادهای آموزشی،پرورشی وادبی ونشراتی دولت ونهادههای فرهنگی ونشراتی جراید مجلات وسایتهای بیرون مرزی افغانستان وارگانهای نشراتی آحزاب سیاسی است. نشرشعر کودک بز بانهای ملی افغانستان، ضرورت گرد آوری سروده ها ی شفاهی چاپی ای که غالبا توسط مادران پدران، پرده نشینان سخنگو وازبند رسته واستادان معارف برای کودکان آفریده شده است ونقد آنها در شرایط نو و زمان کنونی یکی از وظایف سخنوران همه مردم بویژه شاعران زبان پشتو است زیرا در برههءتاریخی کنونی، نظامات کوچنده گی بیش از هرزمان دیگر زیر ضربات هماهنگ دهقانان بی زمین کم زمین و روبه افزایش روستا ها القاعده،طالبان تاجران مواد مخدر،وتهاجم مهاجران اجباری کشورهای همسایه و تصرف چراخوارها ی روبه کاهش دولتی قرار دارد اگر آخرین گنجینه های ادبیات شفاهی کوچنده گان از دستبرد تحولات تند زمانه نجات نیابد پشیمانی فردا سودی نخواهد کرد ونسلهای آینده ما بهترین وناب ترین بابولاله ها لندیها وسروده های برهه های مختلف مراسم عروسی و لالا یی های پرورشی بسیار شورانگیزی را از دست خواهند داد زیرا پدیده های ادبی ای که دردل ودامان صحراهای سوزان دره ها وطبیعت زیبای کشور ما توسط دختران وزنان مردم کوچنده وبادیه نشینان میهن طی سده ها، آفریده شده پدیده های ادبی وثروت های با ارزش فرهنگی ملی وتاریخی کشوراند در لابلای هرواژه مصراع وبیتهای این گنجهای سر به مهرطبیعت وتاریخ کشور، نامهای صدها گونه گل صحرایی نباتات نامها ی ریشه دار دره هاودشتها کوهها چشمه ساران زلال خاطره ها راز ورمزهای ناشناختهء طبیعت، تاریخ وعشق به زنده گی وشور هستی ورنجهای روانی گوینده گان سروده های مردم نهان است، این سروده های ناشناخته وبکر،گنجینه ها ی پنهان وثروتهای سرشار ادبی وسرچشمه الهام برای ادبیات شناسان شاعران وآفرینشگران آینده وطن عزیزما میباشد برخورد مسوءولانه به این رسالت تاریخی نشانهء عشق به زبانها و ادبیات گروه های مختلف قومی و تقویت بستر بیداری بخش فرهنگی و پایه همبسته گی ملی مردم کشورما میباشد بخشی ازین فلکلورها را جاودان یاد پاییز حنیفی گردد آورد و ریاست کلتوربه طبع و نشر آنها پرداخت زنده یاد کی بانو پروین و بانو آزاده ودیگرهنرمندان شایسته وطن خوانده و جاودانه شد به گونهء مثال "شیرین روبا" و "سمنک". ا گرکه محترم قرقین وشاغلی اتمر وزیران معارف قبلی از تجدید نظر در نصاب تعلیمی وزارت آموزش وپرورش به پارلمان گزارش داده اند ولی وزارت تعلیم وتربیت امروزین وحکومت فردا نیز باید دربار هء جهان بینی وزیران ومقا مات بلند پایه رهبران ومدیران سیا ست فرهنگی کشور بوِیژه به بهبود کار وزنده گی کارمندا ن مسلکی تألیف وترجمه توجه لازم مبذول بدا ر ند تا عناصر متعصب وکوته بین نصاب تعلیمی را خلاف نیازمندیهای عصرامروز و زمان فردا به بیراهه نبرند و آثار با ارز ش علمی کشورهای همسایه را به گونه طالبان ظلمت وبه دریا های گل آلود نریزند وواز فرط تعصب آتش نزنند بباورم باید ازاستادان کهنسال باتجربهء معارف دانشگاهها، اکادمی علوم و استادان بازنشسته دانشگاه کابل با حفظ حقوق وامتیاز علمی آنان برای پیشبرد کارهای تألیف ترجمه وتنظیم نصاب تعلیمی استفاده شود وکرسیهای آنان برای استاد ان با انرژی وجوان تری در دانشکده ها ودانشگاههای نوبنیاد کشور خالی گردد باذکر این اندیشه ها ی فرعی ولی ضروری، برمیگردیم به بیان نیازمندیهای کودک وطن. آ هنگ هزاره گی " سرزمین من " داوءود سرخوش هنر مند فرهیخته مردم زحمتکش هزاره و شناخت امیرجان شاعر ارجمند سبزوار هرات، از درد استخوانسوز مهاجرتهای اجباری، از زبان روان و آرزوهای سرکوفته سیاسی فرزندان رنجدیده مردم میهن وترانه های شورانگیز عاصی شهید همچنان زمزمه آهنگ شورآ فرین وجیهه رسته گار با لباس هزاره گی وتمثیل یک مادرپر درد وآرزومند هزاره درپای گهوارهء فرزندش وسروده های دوگانهء نذیر خارا از همان سروده های و آهنگهای آموزشی پرورشی ادبی آرامش بخش وشور آفرین هنری میباشد که دربیداری اجتماعی و آگاهی ملی ومیهنی فرزندان مستعد به هرگونه پرورش مردم هزاره ودیگر اقلیتهای ظلم دیده وتحقیرشدهء ملی ومذهبی کشور،هزاران بار بیشتر از سروده های آموزشی وپرورشی دوران دولتهای تنظیمی طالبی ودولت اسلامی، نقش فعال وموثرتر دارد د رین آهنگها برای نخستین بار درد تلخ وریشه دار جدایی اجباری فرزندان سرگردان وطن از خانواده وسرزمین سوختهء مردم میهن و امیدهای سرکوفتهء مادران رنجدیدهء کودکان هزار ه به شیوهء دلنشین هنری بیان میشود در ین آهنگ، مادری بگوش فرزند دلبند خود این این امید ها ی گنگ و آرزوهای سرکوفته قوم زحمت کش هزاره را زمزمه میکند که آرام بخواب.در صبح اول فردا بیدار شو. شیوه راه رفتن را بیاموز. کارکن، زحمت بکش، مکتب برو. درس بخوان، والی بامیان شو این سروده ها بیدرنگ امید های ایالت هزارستان (غرجستان) افغانستان را نیز دراذهان شنونده گان تداعی و زنده میکند که حاکم بر سرنوشت خود شو ومقدرات تاریخی خودرا خود با کار ومبارزهء آگاهانه خود بیافرین. به مردم خدمت کن بوطن خدمت کن تا دیگر پدر ومادر دردمند ورنجدیده ات ظلم والی قاضی حاکم وپولیس محتسب و ظلم ملی نه بیند ودیگر میراثهای فرهنگی شهکارهای هنری بامیان از سوی طالبان ظلمت ویران وبه خاک یکسان وبه بازارهای پا کستا ن قاچاق نشوند. شناخت طبیعت سرکش وجستجو گر کودک، راهها ووسایل کشف وپرورش استعداد های خلاقهء کود کان، ویژه گیهای آفرینش ادبی برای کودکان و نو جوانان، پیوند متقابل وگسست ناپذیر ادبیات کودک بانظام اجتماعی اقتصادی وحقوقی جامعه نیاز تحولات دموکراتیک جامعه به ادبیات نوین، آموزش و پرورش دموکراتیک کودک، به اندیشه های پیشرو نویسنده گان جهان، دربارهء شیوهء آموزش وپرورش کودکان همه وهمه مسایل تیوریک وکلیدی ای اند که باید رهبران سیاست فرهنگی کشور استادان ورهبران نهادهای پرعدد فرهنگی ومبلغان نسل جوان کشور در مرحله گذار جامعه بسوی آزادی دموکراسی ترقی صلح و برابری حقوقی زنان بامردان با احساس مسوءولیت ملی اجتماعی وبین المللی به آنها پاسخهای دقیق وروشن بیابند. از محترمه عزیزه عنایت و محتر م دکتر صمد علی مراد با سپاس فراوان باید یاد کرد که درشماره هفتم ثور 1385 وشماره 14 حمل 1385 خورشیدی سایت آریا یی به بخشی ازین نیازمندیهای کودک وطن بویژه کودکان هویت باخته مهاجران اجبا ری وتبعیدیان وطن، پاسخهای کارشناسانه بجا وبه هنگام نوشته و رهنمودهای آموزشی وپرورشی مشخصی را در دسترس مادران مهربان ودلسوز، پدران گرامی و بزرگان خانواده ها ی آواره وکارگزاران واجراکننده گان سیاست آموزشی وپرورشی کشور قرار داده اند. با همه صراحت باید اعتراف کرد که برای کودکان مستعد به پرورش و آموزش وطن ویران خود هنوز نویسنده گان شاعرا ن منتقد ان روانشناسان روانکاوان وقصه گویان مسلکی نداریم استاد قیوم بیسد آنچه که از توانش ساخته بود درهمان شرایط دشوار کشور درحق کودکان وطن دریغ نکرد عمر کاکا منجانی پیر وپیشوای 80 سالهء کودکان دیروز ونیمه سالان امروز میهن ما دراز باد جبر خشن روز گار دکتر رازق رویین،دکتر حیدر یگانه واستاد پویای فاریابی را نیز از جبههء آفرینش ادبی برای کودکان، بوظایف وسنگرهای دیگری وبه شاهراه "ابریشم " وباغستانهای "توت " وکارهای دیپلوما تیک پرتاب کرد ودورساخت شاعران نو پرداز وجوان ما هنوز به دنیای کودکان بگونه ای که شاید وباید نه پرداخته اند واگر گهگاه ترانه وسرود ه ا ی آفریده اند انها را به نشر نه سپرده اند سخنوران وکار آگاهان بیرون مرزی وآوارهء ما،از زنده گی ومبارزه ونیازهای مادی آموزشی پرورشی وذوق ا دبی کودکان مکاتب مساکین خانه ها کودک بیگناه زند انها، دهقانخانه وچادرنشینان و بیماران روانی هزاران کیلومتر فاصله دارند.بنابرین در روح وروان زبان وذوق کودکان نو آموز دهقا نان فقیر وکودکان نوشگفته شهرها وروستاها وکودکان پدر مرده ی وطن تاثیر ژرف آموزشی پرورشی ذوقی ومعرفتی فعالی بجا نهاده نمیتوانند اشعار شاعران خوب وبرجستهء ما هنوز دردسترس دوستداران اد بیات به مقیاس سرتاسر کشور قرار ندارد وبه پرورش ذوق ادبی کودکان مکاتب توجه نشده است. در وضع کنونی ترانه ها ی مکاتب وکودکستانها غالبا با همان محتوای دوران طالبان ظلمت با فضای دود آلود وخفه کننده به شیوه غم انگیزی بگوش میرسد به جای ترانه های حماسی ملی ومیهنی روشن، روان وقابل فهم غزلهای عاشقانهء را طو طی وار بیاد میسپارند وبی جوش وشور درونی وآگاهی از معانی ومفاهیم شعر وترانه ها آنرا بدشواری ازمعلم رهنما می آموزند وبیشتر سروده ها ی دور از فهم رابا کیفیت ناخوشایند و تقلیدکور کورانه وبا دلمرده گی زمزمه میکنند همانگونه که ما مجبور بودیم که صبح وشام " عمردی دیرشه پاچا بگوییم". ولی طی نیم قرن هیچ مرکز پرورشی دربارهء ضرورت این شعار ومضمون آن یک بارهم چیزی به ما نگفته بود بنابرین عشق به شاه ونهاد سلطنت خوشبختانه دردل نسل جوان شهرها وروستاها هرگز ریشه نه دوانیده بود به همین دلیل تصادفی نبود که درفردای سقوط سلطنت جوانان به جاده ها ریخته سپاهیان وافسران اردوی جمهوری را گلباران کرده بوده اند سرنگونی سردار محمد دا وءود نیز با اتن ها وشادی کم نظیری استقبال شد جشنهای آسمان وش لیسه های دختران دانشگاهها وقشله های عسکری بپا گردید و صدها سرود وترانه حماسی نو شگفته توسط هنر مندان نوخاستهء نسل جوان در رادیو –تلویزیون افغانستان ونهادهای هنری وفرهنگی زمزمه شد و طنین آهنگهای ساختهء استاد اول میر بانو پروین قمرگل افسانه زنده یاد ساربان گلزمان پرستو نغمه ومنگل بخت زمینه مقری سلام خوستی روانشاد خان قره باغی رشیده ژاله ستارهءهراتی کارگر رضای پنجشیری ودرمرحله دیگر آهنگهای شورانگیز مسحور جمال ظاهر هویدا استاد مددی فرید رسته گار خانم وجیهه رستگار امیرجان صبوری نذیر خارا داودسرخوش طاهر شباب صدیق شباب عارف کیهان استادصفدر توکلی به ویژه هنرمندان خرابات و خانه خورشید شهرکابل تا آسمانها وعالم ملکوت بلند گردید وخفته گان سرزمین سوخته مارا ازخوابهای قرون وسطایی بیدارکرد وهنوز هم علیرغم برخورد آزادی کش طالبان ظلمت،این بانگهای رسا در گوشه گوشه جهان در دل وروان نسل جوان و پیران نوپروروکهنه ستیز میهن زخمی ما، طنین دلنشین دارد اگر شماری از صاحبنظران از سرودملی بی آواز پشتیبانی میکنند این طرح وپیشبینی آ نان منطقی به نظر میرسد آنان بدرستی میدانند که " سرود ملی " ا مروزین نیز در لویه جرگهء قانون اسا سی زیر فشار نماینده گان برجستهء "جامعهء جهانی!" خلاف اراده آزاد ودموکراتیک مردم ودرغیاب نماینده گان منتخب مردم،، توسط نماینده گان انتصابی وضد موکراتیک تنظیمها ی ساخت پاکستان وطالبگرایان افغان تبار امریکا قهرا برجامعه تحمیل شده است وپایه های مستحکم ملی مردمی ومیهنی واجتماعی استواری ندارد وهمانگونه که تحلیلگران سیاسی غیر وابسته و میهندوست کشورارزیابی دقیق میکنند روز تاروز تب وتاب درون جامعه علیه نابرابری حقوقی اجتماعی وملی بالا میرود ناخورسندی صلحدوستان وخرابکاری دشمنان درون مرزی وبیرونی افزایش مییابد مکاتب ویران ومعلمان وشاگردان برسم دوران جاهلیت عرب گردن زده میشوند. بر رخساره های دختران زیباروی وگلهای خودروی تاکستانها وباغستانهای کشور تیزاب پاشیده میشود یا فضای اتا قهای درسی مکاتب درگوشه گوشهء کشور ازسوی طالبان ظلمت با گاز های زهردار آلود میشود ا ین وضع بر روان زنده گی دانش آموزان و معلمان فقیر ودرنتیجه بر جریان آموزش وپرورش کودکان ورو ان اجتماعی خانواده ها وتوده های مردم تاثیرات سخت غمناکی بجا میگذارد. بگفتهء مردم "هر قدر که از زمستان یادکنی بوی خنک ا زان می اید" بنابرین با خوشبینی تاریخی بسوی دنیای پرشگفتی کودک میرویم و به ارزیابی ونقد ادبیات کودک بازهم ادامه میدهیم : اگر در رشتهء ادبیات کودک تاکنون ایجادگری وپژوهشهای صورت گرفته است این آفریده ها ناپخته و خود بخودی بوده است نه آگاهانه و درعالیترین سطح این پدیده های ادبی ما،معرفی اصول و موازین عام ادبیات کودک ونتایج پژوهشهای دوسه نویسندهء بزرگ کشورهای پیشرفته دربارهء ادبیات کودک بوده است باید دانست که ترجمه اینهمه مسایل تیورک برای دوستداران ادبیات کودک افغانستان ضروری و آموزنده است ولی به هیچوجه به نیازهای آموزشی پرورشی ذوقی وروانی کودکان رنجدیده وتحقیر شدهء مردم افغانستان پاسخهای قانع کننده داده نمیتواند نتیجه جنبشهای پر شتاب، واپسگرایانه وقهقرایی دوسوی نوار مرز استعماری دیورند هجوم حضور ونفوذ فرهنگهای غول آسای جامعهء جهانی ودر در جهء اول خواستهای دادخواهانهء نزدیک به هفت ونیم ملیون کودک نو آموز مکتب سوخته بی معلم،بی آب ونان، بی مادر، پدر مرده،یتیم وبینوا واین جوانه های امید ولاله های صحرایی وخودروی میهن این وظایف ورسالت سترگ را دربرابر اجرا کننده گان فعال سیاست فرهنگی آموزشی وپرورشی، استادا ن مکاتب مراکز آموزشهای عالی دانشگا هها پژوهشگران منتقدان قصه نویسان شاعران بویژه در مقابل "پرده نشینان سخنگو" مادران فرهیخته و سخنورا ن ازبندرسته، هنر مندان و آهنگ سازان گرانمایه میهن ما قرار میدهد که درهمین بهارنو وسال نو بسوی دنیای پراز شگفتی کودک میهن به مارش باهدف و آگاهانه آغا ز نمایند فرهاد دریا آهنگساز وهنرمند نسل جوان یکی ازین همین هنرمندان فرهیختهءکشورما اند که همزمان بانگارش وپیش از نشر این مقالت خوشبختانه به نیازهنری کودکان پدرمردهء وطن توجه انسانی ودرجشن جهانی کودکان اشتراک فعال کرد ند باور دارم که درین راه روشن گامهای استوار دیگری نیز بلند خواهند کرد. ولی از شهکار سروده های کودکان مردم ما ترانه شورانگیز للوی للوی استاد مهوش میباشد که باهمه احساس انسانی سروده شد وعقول وقلوب مردم جهان را تسخیر کرد به این هنرمند ومادر گرامی که با آهنگ وشعر نغز ولا ویز سخنور ارجمند آن، افتخار آهنگ برتر و ممتاز جهانی را برای هنر وادبیات کود ک میهن و " خانهء خورشید ما " به چنگ آورده اند پیروزیهای بازهم درخشان تری آرزومیکنم باید دانست که آثار اشعار، آهنگها قصه های دلخواه وکاملا بی عیب و نقص آموزشی وپرورشی به یکباره گی از آسمانها بزمین نازل نمیشود وادبیات آراسته وپیراسته از زیر زمین چون سبزه وسمارق نیز سر نمیزند ماحق نداریم که استعدادهای ادبی مار ا به امید آفرینش شهکارهای جاودانهء ادبی برای کودکان از آفرینش وایجاد گری باز داریم به امید شگفتن گلهای رنگارنگ طبیعت وتاریخ، در وباغستان مشترک کودکان مردم ومیهن ما، اینک دوسه ترانه و سروده ها ی آموزشی و پرورشی خودرا به کودکان وپیشا هنگان ارجمند مردم افغانستان اهداء میکنم. به کودکا ن ارجمندی که درگوشه گوشهء سیارهءما بدور خورشید تابان پروانه وار گردش میکنند و در جستجوی نور آفتاب خانهء آفتاب وخراسان گمشده ی خویش اند آ رزومندم که این پیکان اندیشه های درد آلود دوران غربت، دلهای سخت طالبان ظلمت وسیاهی را بشگافد ونرم کند وعقول وقلوب نسل جوان احزاب سیاسی دموکراتیک و رهبران نهاد های اجتماعی فرهنگی آموزشی پرورشی مدنی و گرداننده گان دین ودولت اسلامی افغانستان وجامعه جهانی را تسخیر نماید تا به خوا ست عادلانه کودکان میهن به آهنگ پر شتابی، پاسخ ممکن ولازم بگویند ودین دینی فر هنگی انسانی ملی اجتماعی خودرا ادا نمایند
جشـــن کـــودک مـــا نغمــــه زمـــانیم *** آزاده کــودکـــانیـــم شــاداب و نوشـگفته *** از بهــر مــــادرانیــم در روز جشـن کــودک *** شعــرو ترانه خوانیم چشم وچــراغ فـــردا *** فــرزند مــــردمــانیم خـــوش گفته اوســـتادان (آینـــدهء جهــــانیــــم)
به پیشواز جشن آسمان وش کودک
اکادمیسین دستگیر پنجشیری ایالت واشنگتن - امزیکا اول جون 2010ع
!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved." |
| آخرین به روز رسانی در جمعه ، 14 خرداد 1389 ، 12:54 |
پیشــــینه ادبیـــات کـــودک در افغـــانســـتان
تاجیـکان درگـذرگـاه تاریــخ
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ
پروفیســور رســـول رهیــن
تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای...
Comments 425
بازیافتــن بیطـــرفی افغــانســـتان
افغـــانســـــــتان بایــد پیــش
از رفتـــــــن ارتــش امــریکـــا
بیطـــرفی خـــود را بــاز یــابد
عزیز آریانفر
یگـــانگی زبـــان فــارســی
تاریــخ مطبوعــات کشـور
تاریــخ مطبوعــات افغــانســـتان؛
از شمس النــهار تـا جمــهوریت
سـرگذشت زبـان فـارسی دری
یادنـامـۀ طـاهــر بدخشــی
بـــرای دانـــلود یــادنــامـــه به اینجــا اشــاره نمــائید!
برای اعضای مــــآ
تعداد آنلاین
سایت پذیرای 71 مهمان آنلاین
ازهمیـن قـلم درخـــاوران
