نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان
Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
| "خشــونت" را بایــد بــا "مـــروت" و "مـــدارا" لگـــام زد ( بخش اول) |
 |
 |
 |
| مقـــــــالات - فلســــفی |
| نوشته شده توسط اکادمیسین دستگیر پنجشیری |
| سه شنبه ، 27 دی 1390 ، 15:48 |
|
خیــــزد ز قلــــم، نــوای آزادیی ما
ازدیدگاه مولانا ی بلخی " تیغ حق ": تیغ راستی درستی، داد،عدل وانصاف است (2) در مثنوی معنوی مولانا جلال الدین این واژه با همه فصاحت بلاغت و به این رسایی بازتاب یافته است " تیغ حق از تیغ آهن تیز تر - بل زصد لشکر ظفر انگیز تر " دروشنی این اندیشه ی والا ی مولوی، لشکر روینده کارگران دهقانان، زنان ومردان زحمتکش سرمایه داران ملی پیشه وران آموزگاران و دانشجویان کشورما، دیریازود بر طالبان بیگانه پرور و مافیای موا د مخدر غلبه میکند حافظ شیراز ی نیز آسایش دو گیتی را د ر " مروت " (3) و" مدارا " (4) ودرین دو واژه، با چی زیبایی وروشن بینی تفسیر وبیان کرده است: "آسایش دوگیتی تفسیر این دو حرف است میهن بی سقف ودر ودیوا ر ما، در اوضاع وشرایط کنونی نیز، به گرهگاه تضادهای حاد بین المللی منطقه یی ملی قومی نژادی مذهبی به میدان جنگ، خشونت، کشتار بیرحمانه بی گناهان، بستر کشت تجارت وقاچاق مواد مخدر، فقرسیا ه، بیماریها ی روانی، به آزمایشگاه سلاحهای کشتار توده ها ی زنجیر شکن، و به مرکز زورآزما یی کشورهای عضو پیمان همکاری شانگهای، ناتو، امریکا،،کشورهای عربی خاور میانه ی، به ویژه به کشتار گاه القاعده و هابیان عربستان سعودی و مسلخ لشکر "جنگلی!". پاکستان مبدل شده است. د رچنین احوال واوضاع پیچیده ی تاریخی ملی منطقه یی وبین المللی همه قبایل اقوام به ویژه معیوبان معلولان مبتلایان مواد مخدر، کهنسالان زنان وکودکان افغانستان، نه تنها از ابتدایی ترین حقوق وآزادیهای دموکراتیک خود محروم شده اند و ظلم اجتماعی ملی قومی قبیله یی تبعیض مذهبی، زبانی تصادمهای روانی عصبانیتها و خشونتها ی گونه گون را، درگوشت وپوست وتا مغز استخوان احساس میکنند ؛ بل این سیاستهای تمامیت خواهانه، بیدادگرانه و آزادی کش، مانع رشد مستقل ملی دموکراسی ترقی اجتماعی صلح و زنده گی نوین شهروندی مردم آزاده میهن ما نیز گردیده است. بنابرین مبارزه در راه اتحاد وهمبسته گی نیرومند همه گروههای قومی طبقات اقشار ولایه های محروم و تحقیر شده کشور واحد وتجزیه ناپذیر ما و پیکار داد خواهانه علیه هر گونه تجاوز و خشونت قومی ملی واجتماعی،برتری جویی نژاد ی، قبیله یی وگرایشهای تنگ نظرانه قومی عمده ترین رسالت تاریخی وملی مردمان آزادی دوست کشور ما، به مقیا س ملی میباشد. بازتاب روشن اندیشه های پیشرو اجتماعی سیاسی فرهنگی، در (form plat ((خط مشی - مرام حزبی) احزاب سیاسی ملی ودموکراتیک وسیکولار افغانستان معاصر نیز به کاهش خشونت، سردمهری، درشتی وتند خویی درجامعه و به افزایش احساس همبسته گی ودوستی بین توده های مردم مساعدت میکند. راه آزادی دموکراسی،ترقی اجتماعی، صلح وبرابری حقوقی همه گروههای ملی،مذهبی وتساوی حقوقی زنان با مردان و را ه روشن شهروندی را هموار مینماید، پیروزی درین پیکار داد خواها نه زنده گی اجتماعی وملی امری دشوا ر ولی ممکن است. راهها و و سایلی که جامعه مستعد به تکامل مارا میتواند از مرداب عصبانیتها خشونتهای مرگبار اجتماعی و ملی رهایی بخشد هما نا شناخت بسترها، انگیزه ها وعوامل خشونت و ستمهای گونه گون اجتماعی ملی سیاسی، تبعیضهای قومی قبیله یی و مذهبی است با شناخت بستر وعوامل تاریخی اجتماعی - ملی وبین ا لمللی خشونت، اینک راهها ی ووسایل مبارزه ی دادخواهانه را به پیشگاه نسل جوان و خشونت ستیز جامعه بلاکش ما به ایجاز کامل مطرح میکنیم. وباور نیرومند دارم که توده های بپا خاسته ی میهن مستعد به تکامل ما،در آینده ی نه چندان دور، علیه افراط کاریها مستبدان تاریخ معاصر، بپا خواهند خاست و سرانجام عوامل خشونت وستمهای گونه گون اجتماعی ملی، سیاسی تبعیضهای قومی قبیله یی مسلط کنونی را لگام خواهند زد وقادربه انجام وظایف مبرم تاریخی زیرین خواهند شد
1– تجدید نظر به تشکیلات ا ساسی کشور با بیان پیشینه ی مبارزات پرافتخار آزادیخوانه ی ملی توده های مردم وشناخت ماهیت نظامات ستمگستر وخشونت بار فیودالی قبیله سالاری، استبداد ا ستعماری، تجاوز نفوذ وحضور امپریالزم جهانی وشناخت دردهای استخوانسوز زحمتکشان ورنجها ی بیکران همه گروههای رنجدیده ی قومی افغانستان دروضع مشخص دشوار وپیچیده ی کنونی: به منظور ایجاد اتحاد واقعی ملی بین شهروندان برابر حقوق افغانستان وکاهش خشونت وسرد مهری میان توده های مردم بایستی، از راههای قانونی مطا بق به موازین واصول دموکراسی بر تشکیلات اساسی افغانستان بی چون وچرا وبدون هرگونه بهانه تراشی تجدید نظر شود. ودر تقسیمات ملکی نوین کشور، ساحه، تعداد نفوس رابطه های اقتصادی زبانی وفرهنگی شهروندان افغانستان مد نظر قرار گیرد. - شورا های روستاها،ولسوالیها شهرداریها وواحد های تشکیلاتی ولایات کشور بر اساس احکام صریح قانون اساسی موازین دموکراسی و برابری حقوقی شهروندان تشکیل شود وبه مقصد غلبه بر بیروکراسی وکاهش سرگردانی توده های فقیر دهقانان وزحمتکشان روستاها، از سوی دولت مرکزی به واحدهای محلی ولسوالی ولایتی وشهرداریها طبق احکام قانون اساسی همه صلاحیتها ی قانونی بدون وچون وچرا، تعلل وگرایشهای بیروکراتیک انتقال یابد. باید دانست که اشتراک دموکراتیک توده های مردم در قدرت سیاسی جامعه نه تنها تجزیه طلبی نمی باشد بل پایه های اتحاد و همبسته گی ملی جامعه چندین قومی مارا تحکیم و تقویت بیشتر می بخشد اگرکه در وضع مشخص کنونی یک اقلیت ممتاز، حاکمیت دولت را میر اث خاندان قبیله قوم وپیشوایان طریقه ها ی خویش تلقی واکثریتهای محروم جامعه کثیرالمله ما را، هنوز غلامان حلقه به گوش خویش ومریدان پیشوایان خود تصور میکنند ولی من به این باورم که تاریخ حوصله ی فراوان وضربت قاطع دارد ودر قرن 21 ودردوران سیطره انترنت و رسانه های گروهی وگسترش سواد دانش وفرهنگ نوین درگوشه گوشه ی افغانستان، تمامی افراط کاران مستبد تاریخ، طبقات اقشار ولایه ها ی طفیلی جامعه بدون ترس از اشتباه، از اوج قدرت خویش، جاودانه افو ل وغروب خواهند کرد وبه شهروندان برابر حقوق جامعه کثیرالمله ما مبدل خواهند شد
2) - قانون اساسی دولت جمهوری اسلامی افغانستان به ترمیم ضرورت دارد تمرکز دولت وحکومت جمهوری اسلامی، به دست نماینده خود مختا ر یک قوم وقبیله درشرایط مسلط افغانستان چندین قومی وقبیله سالاری، مانع جوشش و رشد شتابنده جامعه ی مستعد به تکامل ما شده است. پاسداری ازنظامات کهن وفرتوت قبیله سالاری، زمینداری اربابی و بهره کشی ظالمانه از دهقانان کارگران وزحمتکشان، تجاوز آشکار، به شهروندان برابر حقوق کشور چندین قومی وقبیله سالاری افغانستان است. همچنان با الهام از راه ورسمهای زنده گی نوین و دموکراتیک بشریت ترقیخواه،همانگونه که دانایان جهان به ما آموخته اند " بایستی نی دولت، در موعظه های دینی ومذهبی علمای دینی کشور دخالت کند " ونی " عالمان دین ومذاهب، به بودجه، سیاست و اداره ی دولت کاری داشته باشد " - در روشنی این ضرورت های تاریخی وارزشهای اعلامیه ی حقوق بشر، قانون اساسی کنونی افغانستان بایستی بیدرنگ ترمیم شود
3) - حل داد خواهانه مساءله زبانهای افغانستان به حل اساسی مسآله ی زبانها ی بیش از 34 قوم برابر حقوق وزنده ی - گوشه گوشه ی افغانستان، بر مبنای اصول دموکراتیک، اقدامات تآ ءخیر نا پذیر به عمل آید. - تشکیل شورای فرهنگستان زبانهای ملی افغانستان، وضع مصطلحات علمی وتخنیکی جهان ؛ درچها رچوب اکادمی علوم جمهوری افغانستان , به غنامندی زبانهای ملی ورشد زبانها ی همه اقوام وملیتهای افغانستان تکانه نیرومند می بخشد. بنابرین اقوام و قبایل حاکم کشور نباید بیش ازین دربرابر آزادی ورشد شتابنده زبانهای ولهجه های کشور کثیرالمله ی افغانستان بیهوده سنگ اندازی کنند وزبا نهای اقلیتهای ملی را نا آگاها نه مسخ نمایند ومانع رشد مستقل زبانهای روینده ی ولهجه های گفتاری همه اقلیتهای ملی ومذهبی ساکن کشور شوند
4) – تشکیل شوراهای ولسوالی،ولایتی ملی وشهرداریها ی کشور، فرایند دوستی وهمبسته گی ملی مردم میهن را استحکام وشتاب می بخشد. - سنگ اندازی در برابر حق اشتراک فعال وشفاف همه شهروندان برابر حقوق جامعه، در شوراهای ولسوالی، ولایتی شهرداریها وشورای ملی به هر بهانه ای که باشد فقط به دوام مردابهای خشونت -ستم ملی، فربه شدن سر برآورده گان قبایل حاکم، سرمایه داران دلال، بیروکراسی فاسد، افزایش قربانیان خاشخاش سالاری و سلاطین بی تاج (مافیای مواد مخدر) منجر میشود بنابرین باید علیه این میراثهای دوران قبیله سالاری وزمینداری - اربا بی، واستبداد فردی مقاومت عادلانه افشاءگری و یورش نوینی آغاز شود و تشکیل بی چون وچرای شوراهای محلی ولایتی ملی وشهرداریها در مرکز توجه وشعار روز جبهه متحد نیروهای سیکولار افغانستان قرارگیرد
5) - ضرورت تغییر ساختار دولت ریاستی به "نظام پارلمانی" وبا درک ارزشهای دموکراتیک اعلامیه ی حقوق بشر تساوی حقوق شهروندان وهمبسته گی پایدار اقلیتهای ملی ومذهبی دروطن واحد وتجزیه ناپذیرما ؛ ساختار اداره ی کنونی افغانستان به " نظام پارلمانی " تبدیل شود. وحاکمیت ملی ازطریق انتخابات آزاد سری مستقیم و مساوی به نماینده گان منتخب مردم افغانستان با همه شفافیت انتقال یابد. سنگ اندازی در برابر این خواست دادخواهانه ودموکراتیک توده ها، بدون ترس از اشتباه، دشمنی با ارزشهای دموکراتیک قانون اساسی وگردنکشی از ارزشهای اعلامیه حقوق بشر وسر فرود آوردن به پاسداران نظامات کهن قبیله سالاری زمینداری اربابی، اربابا ن خشونت و تمامیت خواهان و عظمت طلبان میباشد 6) - قانون احزاب سیاسی کنونی کشور به ترمیم ضرورت دارد - تشکیل دهها حزب سیاسی لاییک (دموکراتیک - ملی) د ارای برنامه ها وآیین نامه های نی چندان ناهمگون کشور، به اتحاد خلل ناپذیر وهمبسته گی نیروهای ملی ودموکراتیک جامعه ی قبیله یی وچندین قومی افغانستان، لطمه های (سیلی ها) نیرومند زده است فرایند انتخابات ریاست جمهوری، شورای ملی، شوراهای ولایات ولسوالیها شهرداریهای ودیگر نهادهای دموکراتیک جامعه چندین قومی افغانستان، به اشتراک فعال احزاب سیاسی پرعدد و با نفوذ ملی دموکراتیک ولاییک (مردمی - ملی) ضرورت ترقی آفرین دارد - تشکیل چنین احزاب ملی ومردمی (با سازمانهای اجتماعی، فرهنگی وصنفی آن)، درین برهه ی تکامل تاریخ به حل وفصل داغ ترین مسایل عمومی ملی جامعه ی چندین قومی وقبایلی ما وبه کاهش تنشهای قبیله یی قومی، منطقه یی و جوشش شتابنده ی فرایند (پروسه) ملت سازی وتقویت پایه های دولت ملی وبه صلح وامنیت پایدار افغانستان واحد وتجزیه ناپذیرما پاسخ لازم گفته میتواند - ولی شوربختانه رهبری دولت اسلامی قبیله یی وتک قومی مسلط کنونی با تیم کاری امریکاییان افغان تبار وزیران ووالیان حزب اسلامی وپیشوای طریقه نقشبندی ومافیای مواد مخدر ازهمان آغاز هجوم حضور و نفوذ امریکا وناتو بر مثلث القاعده طالبان وتحریکهای وهابیی پا کستا ن، بجای تقویت مواضع جبهه متحدملی و نیروهای لاییک (ملی –مردمی) وترقیخواه کشور وسرکوب مافیای مواد مخدر القاعده طالبان و تحریکهای وهابی پاکستان و امارات عربی، دانه های اختلاف قومی زبانی وپراگنده گی ملی مذهبی و سیاسی را در صفوف نیروهای ملی دموکراتیک وتحول طلب جامعه وحتا درشورای ملی، قوه قضاییه و در حکومت و دولت اسلامی بذر کرد ه اند و سوگمندانه در نخستین انتخابات ریاست جمهوری کشور بیش از صد حزب سیاسی بی نفوذ و ناتوان را با چهل نامزد و80 نامزد معاون ریاست جمهوری و با مصارف هنگفت جامعه جهانی وارد صحنه پیکار انتخاباتی ریاست جمهوری ساخت وبا چنین پالیسی نفاق افگنانه آب به آسیاب نظامیگران پاکستا ن وکشورهای عربی خاورمیانه، القاعده وطالبان ظلمت ریخت و به این نیرنگها، از تقویت پایه های ملی وسیاسی جبهه متحد ملی و اشتراک نماینده گان عاقل وآگاه همه قبایل واقوام وپیروان مذاهب افغانستان، درحیات سیاسی جامعه ی استبداد کوفته ی ما آگاهانه جلو گیری کرد وبه بهانه های گونه گونی، مانع غلبه نیروهای دارای برنامه های روشن سیاسی اقتصادی فرهنگی و اجتماعی دموکراتیک وملی ومانع پایه گذاری یک نظام پارلمانی وانتقال دموکراتیک قدرت به شوراهای ولسوالی ولایتی شار والیها وفعالیتهای نهاد های دموکراتیک ولاییک جامعه مستعد به تکامل ما گردید
7) - درپشت شعار ضد جنگسالاری کیان خزیده اند ؟ پس از تراژیدی 11سپتمبر ولشکر کشی حضور ونفوذ امریکا و کشورهای عضو ناتو و جامعه جهانی وسرکوب مثلث القاعده طالبان وملیشه های پاکستا ن از سوی رزمنده گان جبهه ی متحد ملی - اسلامی ونیروهای هوایی امریکا، دولت سست بنیاد مواءقت،انتقالی وبه اصطلاح انتخابی امریکاییان افغان تبا ر استقراریافت بیدرنگ وباشگفتی، سی هزار "افسر رزمنده ی " جبهه متحد ملی – اسلامی به اساس امر ونهی پشت پرده ی جنرال مشرف حمیدگل نصیرالله بابر ودیگر جنرالان وگرگان باران دیده پا کستا ن ومحافظه کاران کهنه ونو انگلیس، امریکا ییان افغان تبار، خلع سلاح وبی نقش گردید و درفرجام آب به آسیاب طالبان خودکش، بخش ترورستی حزب اسلامی، تنظیمهای تندرو ساخت پاکستان امارات عربی خاورمیانه، عظمت طلبان قومی، قبایلی وسلطنت طلبان کهنکار ریخته شد - درنهایت رییس جمهور افغان، در مبارزات انتخاباتی دوره ی دوم ریاست جمهوری باردگر به " تقلب گسترده " متوسل گردید وشوربختانه بیش ازپیش، نزد عام وخاص کشور منطقه وجهان، متهم به جعلکاری در فرایند مبا ر زات انتخاباتی گردید ودرعمل دولتی را بنیاد نهاد که هنوز تا گلو در بحران غرق است وروزتار نزد جامعه وجهان دوست ودشمن تجرید واز توده های مردم جدا میشود وفرایند اتحاد و وحدت ملی و پایه های اعتماد متقابل توده های مردم کشور بیش از پیش، لرزان ولرزان تر شد ه میرود و ثروتهای باد آورده ی ناتو، امریکا و " جامعه جهانی " بیهوده درجیب دزدان کار وزحمت مردم بی آب ونان فقیر یتیم بیمار بیوه بیچاره معیوب معلول وبیکار افغانستان ودرگاو صندوقهای مافیای مواد مخدر بین ا لمللی وبیرو کراتان فاسد در اینجا و آ نجا سرازیر میشود 8) - شعار پر حرارت جنگسالاری پس از استقرار دولت اسلامی امریکاییان افغان تبار، شعار ضد جنگسالار ی برای نخسین بار در مطبوعات ورادیو تلویژ یون دولت، ازسوی هوادارا ن دولت متمرکز تک قومی، قبیله سالاری وفعالان تمامیت خواه افغان ملت، تبلیغ پر حرارت و گسترده شد سپس به شماری از برنامه سازان رادیوهای درون مرزی و بیرون مرزی افغانا ن این بیماری سرایت کرد با تعجب باید گفت که " شعار جنگ سالاری "، بیش از هر مبلغ دیگر، از عناصری با آب وتاب شنیده میشود که به اساس رسم ورواجها ی ریشه دار قبیله ها ی خویش، از روز تولد با صدای تیر و وکمان آ شنا یی یافته، رفته رفته به مبارزه ی مسلحانه روی آ ورد ه ا ند. این " کمانکشان ما در زاد " دوسوی مرز دیورند با الها م از سنن پدران ونیاکان سلحشور خویش، از دم شمشیر آب می نوشند این سنن دوران سیطره ی استعمار بریتانیای کبیر، هنوز هم دردوسوی مرز دیورند ازسوی طالبان پیرو ملا عمر وملیشه های حقانی بیداد میکند وخشونت می آفریند به هرحال های وهوی تبلیغاتی و شعار ضد جنگسالاری حلقه حاکمه فقط به خاطر خلع سلاح کردن پلنگینه پوشان دل ودامان دره های هندوکش بیدار، کرانه های آمو، هر یرود، هزارستان، مسلح ساختن وآزاد کردن دوباره ی طالبان آزادی کش و خشونت آفرین از طریق " کمیته ی تحکیم صلح " وکمک مالی انگلیس بوده است به یک سخن شعار ضد جنگسالاری، نیرنگ تبلیغاتی تنظیمهای کند رو و تندرو وابسته به نظامیگران پاکستان،و میراثخواران باوفای استعمار بریتا ی کبیر به خاطر بی اعتبار کردن جبهه متحد ملی - دموکراتیک مردم مسلمان افغانستان - ودرنهایت یک توطیه ی ریشه دار تبلیغاتی علیه تشکیل اردوی منظم ملی، در وطن مستقل واحد وتجزیه ناپذیر ما افغانستان بوده است هیچگونه توجیهه دیگری شده نمیتواند 9) - ضرورت غیر نظامی شدن ونا وابسته گی دا یمی افغانستان درنهایت ؛ یکی ازگزینه های غلبه بر خشونت ریشه دار و تاءمین صلح درمیهن آتشدل ما؛ همانا " غیر نظامی شدن ونا وا بسته گی دایمی کشورما و به رسمیت شناختن حق ترانزیت آزاد افغانستان محاط به خشکه در قلمرو پاکستان " است مسا ءله ی غیر نظامی شدن، ناو ا بسته گی دا یمی وغیر نظامی شدن افغانستان به همکاری کلاه آبی های سازمان ملل متحد وتوافق ایالات متحده ی امریکا،کشورهای عضو ناتو،روسیه فدراتیو،جمهوری خلق چین، پیمان همکاری شانگهای، هند کبیر، ایران آخوندی عربستان سعودی و سازمان اقتصادی ایکو، دیر یازود راه حل عا دلانه وصلح امیز ی را یافته میتواند این گزینه، فرایند رشد مستقل ملی سیاست صلح دوستی وهمکاری برابر حقوق کشورما را با کشور های همسایه منطقه وجهان تضمین میکند و در دراز مدت، افغانستان را، از تشکیل ا ردوی پرمصرف ملی وافزایش خشونت وجنگهای غیر عادلانه ونامردمی بی نیاز می این طرح در میان کارشناسان ملل متحد، ایالات امریکا جمهوری خلق چین پژوهشگران روسیه فدرا تیو - ایران آخوندی و منطقه، هوادارانی داشته است ودارد و شاید در سازمان ملل متحد از پشتیبانی جامعه جهانی نیز برخوردار گردد و افغانستان باردیگر پس از 35 سال تنش وجنگهای خونین، درجنبش جهانی صلح و عدم انسلاک نقش فعال خودرا بین پیمانهای همکاری شانگهای، امریکا وناتو بازیابد و با شایسته گی ایفا کند باعرض حرمت اکادمیسین دستگیر پنجشیری ا یالات متحده ی امریکا 11جدی 1312 خورشیدی برابر اول جنوری 2012م پایان بخش اول مدارک ----------------------- (1): (خشونت): واژه عربی است. درفرهنگ زبان فارسی بفارسی عمید ص 455 چاپ اول 1342 کتابخانه ابن سینا و چاپ دوازدهم، 2537، (2): تیغ حق: ازدیدگاه مولوی تیغ راستی،درستی،داد، عدل وانصاف است. -- تیغ حق از تیغ آهن تیز تر " مثنوی مولوی " (3): - مروت: واژه ی عربی است، ودر فرهنگهای زبان فارسی جوانمردی ،مردانگی مردمی نرم دلی بجای واژه ی " مروت " به کار میرود (4): - مد ارا: باکسی نرمی و ملاطفت کردن وبه نرمی وحسن خلق رفتارکردن آسایش دوگیتی تفسیر این دوحرف است - با دوستان " مروت " با د شمنان " مدارا " حا فظ شیرازی نیز آسایش دوگیتی را در " مروت: و " مدارا ه " عربی تفسیروبه روشنی بیا ن کرده است
پایان بخش اول
!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved." |
خشونت واژه ی عربی است. درفرهنگهای زبان فارسی، و اژه های درشتی، ناهمواری و تند خویی بجای واژه خشونت (1) بکار رفته است.
تاجیـکان درگـذرگـاه تاریــخ
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ
پروفیســور رســـول رهیــن
تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای...
Comments 425
بازیافتــن بیطـــرفی افغــانســـتان
افغـــانســـــــتان بایــد پیــش
از رفتـــــــن ارتــش امــریکـــا
بیطـــرفی خـــود را بــاز یــابد
عزیز آریانفر
یگـــانگی زبـــان فــارســی
تاریــخ مطبوعــات کشـور
تاریــخ مطبوعــات افغــانســـتان؛
از شمس النــهار تـا جمــهوریت
سـرگذشت زبـان فـارسی دری
یادنـامـۀ طـاهــر بدخشــی
بـــرای دانـــلود یــادنــامـــه به اینجــا اشــاره نمــائید!
برای اعضای مــــآ
تعداد آنلاین
سایت پذیرای 42 مهمان آنلاین
ازهمیـن قـلم درخـــاوران
