Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان


Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607

Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607

Warning: preg_match() [function.preg-match]: Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
نـــوروز بــــاز هـــم مــی آیـــد PDF پرینت ایمیل
فــــرهنگی - عنعنـــــوی
نوشته شده توسط دکتر صاحبنظر مرادی   
پنجشنبه ، 27 اسفند 1388 ، 06:59

نـــوروز بــــاز هـــم مــی آیـــدمقدم برهمه فرارسیدن سال1389هجری خورشیدی وجشن نوروزباستانی را بهمه عزیزانیکه برین سطورمرورمیکنند صمیمانه مبارکباد میگویم، وبرای همه عزیزان وهموطنان گرامی درهرجاییکه هستند، درین سال موفقیتهای مزید وبرارکارآرزومیکنم. دکتر صاحبنظر مرادی
بهاردرسرزمین ما ودیعه کمنظیرطبعیت است، که باآهنگ برابری شب وروز، وبالبخند هستی سازنوروزآغاز میگردد. نوروزبا خودپیامهای جدیدی درزمینه های رویش وباروری واحیای ارزشهای سیال زندگی ازمتن طبعیت بخواب رفته زمهریری رابه نسل دهگان وبذرافشان مااهداء میکند.


نوروز با ارزشمندیهای هستی سازی که برای آغازفصلی اززندگی انسانها دارد، قابل تمجید است. چه آنانیکه این فصل فرخنده وپرمیمنت راازعینک غرض ورزانی که خودازین ودیعه الهی بی بهره بودند، نگریستند ویا هنوزهم کسانی با همان دیدگاه هنوزهم بدان مینگرند، نمیتوانند نوروزراازاحساس وروان انسانها بزدایند وتبعید کنند.

 

درین روزها که آمد آمد بهار وحلول نوروزبا آهنگ رویش ونفسهای روح نوازبه امیدواریهای رادرعواطف مردم ما هستی بخشیده است، کسانی باافکارطالبانی ونوروز ستیزی بااستفاده ازمنبرمقدس مسجد مردم راازتوصل به برقراری وپاسداشت پیوندهای تاریخی وفرهنگی نوروز بازمیدارند. گویا اینکه نوروزبا منشهای دینی ما اختلاف دارد. حالانکه نوروزنه جشن کدام دین وآیین است ونه باهیچ دین وعقیده ای مخالفت دارد. نوروزجشن انسان وطبعیت است. بهمین خاطرتا حیات وزندگی وکاروتلاش بخاطردوام هستی باقیست، نوروزنیزبا پایایی تداوم خواهد یافت.

انسان که خود دردامان پررمزوراز طبعیت زاده میشود وپرورش مییابد، ازبام تاشام زندگی بامحیط پیرامون خود که هماناطبعیت بیکران میباشد، روابطی درعرصه های کاروتولید برقرارمیکند. این رابطه انسان با طبعیت ازنو روزآغازمیگردد وتایکسال آینده ادامه مییابد.

خداوند(ج) انسان رااشرف مخلوقات نام نهاده، واورادرتلاش وپویش باطبعیت پراسرارهستی واستفاده ازارزشهای آن ماموریت داده است، ازین رو طبعیت، خودمکتب تجربه وآموزش انسان درراستای تامین مایحتاج زندگی، ومهارکردن دشواریها وناممکنات درروندهستی اوست. وانسان آگاه بایست ازگذشت سال وماه بیاموزد وازنوروزتانوروزدیگردست آوردهای معیین داشته باشد.

انسان باحلول بهاروخورشیدفرحبخش برج حمل که آغازگرفصل شادمانی طبعیت است، وچهره غم اندود پاییزوزمستان دفترخاطرات زندگی خودرارقم زده، وازین جوش وخروشها وآن انجمادورکودها بحیث نمادهای نیک وبد زندگی استفاده نموده وآموخته است.

درواقع نوروزرانمیتوان بحیث یک واژه درقاموس زندگی ودرطیف رنگین طبعیت اقلیمی سرزمین ما معنا بخشید، نوروزمفهومی چون، اهرم کثیرالسطوحی دردرک وشناخت نظام طبعیت است، که درهریک ازسطوح آن میشود تمثیلهای حرکت وتحول، تعادل وتوازن، تاریخ وفرهنگ، نجوم وریاضیات وشعروادبیات رابارسایی هرچه تمام بخوانش گرفت.

بگواهی تاریخ وگاهنامه های اساطیری آریایی، نوروزجشنیست همزاد آدم. ازروزگارکیومرث که با قدمهای زمان راه پیمود وپیام انسان دوره های ناشناخته راازسرزمینهای دورودرازاسطوره ای و تاریخ بزمانه پیشدادیان وکیانیان رسانید.

قصه ها وحکایات فراوانی وجوددارد که جمشید نخستین شاه پیشدادیان باختردرهمین روزبه پادشاهی رسید، وباتوجه باینکه نوروز سرآغازفصلی اززندگی پرمیمنت انسان است، این روزرامبدای حکومت خود قرارداد، وآریاییان آن راهمه ساله باپندارها وباورهای دینی وشگونهای نیک وباورمند، وباامید عنایت فریزدانی اهورامزدای واحد پیشوازمیگرفتند.

براساس روایات اساطیری وتاریخی: درنوروزکشتی نوح ازطوفان بلاجست وبرکوه جودی نشست، درهمین روزحضرت موسی کلیم الله وحی گرفته است، حضرت عیسی ابن مریم مقدس درنوروز به پیامبری مبعوث گردیده، ودرهمین روز حضرت سلیمان(ع)انگشتر خودراکه رازحشمت وحکمت اوبود، پس ازچهل روز بازیافت، ویا خلقت عالم درهمین روزپایان یافته است. این روایات و باورها وروایات فراوان دیگر، نوروزرادرپیشگاه نسلهای متوالی انسان آریایی واین منطقه جهان معززگردانید وبه بقاء ودوام آن افزود.

ازین لحاظ فرهنگ وگاهنامه های نوروزی درتاریخ وادبیات سرزمین کهنسال ما بارنگ وبوی فراوانی نمودارگردیده، وبه گنجینه عظیم و پرغنای ادبیات باستانی وسنتهای سرزمینی مادرآمیخته وبامضمون زندگی عصروزمان ما بصورت بنیادی پیوند یافته است.

نوروز درتاریخ دوره اسلامی ما نیز ازجایگاه وبینشهای بلندی برخوردارگردیده است. رویات کتبی درنوروزنامه های ادبی ما چون شاهنامه های ابومنصوری، دقیقی بلخی، خدایی نامک اردشیر بابکان، تاریخ الرسل والملوک ازمحمد بن جریر طبری، تاریخ ابوالفضل بلعمی، شاهنامه فردوسی و آثار اسدی توسی، ابوریحان بیرونی ومنابع دوره های غزنویان، غوریان وسلجوقیان حاکی ازآنست که دردوره اسلامی برخی ازشخصیتهای اسلامی وپادشاهان خراسان، ماموریت اجتماعی خودرابانوروزآغازکرده اند.

گویند حضرت علی(ک) خلیفه چهارم اسلام درنوروزبه مقام خلافت اسلامی دست یافت، این ابیات کاشف درین خصوص نمونه اعتقاد شاعرواهل زمانه اوست:

 

نوروزرسید، عید اکبرگردید
برگردِ سرِ ساقی کوثر گردید

امروزعلی نشست برتخت نبی
زانست که روزوشب برابرگردید

 

همینطورگاهنامه های تاریخی وچکامه های ادبی وشعری دوره اسلامی ما مالامال ازروایات منظوم ومنثوردروصف نوروزاست، وکمترشاعروچکامه پردازی راسراغ داریم که درین خصوص نوروزنامه ای یاشعرونبشته نسروده باشد.

درعهد جلال الدین ملکشاه سلجوقی که خوددرنوروزبرکرسی پادشاهی تکیه زد، چون سالنامه مهتابی برویت هلال آغاز میگردید، نه ازروی محاسبات نجومی، ازین رونارسایی درزمینه ماه وسال بوجود آمده بود. بنابرآن ملکشاه درسال458 هجری به منجمان ذبده زمان خود چون: ابوالمظفر اسفزاری، حکیم عمرخیام نیشاپوری، ابوالحسن لوگری(سکاوندی)وعبدالرحمن خازنی وظیفه سپرد تا برمبنای محاسبات نجومی، سالنامه هجری-خورشیدی راترتیب نمایند.

براساس کاروتلاش این فرهیخته گان، آغاز سال درنقطه اعتدال بهاری باتوازن وبرابری شب وروز تثبیت گردید، ونوروزبحیث نخستین روزبهاراعلام گردید. این درجه فرخندگی وبخردی این فرزانه گانست، که توانستند مرزهای دقیق تغیریابی ایام رابافرارسیدن یکی ازباشکوه ترین جشنها وسرافرازترین اعیاد تاریخی سرزمین ما توام سازند. ازهمینجاست که سالنامه هجری خورشیدی را"تقویم جلالی" خوانده اند.

مسئله مهم دیگردررابطه با نوروزومراسمهای نوروزی برافراشتن جهنده بزرگداشت ازین روزفرخنده برفرازآرامگاه حضرت علی بن ابیطالب خلیه چهارم اسلام درشهرمزارشریف وسایرزیارتگاهها واماکن متبرک اسلامیست.

درکتاب "الرحله الهرویه" اثرابوسعید هروی مربوط به قرن سوم هجری که نسخه اصلی آن درکتابخانه قاهره موجوداست، ذکری ازمزارحضرت علی(ع)دربلخ رفته است، که قدیم ترین روایت درین خصوص دانسته شده است.

همین روایت رادانشمند دیگرهروی بنام ابوالحسن علی ابوبکرمتوفی611هجری درشهر حلب سوریه، درکتاب "الاشارات الی معرفه الزیارات" طبع دمشق ازموجودیت زیارت حضرت علی درقریه ده خیران بلخ دارد.

شهاب الدین عبدالله احمد الغرناطی اهل اسپانیه درسفر نامه خود بنام "تحفه الالباب ونخبه الاعجاب" این موضوع رانیز نقل نموده وگفته است که "والی ناحیه ولشکریان اووعلما به چشم خویش جسد خلیفه راکه متلاشی نشده بود، دیده اند" که این گفته هادرمنابع وکتبی چون "فضایل بلخ" و"طبقات ناصری" ونوروزنامه ابوریحان بیرونی نیز روایت شده اند. امیر علیشیر نوایی که درعصر سلطان حسین بایقراء آخرین پادشاه تیموریان هرات پس ازخوابی که درخصوص زیارت شاه اولیاء درتپه ده خیران بلخ دیده بود، درراس یک هیئت بلند پایه دولتی به مزارشریف رفت، ودریافتهای خودرادرقصیده بالابلندی سرودکه ازجمله گفته است:

 

گوهری غایب شد اندرقعردریای نجف
وین زمان ازقبه الاسلام بلخ آمد پدید

ثانی خلد برین یعنی مزارشاه دین
در مقام لازم الاکرام بلخ آمد پدید

 

باینحال دیده میشود که نوروزازپیشینه طولانی وبادیدگاههای محقیقانه اهل بینش همراه گردیده، وبه جشن فرخنده طبعیت ونمایشگرخامه صورتگرآفریدگارهستی درسرزمین ماآمده است وکسانی چون امیر علیشیربی محابا به توصیفش پرداخته اند. شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی(رح) دروصف نوروز چه زیبا سروده است که:

 آدمی نیست که عاشق نشود فصل بهار هرگیاهی که به نوروز نجنبد، حطب است

با چنین جشن طبعیت که درطول هزارساله ها با سنتها وعنعنات ملی وباورهای متعدد دینی وفرهنگی مردم این سرزمین ریشه گرفته است، نمیشود به دیدگاههای نوروزستیزانه آنهاییکه درعصرحاکمیت خود نوروزراتکفیر نموده اند، نگریست وآنراصحه گذاشت.

 

با توجه به وارستگیهای طبعیی وتاریخ نوروز، امسال ملل متحد برای نخستین بار، نوروزرابحیث یکی ازجشنهای بین المللی جهان اعلام نموده، وازین روزتاریخی درسرتاسر گیتی، بخصوص درحوزه کشورهای آسیای مرکزی با مراسمهای شانداروویژه ای تجلیل میگردد.

باین دیگرگونیهای ژرف پیرامون نوروز دیده میشود که نوروزدیگرازمرزهای امرونهی اهل غرض فرارفته وبی توجه به ناهمواریهای ذهنی متحجرین به سیرطبیعی خودادامه خواهدداد.

 

 

Advertise your business here. Click to contact us.
  • میکده  - سلام

    جناب محترم مرادی!

    بگذریم از کلمات زیبای شمادر مورد بهار، آمدآمد بهار، حلول، نفسهای تازه و امثالهم که اضافات بر آنچه میخواستید بگویید. شما در قسمت اول گفته اید نوروزنه جشن کدام دین وآیین است ونه باه یچ دین وعقیده ای مخالفت دارد. نوروزجشن انسان وطبعیت است اما بلا فاصله پس از چند فقره یا جملاتی نوشته اید که جمشیداین روزرامبدای حکومت خود قرارداد، وآریاییان آن راهمه ساله باپندارها وباورهای دینی وشگون های نیک وباورمند، وباامید عنایت فریزدانی اهورامزدای واحد پیشوازمیگرفتند. تناقض گویی همچون روز روشن ا ست. وقتی میگوییم باورها و پندار ها ی دینی دیگر نیازی به این نیست که بگوییم نوروز فقد آن اضافات زیبای که شما نوشته اید نوروز یعنی پندار پیشدادیان و ...... از دیگر مثال ها بگذریم که هیچ کدام چندان سندی ت وقوت لازمه را جهت فتواندارند.لطفاً نیاید برای اینکه یک روز را جشن بگیریم و شادمانی کنم به تولد حضر ت موسی و یا حضرت عیسی و یا بر تخت تکیه زدن این و آن با به ناف جناب حضرت شیخ ببندیم. حالا هر فتوای در هر مورد داده شد بیایم و فریاید بزینم که این تفکرات طالبی است یا متحجرانه با ..... لطفاً بدانید که نو روز را پندارانه جشن میگرفتند نه بخاطر سبزه ها ، گلها، آه درختان سبز ، آبشار ها. برای یک عمل غیر اسل امی صد تا دلیل غیر موجه و بی بنیاد میاورید و فکر میکنید که آدمکهای هستند که با چار تا کلمات چنین و چ نان فکر میکنند که جناب محترم مرادی صاحب واقعاً صاحب نظر اند.میکده
  • ناشناس

    Mikada

    Like it or not Nowrouz is here to stay in an increasingly glorious manner, reach more a nd more nations and continue to bring smiles to our kids lips who are struck by poverty and pain of a tribalist governance originating from Southern borders. If you cannot be part of it then leave us alone and mind your own business
  • می پرست  - نوروز را تحریف کرده اید
    آقای صاحب نظر
    ابوریحان بیرونی چیزی به نام نوروز نامه نوشته نکرده، این عمر خیام است که نوروز نامه را نوشته کرده است. جهنده نیست "ژنده" است که معنی توغ را می دهد.
    شما نوروز را هم تحریف کرده اید، لطفاً حقیقت نوروز رادر این آدرس مطالعه نماید
    www.satavez.blogfa.com
  • خرا سانی

    کی میگو ید که نورو ز متعلق به یک قو م ویا یک سر ز مین نیست این امر بدهی است وتما م کسانکه از این روز خجسته تجلیل میکند این ره میدا نند که نوروز یکی از عنعنات وفرهنگ درینه ردمان"ایران قدیم ویا آریا ایها"است که از قر نها بدین طرف این روز را جشن میگرفتن تا اینکه کار بجا ی رسید جهان دا نست که این روز روز حوشحا لی است با ید از این روز تجلیل شود می بینیم که حالا جها نی شد .
    از برا درآنکه به این ب اوراستن نوروز مر بوط به یک سر زمین و یا یک ملیت نیست میتوانم بپر سم که چرا نورز حالا جها نی شد اگرم نوروز در ابتدا تعلق به یک سر زمین ویا یک ملیت نمیبودپس خود اش در اصل با ید جها نی میبود نیاز به این اعلان (نوروز جها نی شد) نمی داشت .
    راستی دعوای کسا نکه میگو یند نوروز در اصل جها نی بوده ومربوط به ه یچ ملیت نمی شود بجا است چون طبعت انسا ن است که هر چیزه را با ارزش تر یافت تلاش میکند تاراه برای پویس تن به آن پیدا کند وبه زعم خویش ثا بت سا زد که این فرهنگ مشترک است بین تمام جها نیان تا بتوا نداز همی ن طریق خودرا شریک فرهنگ پر شکوه دیگران بسا زد اما اینطور نیست باید برا یتان بگو یم که نوروزرا مردمان "ایران قدیم ویاآریاایها"به دیگران هدیه کرده اندهر کشور ویاملیت بدو ن اینها دعوا کند که نورو ز ریشه سا بقه در کشور مادارد دروغ است وهیچ منطق اینرا قبول نمیکند اگرم بعض اشخا ص که ازایران تا جکست ان ویا افغا نستان دعوا جها نی بودن نوروز را بکنند وبگویند که نوروز مربوط به یک ملیت نمیشو د اینها کس انی شا ید با شندکه از طرف دیگر ملیتها دکته شده با شند مثلاًدر افغا نستان پشتون هم زنده گی مکیکند در حالکه تجلیل از این روز(نوروز) در فرهنگ آنها نتنها اینکه سا بقه ندارد بلکه تا حال از این روز تجلیل نم یکنند حا لا شا ید پر بال بزنند تا اینکه یکراه برخود پدا کنند برای تجلیل کردن از این روز درخشنده وپر میمه نت  
  • اسلام الدین از شهر کابل

    میکده صاحب !
    مثلیکه تا هنوزهم تاثیر می بر روح و روان شما باقی مانده ؟

    شنیدم که یک عده وهابیون در کابل گفته اند که جشن نوروز یکی از عنعنات آتش پرستان است که دین اسلام با آن توافق نداردو حتی قطعنامه ای نیز صادر کرده اند که در بخشی از آن آمده است نوروز از جمله روزهایی است که در دوران جاهلیت خصوصا آ تش پرستان یعنی مشرکین فارس از آن تجلیل می کردند و در آن روز دست به آتش افروزی می زدند و آن را مورد پ رستش قرار می دادند.

    مثلیکه شما هم در جمله آنها قرار دارید ؟

    « مجمع عمومی سازمان ملل متحد بتاري خ 23 فبروری 2010 "نوروز" را به عنوان يک مناسبت جهانی به رسميت شناخت وپايه اساسی حمايت قانونی از نوروز را بنياد گذاشت.

    در خبر منتشر شده از سوی ملل متحد در باره اهميت نوروز آمده است: " نو روز برای بيشتر از 300 مليون نفر در سراسر جهان آغاز سال نو است وبيش از سه هزار سال است که در مناطقی ا ز بالکان، منطقهء بحيره سياه، قفقاز، آسيای مرکزی وخاور ميانه ونقاط ديگراز جهان جشن گرفته ميشود" »
    تجلیل از نوروز در گذشته ها به هر عنوانی بوده امروز هموطنان عزیز ما نیز منحیث اولین روز بهار و اولی ن روز سال جدید یعنی نوروز از آن استقبال میکنند و جشن میگیرند.

    به لحاظ خدا در هرچیز بهانه جویی کرد ید. بالای زبان ، نام زبان و وازه های های اصیل زبان فارسی ایراد گرفتید و تاپه خارجی زدید مگر حالا به رسوم و عنعنات پسندیده مردم چه غرض دارید ؟
    اگر موافق هستید خوب در غیر آن شما به روز نو روز به کله پ زی بروید و علاقمندان نو روز را بگذارید که با خاطر آرام مثل صدها و هزاران سالهای گذشته رسم و رواج های عنعنوی را تجلیل کنند و لذت ببرند.
  • محمد احسان
    سلام به تمامی دوستان وهمزبانان ونوروز دوستان وراهیان نور ونوسازی وبهسازی هر روزتان نوروز نوروز تان پ یروزباد !
    سلام های جداگانه خودرا حضور جناب میکده که نام شان چندان هم اسلامی به نظر نمی خورد تقدیم میدارم .
    جناب شان با تاسف عقده یی برخوردکرده اند وچه معلوم که از اصل وریشه تفاوت با نوروز ونوروزیا ن داشته باشند . آقای مرادی تمامی دلایل را نوشته اند کما اینکه من به شما می عرض میکنم که درعربستان سع ودی با آن تعصب وکج اندیشی که وجود دارد بعداز 1400 سال بازار عکاظ دوران جاهلیت عرب باز می گردد.
    ومای ان که جشن بزرگ چندین هزارساله را که پیوند عمیق با طبیعیت دارد تجلیل می کنیم وبا نو شدن طبعیت با تجلی ل آن خودوافکار خودرا تازه می سازیم وخوش می بشیم چه منافاتی با اسلام وباور های دینی ما خواهد داشت .
    از جناب شماسوالی دارم :حضرت پیعمبر (ص) که درعربستان معبوث شد وصد ها حکم که دردوران جاهلیت وجود داشت داخل اسلام ساخت اگر درمحیط ما قرار میداشت آیا این جشن را نفی می کرد؟
    خداشما را به راه نیک رهنمایی ک ند مردم سزاوار این هستند که شادباشند .
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در شنبه ، 29 اسفند 1388 ، 09:30
 

آرشـیف مطالب خــــاوران


آرشیف مطالب خاوران
آرشیف مطـــالب خــــاوران

TOLO NEWS 10 FEB

GOFTMAAN 09.02

KANKAASH 11.02

تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای...


تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای صلـــح وثبـــات
تجـــزیه بهتــرین گـــزینـــه
بــرای صلــــــح وثُبــــــــات
Comments 425

تاجیــــکان درگــذرگـــاه تــاریـــخ


پروفیســور رســـول رهیــن
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ
پروفیســور رســـول رهیــن

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

آریــانــا ســـعید

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 77 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.