نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
| علامه ای که عالم نبود (بخش دوم) |
|
|
|
| مقـــــــالات - مـــذهبـــی |
| نوشته شده توسط امید اسلامی |
| يكشنبه ، 25 بهمن 1388 ، 13:10 |
|
(حقیقت مولانا عطاء الله فیضانی و پسرش متعصم بالله مذهبی) باز هم این تأکید را لازم می دانم که؛ این نگاشته ها به نیت توهین به مولانا فیضانی که، در راه مبارزهء اسلامی جان خود را نثار نموده است، تحریر نمی گردد.
بعضی از مطالب این آثار، اصلا وجود عملی و خارجی ندارند، بعضی از مطالب با شیوهای بسیار ناقص ادبی نگاشته شده اند و در آنها مراعات اصول نویسندگی در فارسی جدی گرفته نشده است. از همهء اینها بدتر بعضی از اصطلاحات و لغات عربی در شکل مستعجم آن بدون ربط به جمله و بدون ادای مفهوم مقصود درج شده اند. در نهایت و از همه خطای نابخشودنی، معنای آیات قرآن کریم است که بطور بسیار غلط، بدون در نظر گرفتن معنای لغوی و ادبی عربی آن و از حافظه شخص با برداشت بسیار عامیانه به عنوان ترجمه درج شده اند.
من با نشان دادن نمونه هایی از این اغلاط بسنده می کنم و تکرار این اشتباهات را در چند کتابِ تألیف مولانا فیضانی و حتی در چند جای یک کتاب ثابت می سازم. تا هم میهنان من تحت تبلیغ و ترویج نا آگاهانه و یا هم شیادانهء عده ای، این آثار را به عنوان کاوش علمی - دینی، قرآن و یا متون علمی و ادبی عوضی نگیرند. از سوی دیگر؛ برای کسیکه لقب علامه داده می شود و پیروان فرزند ایشان از او با این القاب یاد می کنند، و عده ای بی خبر را هم به عنوان پیروی از مکتب او (فیضانی) به دنبال خود کشانیده اند؛ نباید چنین خطا های فاحشی علمی سر بزند. البته انسان جائز الخطاست، ولی نباید خطا ها آنهم از یک علامه؟ آنقدر گسترده باشد که در سایهء آنها چراغ علم به دور بین دیده نشود. بعبارت دیگر خطا ها کل را تشکیل بدهند و صواب ها جزء را!؟ اگر این اغلاط معدود می بودند، می شد که آنها را به خطا پذیری طبع انسانی حمل کرد. ولی از علامه ای؟ نباید خطا چنین عظیم و گسترده باشد. و پذیرش فرهنگ نقد در جامعه گامی است بسوی، اخلاقی کردن و متمدن ساختن جامعه، و این دینی است بر گردن هر فرد مسلمان آگاه و مسئولیت پذیر، تا بشود که سره را از ناسره تمیز نمود و خشتی بنیادین فرهنگ دینی این جامعه را درست و برجای بنا نهاد. *********
سوالات عمومی، اثر مولانا فیضانی صفحه 1ـ 6
مولانا فیضانی در اثر خود سوالات عمومی، در مقدمهء کتاب، صفحه اول این آیت قرآن کریم را چنین ترجمه نموده اند: «الحمدلله الذی هدنا لهذا و ما کنا لنهتدی لولا أن هدانا الله... ترجمه: ثنا و صفت مر خدای را که هدایت کرد ما را و اگر حضرت او جلت عظمته رهنمونی نمی فرمود، ما نبودیم که راه یابیم. به عبارهء دیگر اگر او جل جلاله ما را به شاهراه مستقیم راه نمایی نمیکرد ما راهیاب نمی شدیم»
* در ترجمهء آیات قرآن کریم مراعات کردن جانب احتیاط بسیار امر ضروری است و علماء ترجمهء متن قرآن کریم را صرف به کسانی اجازه می دهند که در هر دو زبان که از یکی به دیگر ترجمه صورت می گیرد، کاملاً وارد و مسلط باشد. در صورت عدم امکان باید ترجمهء آیات قرآن کریم از یک عالم دارای چنین ویژگی نقل شود. این احتیاط صرف برای قرآنکریم است، ولی احادیث نبوی را می شود به مفهوم هم ترجمه کرد، اما بشرطی که از مفهوم اصلی ساقط نشوند. از نبشته های مولانا فیضانی معلوم می شود که ایشان در هر دو زبان (عربی وفارسی دری) بسیار مشکل دارند. * ترجمهء این آیت در کل غلط است. چون در این ترجمه کلمهء «لهذا» اصلا ترجمه نشده است. * و بخش دوم آیت ـ و ما کنا لنهتدی لولا أن هدانا الله ـ بر عکس ترجمه شده است. یعنی اول ـ لولا أن هدانا الله ترجمه شده است و بعد ـ و ما کنا لنهتدی ـ * علاوه بر این؛ کلمهء ـ و اگر حضرت او جلت عظمته ـ در ترجمهء مولانا فیضانی، چیزی است اضافی. چون این می تواند تعبیری از کلمهء ـ الله ـ که اسم ذات است باشد، ولی هیچگاه ترجمهء لفظ ـ الله ـ شده نمی تواند. * کلمهء ـ نمی فرمود، ـ اصلا به مفهوم آیت ربط ندارد. چون فرمودن عملی است که از دهن صورت می گیرد، و باید بجای ـ نمی فرمودن ـ هدایت نمی کرد ـ ترجمه می شد، چون ـ کردن ـ مصدری است که می تواند در نهایت هر عمل جا بگیرد. هدایت کردن، رهنمایی کردن، خواب کردن دزدی کردن، تعمیر کردن و… * علاوه از اینکه؛ ـ هدایت کردن ـ در زبان ادبی بیشتر معمول است، تا ـ هدایت فرمودن ـ. * بخاطر توضیح بیشتر مسئله، من ترجمهء همین آیت را از ترجمهء علامه شاه ولی الله دهلوی رحمه الله، که اولین مترجم قرآنکریم به فارسی است درج می کنم. تا خوانندگان متوجه فرق هردو شوند: «سپاس مر خدا راست که که دلالت کرد ما را بسوی این بهشت و هرگز نبودیم راه یابنده اگر راه نه نمودی ما را خدا...» * کلمهء ـ بسوی این بهشت ـ همان ترجمهء «لهذا» در آیت است که، مولانا فیضانی آن را از قید قلم ساقط کرده اند. ترجمهء این آیت در اکثر کتب مولانا فیضانی به همین طور غلط درج شده است. این نشان می دهد که این یک غلط طباعتی نیست. چون امکان ندارد که در این همهء آثار یکسان غلط طبع شود. * علامه شاه ولی الله دهلوی بجای کلمهء ـ نمی فرمود ـ اگر راه ننمودی ـ را بکار برده اند. در ترجمهء شاه ولی الله دهلوی هیچگونه نقص ادبی و هیچ کمبود مفهومی دیده نمی شود. برعکس ترجمهء مولانا فیضانی سرشار از نقص و در یک حد بسیار ادبیات از پا افتیده است.
از صفحهء اول همین مقدمه... «یکی از طلاطم های مغز و جستجوهای گرم و داغ روز به دیدهء جوانان دراک و خدا جوی روشنفکر اینست که تا هر چه زودتر بر واقعیت علت العلل و پیشرفت سریع صدر اسلام بفهمند و باز هم در پهلویش آرزو دارند که چه وسایط باعث پسمانی و تشتت این کتلهء مؤمنین گردیده است البته فکر نیکو است»
* قبل از همه، این پاراگراف فاقد یک نظم ادبی و بدون مبتداء و خبر است. هر جای آن به دیگری طور چسپیده است که، نمی شود مفهوم یک بخشی از آن را به دیگری گره زد و از مجموع آن یک مفهوم کلی را استخراج کرد. چون نبشته های علامه؟ اکثر فاقد انشاء و یا همان نقطه گذاری لازم در نگارش است. البته که با کوشش زیاد می شود که فهمید هدف مولانا چه بوده است، ولی ایشان فاقد توانایی بکار بردن جملات سلیس و قابل فهم برای ارائهء مقاصد خود بوده اند. * ببینید ـ «یکی از طلاطم های مغز و جستجوهای گرم و داغ روز به دیدهء جونان دراک و خدا جوی روشنفکر ـ طلاطم کلمه ای است که کمتر همخوانی با مغز دارد، چون مغز اصلا طلاطم ندارد. این تلاطم مال دریا، بحر و یا هم طوفان و باران است. طور مجازی و رمزی هم کمتر در رابطه با مغز استعمال می شود. اما ـ جستجوهای گرم و داغ روز ـ می شود جای داشته باشد، اما بسیار بی مزه و فاقد یک جذابیت ادبی. * این ـ طلاطم های مغز و این جستجوهای گرم و داغ روز ـ اصلا به دیدهء جوانان ارتباطی ندارد و این به معنای گره زدن، چندین عمل به عوامل مختلف است. و می شد که این پاراگراف را در چند جملهء مختصر نگاشت، که هم مفید می بود و هم بدون مشکل. چون پیامبر گرامی اسلام فرموده اند: «بهترین سخن همان است که کوتاه باشد و به مفهوم دلالت کند» حدیث شریف. * اما این جمله ـ تا هر چه زودتر بر واقعیت علت العلل و پیشرفت سریع صدر اسلام بفهمند ـ فاقد دلالت بر مدلول است. اگر من جای مولانا می بودم و علامه هم نیستم، این جمله را چنین می نگاشتم: تا علت پیشرفت مسلمانها را در صدر اسلام بفهمند. * اینکه مولانا تکلّف می دهد و این الفاظ بی ربط را سر هم می کند، نشان می دهد که ایشان اصلاً در پی تشدق و تفقه بوده اند، تا ارائه فهم از علتی و یا معلولی! * شما خوانندگان گرامی حتما فرق میان کلمهء حقیقت و واقعیت را می دانید. و من یقین دارم که هدف مولانا از واقعیت همان حقیقت است. ولی ایشان فرق این دو را متوجه نشده اند. چون قاعده است که هر واقعیت نمی تواند حقیقت باشد و یا بر عکس. بسا اوقات امری واقعیت دارد، ولی حق نیست و حقیقت ندارد. و بر عکس بعضی اوقات حقیقتی هیچگاه بوقوع نمی پیوندد و تنها در ایده، حق باقی می ماند. * از آنجائیکه مولانا کلمهء رابط ـ بر ـ را قبل از کلمهء ـ واقعیت ـ جای داده اند، به نظر من باید در نهایت جمله کلمهء ـ پی ببرند ـ را می آوردند، نه ـ بفهمند ـ را. و در صورت که بفهمند را آورده اند، دیگر از کلمهء رابط ـ بر ـ بی نیاز بود. در هر صورت خوانندگان گرامی هم می توانند با کمی توجه، بیشتر و بهتر از آنچه من می نگارم، اغلاط فاحش مولانا را درج کنند و درک نمایند.
ادامهء این پاراگراف ـ و باز هم در پهلویش آرزو دارند که چه وسایط باعث پسمانی و تشتت این کتلهء مؤمنین گردیده است البته فکر نیکو است» * اگر من جای مولانای مرحوم می بودم این جمله را اینچنین می نگاشتم: و آرزو دارند که علت عقب ماندگی مسلمانان را نیز بدانند. چون حرف ـ و ـ باز هم ـ در پهلویش ـ همه همان وظیفهء ربط و عطف را افاده می کنند و ضرورت به پی هم کردن چندین عاطفه در یک جمله نبود. * استعمال کلمهء ـ چه وسایط ـ بجای ـ چه علت ـ اصلا کاری است نا آشنا در ادبیات. چون وسایط به اشیای مجسم و جرم دار استعمال می شود، به ویژه وسایل تخنیکی که متحرک هستند. مثل موتر، طیاره، تراکتور و... * در نهایت پاراگراف هم ـ البته فکر نیکو است ـ اصلا در جریان کلام برای تأکید گفته می شود و اگر مولانا می خواسته که این ایده را مؤکد بسازد، همان کلمات علت العلل، وسایط، زودتر و... که به زور درج پاراگراف کرده بودند، مقصود ایشان را بر آورده می ساخت. علاوه از اینکه میان این جمله ـ البته فکر نیکو است ـ و جملهء قبلی هیچ فصلی ایجاد نشده است. نه کامه، نه نقطه و نه هم هیچ اشاره ای بر جدایی میان دو جمله.
این هم ادامهء گفته های ایشان در صفحهء دوم... هر گاه به پرسش های مطالب حاوی این سوالات مثلیکه عده ای از مسئولان به خواندن قرآن و یا تفاسیر و غیره آثار پر عرض و طول اسلامی حواله می نمایند ما هم جواب دهیم، به اصطلاح عوام گویا پشت نخود سیاه این شایقین پاکدل را سرگردان کرده ایم. که این به ذات خود گول زدن و یا به چپ کوچه سرگردان باشد و یا بدان معنا نیست اشتباه نکنند که به حل معضلات و پرسش های خود جوانان از مطالعه تفاسیر و احادیث پی بر کنه التیام آلام درونی خویش نخواهند برد، بلکه حقیقت اینست که فرصت و زمان را به عصر حاضر دید وادید این و آنهای سر گرم کننده اکثر باطل و ضایع کنندگان عمر چنان تنگ و تنگتر کرده اند که مجال خواندن تفسیر چه که تلاوت مجرد را از پیشروی بیشترشان برداشته اند.
* اگر چند مفهوم ساختن این پاراگراف مولانا بسیار حوصله و دقت می خواهد و به مصابهء از نو تعمیر کردن یک بلند منزل خراب شده از همان پارچه های اصلی می ماند، ولی اگر جناب مولانا کوشش می کرد، بایدجملهء اول پاراگراف خود را اینچنین می نگاشت: اگر ما هم مثل دیگران پاسخهای این پرسشها را با راجع ساختن به کتاب های اسلامی انباشته در کتابخانه ها محول می ساختیم، این عمل به مثابهء سردر گمی بیشتر جوانان بود.
* من از مرتب کردن مفاهیم و جملات این پاراگراف می گذرم، چون بسیار وقت می خواهد، ولی به چند صفت و موصوف های نادرست در این پاراگراف اشاره می کنم. * اول اینکه هیچ کس حجم کتاب را به طول و عرض آن اندازه نمی کند، بلکه به قطر و زخامت آن دانسته می شود که یک کتاب چقدر بزرگ است و یا چقدر کوچک؟ نه طول و عرض آن. * دوم اینکه؛ قرآن کریم را هم از جملهء این کتب طویل و عریض؟ اسلامی شمردن بسیار امر خطرناک است. چون قرآن با اینکه در برگیرندهء مجموعی از علوم کلی و تفصیلی (عقاید، احکام، قصص، اعجاز علمی و ادبی)، داشته های علمی و کتاب کامل قانون برای زندگی بشر است، باز هم در حجم خود بسیار مختصر است. یک مصحف شریف در طبع و صحافت امروزی بیشتر از پنجصد صفحه نیست. اما مولانا چرا قرآن را در زمرهء کتاب های عریض و طویل؟ شمرده اند و از راجع کردن جوانان به آن برحذر داشته اند، امریست سوال بر انگیز؟ دیگر اینکه جوانان را اگر دنبال کتب طویل و عریض؟ اسلامی روان نمی کنید، این بدین معنا نیست که دنبال قرآن و تفاسیر معتبر و مختصر هم روان نکنید. در نهایت هم اینکه؛ حضرت مولانا خود شان متوجه نشده اند که، خود ایشان مفهوم یک جمله را در چند پاراگراف نگاشته اند و یا مفهوم چند جمله را در یک کتاب و مفهوم یک رساله را هم در 52 جلد کتاب. یعنی می شد کل آثار مولانا را در یک رسالهء کوچک بشکل بسیار دقیق نگاشت. پس ایشان کار را طویل تر و عریض تر از دیگران کرده اند، ولی طوال غیر مفید فایده. حال اینکه اکثر کتب بزرگ اسلامی حاوی مطالب کاملاً مفید و مصدر علوم اند. درست برعکس کتب مولانا. * شاید هم متوجه نشده اند که؛ قرآن و احادیث نبوی را نباید در شمارهء کتب عریض و طویل اسلامی؟ درج کرد که فقهاء و یا علماء نگاشته اند. چون قرآن و حدیث اصل دین اند و بدون قرآن و حدیث اصلا ممکن نیست کسی چیزی از اسلام بیاموزد. * اصطلاح ـ پشت نخود سیاه روان کردن ـ به چپ کوچه سرگردان باشد ـ گول زدن ـ و از این نوع اصطلاحات، اصلاً جزء فرهنگ عامیانه است و کمتر نویسنده ای آن را درج نبشته های مهم می کند، چه رسد به یک علامه؟ اصلاً ما نفهمیدیم که این علامه؟ صاحب در مجلسی با عوام صحبت می کنند و یا اینکه به جوانان دراک؟ روشنفکر؟ تشنهء اسلام؟ و... کتاب علمی می نگارند؟ بهر صورت خود خوانندگان هم کمی زحمت بکشند و نگاشته های مولانا را از روی تفقد و نقد با دقت بخوانند. من تنها چند اشاره می کنم و بس!
ادامهء مقدمه... پس با دید این واقعیت آیا حواله به خواندن تفسیر و احادیث مترجم به معنی جواب ندادن یا به کوچهء حسن چپ سرگردان کردن را نمی دهد؟ بنا بر درک این حقایق اینکه در طی پرسش های ساده به داخل 6 باب، لب اساسات ارتقای اسلام و بشریت را با وانمود کردن علت پسمانی اش به داخل 49 سوال ارزنده و آموزنده خلاصه کرده، تقدیم برادران و محبان شایق اسلامیت و انسانیت نمودیم.
این بخش از خط اول این پاراگراف ـ پس با دید این واقعیت ـ با بقیهء جمله ارتباطی ندارد. و در صورت به درستی کمی نزدیک می بود که مولانا صاحب علامه؟ یک کامه در میان این جمله و ادامهء آن داخل می کردند... *و من ترجیح می دهم که این پاراگراف را در چند جملهء مختصر و قابل فهم چنین بنگارم: با این حال، حواله نمودن به تفسیر و یا ترجمهء احادیث، در حقیقت نوعی سرگردان نمودن جوانان است. چون نه وقت آن را دارند و نه هم زمینهء آن برایشان مساعد است. * و از نگاه عملی این گفته نادرست است. چون اگر می خواهی جوانی را راهنمایی کنی، حتما باید برای بارور شدن و شاداب بودن تعلیمات اسلامی ایشان را به کتب مادر و یا پایه( نصوص) (قرآن، حدیث و تفاسیر معتبر) راهنمایی کنی. چون گفتار امثال مولانا فیضانی سراسر نقص و عیب است و اگر جوانان به عوض کتب اصیل و علمی به این نبشته های توجه کنند، نه تنها که راه خود را نمی یابند، بلکه برای همیش در یک تاریک راهی پر از غوغا های نا مفهوم گام بر می دارند. مثلیکه همین حالا پیروان استاد مذهبی چنین هستند. عوض اینکه دنبال فهم مطلبی باشند، تنها در توصیف و تقدیس مولانا فیضانی شب و روز سپری می کنند. * این گفته از واقعیت هم به دور است. چون کمتر معمول بوده است که استادان کشور ما، شاگردان را در صنوف درسی و یا در حلقات درس مدرسه به کتب حواله کرده باشند و از خود برایشان پاسخ ندهند. برعکس گفتهء مولانا فیضانی، در مدارس دینی کتب در جای خود باقیست و این علما هستند که هفته ها و ماهها یک موضوع کوچک را از برداشت های خود از دیگر کتب مشروح و معتبر، تلقین و تدریس می کنند. ای کاش این تدریس ها بر عکس گفته های مولانا محول به کتب اصل و مادر می بود. بسیاری ها هستند که علم و اسلام را شفاهی آموخته اند، ولی از مرجع آن بی خبر هستند. اما اگر مقصد مولانا جوانان دانشگاهی باشد و کسانیکه به علوم اسلامی دست رسی ندارند، ایشان را می شود که به کتب بسیار معتبر تئوریسن های مسلمان در قرون آخر رهنمود کرد و برایشان گفت که؛ با زبان علمی روز می توانید پاسخ این پرسشهای خود را بدون این تکلف های بی سر و تهء مولانا از آنها بدست بیاورید. طور مثال؛ تألیفات مولانا مودودی، ابوالحسن ندوی، علامه اقبال، دکتر علی شریعتی، باقر صدر، سید قطب، محمد قطب، عبدالکریم زیدان و هزاران نویسنده و فیلسوف دیگر مسلمان، در بسا کشورهای جهان می تواند این مأمول را بر آورده سازد. و پاسخ این پرسشهای که مولانا در زمان خود از آن خبر شده است، تقریبا صدسال قبل از زمان مولانا فیضانی دانشمندان مسلمان ارائه داشته اند و دست بدست طلبهء علم و مشتاقان مکتب انسانساز اسلام در چرخش بوده است. در هر صورت راه بهتر همان حواله به کتب مفیده چه کتب تئوری و چه کتب مادر است، تا اینکه در این افکار و نگاشته های درهم و برهم مولانا فیضانی خود را مصروف ساخت. شما خوانندگان محترم کتاب های ـ الجهاد فی الإسلام، حجاب، مبادئ الإسلام و دیگر کتب مولانا مودودی را بخوانید، یا کتاب حدود خسارات جهان به انحطاط مسلمین از شیخ ندوی را، و یا هزاران کتب دیگر دانشمندان و تئوریسن های نهضت های اسلامی را در جهان بخوانید، پاسخهای این پرسشها را طور بسیار روشن، واضح و قانع کننده بدست می آورید..ولی نمی دانم که این مولانای علامه؟ چرا از راجع کردن به کتب ترس و واهمه دارد؟ *****
این هم چند نمونه از خود سوالات...
سوالات عمومی برتریت انسان: 1 ـ آیا تصرف بشر در بحر و بر برهمه موجودات دیگر به اثر مغز صورت نگرفته است؟ 2ـ هرگاه حصول این نعمت (تصرفات بر اشیاء) به مغز تعلق داشته باشد، مگر فیل داشتن یک سیر مغز مستحقتر از انسان به کشف اسرار اشیاء نیست؟ * وارد ادبیات و جمله بندی این دو سوال نمی شوم، تنها همین قدر می گویم که، مولانا نمی دانسته است که، فیل مغزی معادل مغز انسان دارد! و اگر نمی دانسته است پس یک علامه به کدام تخصص بیولوژی خود مغز فیل را یک سیر تعیین کرده اند؟ از کرامات شیخ ما این است قند را خورد و گفت شیرین است گذشته از اینکه در نبشته های مولانا از إنشاء خبری نیست! نه کامه، نه شارحه و نه هیچ انشاء دیگری... مولانا چون علامه؟ است از قوارهء فیل حدس زده است که مغز او یک سیر است. او متوجه نبوده است که در جهان در ساحات حیوان شناسی، مغز فیل به سیر افغانی سنجیده نمی شود! ای کاش هفت کیلو می گفتند! چون یک سیر افغانی معادل هفت کیلو است! اگر این سیر مزار باشد، باز چهارده کیلو است! 3ـ چرا انسان به خود حق داده است که هرچه بیابد از آن استفاده مشروع و ناجایز نماید؟
* اول اینکه این حق را انسان خود برای خود نداده است، انسان از بدو پیدایش فطرت تصرف را داشته است. از نگاه ظاهری هم طرح این سوال به این شکلش نادرست است. باید مولانا صاحب چنین ارشاد می کردند: چرا انسان این امتیاز را دارد که بتواند از باقی طبیعت و هستی استفاده کند و یا بعبارت دیگر؛ سایر مخلوقات در اختیار او باشند؟ این شاعر در دو بیت بخش بزرگی از گفته های مولانا را در یک نظم ادبی گرد آورده است؛ با اینکه صاحبش دعوای علامگی ندارد! ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری همه از بهر تو سرگشته و فرمانبردار شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری
* از نگاه مفهوم، اشکال اصلی در آخر جمله است. استفاده مشروع و ناجایز نماید؟ ـ استفاده ای که مشروع شد، نا جائز نمی شود. چون در فارسی در یک وقت و با یک واو عاطفه دو صفت متضاد برای یک موصوف جمع نمی شود. این را می گویند جمع متضادین. مثل اینکه بگوئیم ـ انسان ظالم و عادل ـ و یا استفادهء مشروع و ناجائز. در صورتیکه بخواهیم دو صفت را همزمان به یک موصوف نسبت دهیم، باید هردو صفت با هم مشابه و یا قریب المعنی باشند؛ مثل ـ استفادهء مشروع و درست ـ، یا ـ انسان خوب و عالم ـ اما مولانا صاحب، باید مطلب خود را چنین درج می کردند ـ... استفاده مشروع و یا نا جائز نماید؟ 5ـ چرا بادی انسان بر خلاف همه جانداران عمودی خلق شده و از دیگر جانداران افقی؟
* این سوال شاید به مفهوم کرامت و برتری انسان و یا قدرت های جسمی او مطرح شده باشد؟ در هر حال، کرامت انسان در این نیست که عمودی است یا افقی. این بحث جای دیگری دارد. از سوی دیگر مولانا صاحب در علم بیولوژی علامه نبوده اند، چون دیگر موجوداتی هم هستند که افقی خلق شده اند. بهر صورت ما طرح این سوال را یک خطای بزرگ نمی پنداریم، از آدم علامه ای؟ سازگارتر اینست که، متوجه باریکی های موضوع باشند!
6ـ چرا انسان برخلاف همه موجودات کرهء خویش به احسن صورت خلق گردیده است؟
رموز پیشرفت مسلمانان در صدر اسلام 1ـ آیا رمز کامیابی و یا اصلاح و سلامت قلب و جسم در صدر اسلام به مؤمنان چه بود؟ و از چه چیزها بود؟
این سوال دو اشکال ادبی بزرگ دارد و این اشکالات در اکثر سوالات مولانا نیز رخ داده است. کلمهء آیا برای استفهام است و در یک جمله که وارد شد ما را از داخل کردن دیگر کلمات سوالیه بی نیاز می سازد. اینجا مولانا هم کلمهء ـ آیا ـ را در اول جمله آورده اند و در داخل و نهایت جمله دو کلمهء دیگر سوالیه را وارد کرده اند ـ چه بود؟ ـ و ـ از چه چیز های بود؟ ـ این مشکل در همهء سوالات مولانا وارد است. * جملهء دقیق برای ارایهء این مطلب چنین می باشد: رمز کامیابی و سلامت روحی و جسمی مسلمانان صدر اول اسلام چه بوده است؟ چون کامیابی امری دیگریست و اصلاح روحی و جسمی چیزی دیگر! اگر ما همهء این مفاهیم «کامیابی، صحت و سلامت دینی و دنیوی» را کامیابی بدانیم درست است، ولی باید در جمله های کوتاه و جدا گانه نگاشته شوند، نه درهم و برهم. * وقتی رمز گفتیم و در چه بود گفتیم ـ ما را از سوالیه دیگری مثل ـ از چه چیزها بود؟ ـ بی نیاز می سازد و بجز از اطالت عامیانه نمی توانیم نام دیگری برای این جملات مولانا بگذاریم.
2ـ آیا وصول حقایق ایمان و خداپرستی مربوط مردمان صدر اسلام بوده و یا به پیروان ما بعد هم بهره ای از آن رسیده؟
* این سوال اصلا مفهومی را به این شکل ارائه نمی کند! آیا وصول حقایق ایمان و خدا پرستی… مقصد مولانا آشکار است، یعنی رسیدن به حقیقت ایمان. ولی جملهء ایشان سر و بر ندارد. * باید چنین نگاشته می شد: آیا رسیدن به حقیقت ایمان خاصهء مسلمانهای صدر اسلام بوده است؟ این سوال دیگر ما را از ارائهء بخش دوم آن بی نیاز می سازد، چون خاصهء شی همانست که به دیگران بهره ای از آن نرسد، و مطلب واضح است. وقتی گفیم ایمان، ایمان همان خداپرستی است و این جا کلمهء ـ و خدا پرستی ـ تکرار غیر مفید است. * مردمان صدر اسلام؟ ـ در صدر اسلام همهء مردم به حقیقت ایمان نرسیده بودند. پس باید مولانا مسلمانان را خاص می کرد، نه همهء مردم را. و مولانای بیچاره نمی دانسته است که کلمهء ـ مردم ـ اسم جنس است و به معنای جمع، و دیگر به جمع کردن با الف و نون ـ مردمان ـ ضرورت ندارد. مردم کلمهء فارسی است و مفهوم جمع را ارائه می دارد، ما نمی توانیم آن را همانند اسمای عربی به الف و نون تثنیه و یا جمع بسازیم! ای نبوغ بیچاره کجایی؟؟!
3ـ اگر بهره و حصه از آن برای مسلمین امروز باشد چرا بر خلاف مؤمنان در اول صدر اسلام به همه ناداری و ناتوانی و قلت آلات و اسباب و دانش بر بزرگترین قوت های جهان غالب بودند و ما د رحال مغلوبیت قرار داریم و حتی بر متمردین فامیل خویش نفوذ کرده نمی توانیم؟
من بخاطر پرهیز از اطالت کلام و با پوزش از خوانندگان و پژوهشگران عزیز، از ادامهء بحث در هر سوال مولانا می گذرم و سوال ها را همانگونه که هستند، قید می کنم، تا خود بخوانید و قضاوت کنید. چون این سوالها اکثر با همان مشکلاتی رو برو هستند که من چندی از آنها را نشان دادم. ولی در ادامه یک آیت قرآن کریم را که همانند بسیاری از از آیات دیگر، نادرست ترجمه شده است، به بحث می گیرم.
4ـ اگر بهره و حصه به ما نباشد پس ادعای حق بودن و پیروان چیست؟ زیرا خداوند جل جلاله فرموده: و قل جاء الحق و زهق الباطل إن الباطل کان زهوقاً..» ترجمه: بگو وقتی بیاید حق، باطل محو می شود به درستیکه باطل محو شدنیست. الأسراء 81
* بگو وقتی بیاید حق ـ این ترجمه مولانا با قید ـ وقتی بیاید ـ به معنای فعل مضارع است. و اگر ترجمه فارسی مولانا را به عربی برگردانیم، چنین می شود: «قل إذا جاء الحق یمحو الباطل إن الباطل سیمحو» این ترجمه از ترجمهء بختیاری نژاد هم خطرناکتر است. ترجمه ای که غوث زلمی بیچاره بخاطر آن به بیست سال حبس محکوم شده است! حال اینکه این آیت کریمه به صیغهء ماضی و به معنای حال جاری است. و ترجمهء درست آن بنا بر ترجمهء علامه شاه ولی الله دهلوی چنین است: «و بگو آمد دین حق و نابود شد دین باطل هر آئینه باطل نابود شونده است»
ادامه سوالات.... 5ـ آیا می دانید که حق، حق است و باطل باطل است، در هر جا و هر وقت نباید باطل بر حق غالب گردد. 6ـ شما خوب غور کنید آیا عجب نباشد که باطل بر حق مسلط گردد؟ 7ـ آیا این بدبختی و عقب ماندگی پیروان اسلام امروز بیانگر دوری ما از حق وحقیقت نیست؟ 8ـ آیا به دریافت چه چیز باز به حق و حقیقت رسیده و موفق شده می توانیم؟ 10ـ در جواب این همه معما های نامکشوف و حل ناشده باید گفت که: بلی! کارگردانان مدرسهء قرآن فقط در ترمیم و ارتباط یک کیلو مغز و نیم کیلو قلب، گرنتی صحت و سلامت فرد و اجتماع بشر را به یاری خداوند جل جلاله می نماید. نا آرامی های فردی 1ـ چرا انسان با خود آ"اه به یکنوع کشاکش های درونی همیشه گرفتار است؟ 2ـ این نیروهای محرکه چیست و از کجا منشاء میگیرند؟ 3ـ آیا چه چیز ها باعث ایجاد افکار ضد و نقیض و اکثر آزار دهنده در مغز و قلب انسان می باشد؟ 4ـ چرا انسان نا خواسته به چنین افکار متأذی کننده کشانیده میشود؟ 5ـ چطور ممکن است تا آن را کنترول نماییم و نگذاریم که باعث آزار ما گردد؟ 7ـ چرا انسان گاهی سلیم و زمان هم موجود نا سلیم و مضر واقع میشود؟ 8ـ چرا انسان اکثراً به بدی و بدکاری می اندیشد و عمل می کند؟ 9ـ آیا علت کم علاقگی انسان به خدا جل جلاله چه باشد؟ در حالیکه همه نعما را او جل جلاله برای آرامی ما آفریده است. 10ـ چرا انسان ارتباط بیشتر به اشیای غیر خدا می گیرد؟ و به دریافت آن علاقه و محبت زیاد نشان میدهد: و گاهی به منعم و انعامش که به اکرام مرحمت کرده نمی اندیشد؟ 11ـ آیا چه عامل با دید این همه نندارتون باعث بر بی محبتی و حتی انکار بنده از خدا جل جلاله می گردد؟ 12ـ بر عکس چه انگیزه ها موجب قرب و ارتباط بنده به او تعالی جل جلاله میشود؟ 13ـ انسان به هر مصوع سازندهء را قایل است چرا منکر از سازندگی و یا انجنیری مصنوعات نندارتون جهان (دنیا) به این همه نظم و نسق می شود؟
بخش های بعدی در تحلیل بعضی از آثار دیگر مولانا فیضانی خواهد بود... إن شاء الله
!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved." |
تاجیـکان درگـذرگـاه تاریــخ

تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ
پروفیســور رســـول رهیــن
تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای...
بازیافتــن بیطـــرفی افغــانســـتان

افغـــانســـــــتان بایــد پیــش
از رفتـــــــن ارتــش امــریکـــا
بیطـــرفی خـــود را بــاز یــابد
عزیز آریانفر
یگـــانگی زبـــان فــارســی
تاریــخ مطبوعــات کشـور

تاریــخ مطبوعــات افغــانســـتان؛
از شمس النــهار تـا جمــهوریت
سـرگذشت زبـان فـارسی دری
یادنـامـۀ طـاهــر بدخشــی

بـــرای دانـــلود یــادنــامـــه به اینجــا اشــاره نمــائید!
برای اعضای مــــآ
تعداد آنلاین
ازهمیـن قـلم درخـــاوران










