نقش خلیلزاد در آیندۀ افغانستان

هیلن کوپر (نیویورک تایمز)
مترجم: خواجه بشیر احمد انصاری

مقامات بلند رتبۀ امریکا و افغانستان می گویند که ممکن است زلمی خلیلزاد که در دوران جورج بوش نمایندگی امریکا در افغانستان را عهده دار بود، مطابق به برنامه ای که با حامد کرزی رئیس جمهور افغانستان در میان گذاشته است، پستی بلند و غیر انتخابی را در حکومت آیندۀ آن کشور به دوش گیرد.

آقای خلیلزاد یک شهروند امریکایی که در افغانستان زاده شده است یکی از کاندیداهایی به حساب می آمد که برای انتخابات ریاست جمهوری تابستان امسال به مقابلۀ حامد کرزی بر خاسته بود. اما آقای خلیلزاد فرصت هشتم ماه می را که آخرین روز برای ثبت نام برای کاندیداتوری بود از دست داد و مقامات امریکایی و افغان می گویند که ایشان از چندین هفته بدینسو پیرامون یک پست بلند اجرایی در حکومت افغانستان مصروف گفتگو با حامد کرزی می باشند.

چنین وصلتی که حریفی بالقوه را به یک همکار تبدیل خواهد نمود ، می تواند به سود حامد کرزی باشد. کاخ سفید به نوبۀ خویش چیزی را در توهم زدایی با کرزی محرم نگه نداشته و برخی کارشناسان افغانستان می گویند که آمدن خلیلزاد به معنی آمدن رهبری مقتدر و شایسته در حوزۀ مدیریت حکومتی بیکاره و غیر فعال خواهد بود.

یک کارمند عالیرتبۀ ادارۀ اوباما گفت که این وظیفه در حالی که صلاحیتهای یک نخست وزیر را در اختیار آقای خلیزاد قرار می دهد ولی ایشان نخست وزیر نبوده و در برابر پارلمان افغانستان مسئولیت نخواهند داشت. پذیرفتن مقامی غیر انتخابی، این فرصت را به خلیلزاد خواهد داد تا تابعیت امریکایی خود را از دست ندهد.   

مقامات (امریکایی) اصرار می ورزند که این امریکا نیست که طرح جابجایی خلیلزاد در حکومت افغانستان را پیشنهاد کرده است. آنها در بارۀ تفصیلات بیشتر مسئولیتهای او نیز چیزی نگفته اند.

آنها گفته اند با آنکه آقای کرزی، خلیلزاد را برگزیده است ولی پیشنهاد داشتن مقام عالیرتبۀ اجرایی از سوی نخست وزیر انگلستان (گوردن براون) نیز پیش از این مطرح شده بود.  

مقامات امریکایی و برتانیایی اظهار نگرانی نموده اند که (پخش) اندیشۀ قرار داشتن غرب در عقب این برنامه ممکن است از فرصتهای خلیلزاد در داخل افغانستان بکاهد.

آنها از این مسئله با رمز و راز حرف می زنند زیرا اجازه ندارند تا آن را به صورت آشکاری مطرح سازند. تریسیتاشیفر یک کارشناس مسایل جنوب آسیا در مرکز مطالعات استراتیژیک بین المللی در واشنگتن این برنامه را «ساختن یک فلمی واقعا بد» خواند. او گفت: " اندیشۀ قرار گرفتن یک شهروند امریکایی در پست بلند دولت در افغانستان هم برای حکومت آن کشور و هم برای آن شخص مسئول کاری پر مخاطره خواهد بود."

ا ما او اضافه نمود: هر که می خواهد افغانستان را ادراه کند باید هردو پایش در آنجا قرار داشته باشد، و من می دانم که زَل «زلمی» در بارۀ اوضاع داخلی آن کشور معلومات داشته و او در مسایل داخلی آن افغانستان عملا چنان محشور بوده که هیچ سفیر دیگری نبوده است.

دو هفته قبل زمانی که آقای کرزی سفری به واشنگتن داشت ، آقای خلیلزاد در رابطه با این پست با ایشان حرف زده و در آنجا پیرامون این طرح پیشنهادی به گفتگو پرداخته اند. پس از آن چند روز می شود که خلیلزاد به کابل پایتخت افغانستان پرواز نموده تا با آقای کرزی - که کمپاین انتخاباتی او در حالی اجرا خواهد شد که امنیت افغانستان رو به خرابی است- گفتگوهای خویش را ادامه دهد.  

مقامات (امریکایی) گفته اند، هنگامی که اقای کرزی به واشنگتن آمده بود ، طرح کلی و رؤس مطالب را در اختیار هیلاری کلینتن وزیر خارجه و ریچار هولبروک نمایندۀ ویژۀ امریکا در منطقه گذاشت. مقامات ادارۀ اوباما گفته اند که رئیس جمهور اوباما، خانم کلنتن، و آقای هولبروک به آقای کرزی گفته اند که این مربوط وی (کرزی) و خلیلزاد است که آیا به این اقدام دوام بهند یانه.

طرحی که آقای خلیلزاد را در بالا ترین موقعیت حکومت آقای کرزی قرار می دهد ، وسیلۀ نیرومندی را در اختیار ادارۀ اوباما قرار خواهد داد تا از مجرای آن منافع امریکا را در افغانستان تأمین نماید. این کار می تواند جلو فساد و تجارت مواد مخدر را بگیرد امری که به گفتۀ مسئولان امریکایی طغیان مجدد طالبان از آن تغذیه می نماید.

در حالی که خلیلزاد در ادارۀ بوش بحیث سفیر امریکا در عراق و باز نمایندۀ امریکا در سازمان ملل وظیفه اجرا نموده است ولی او همچنان روابط خویش را با ادارۀ اوباما نیز حفظ نموده و تا هنوز دوبار به وزارت خارجه آمده و آقای هالبروک را ملاقات نموده است. ما بروز دوشنبه نتوانستیم آقای خلیلزاد را بیابیم تا تبصره شان را در این باب بشنویم.

آقای کرزی توانسته است از خطر حریفان بالقوۀ دیگر خویش نیز به صورت موفقانه جلوگیری نماید. آقای شیرزی والی معروف ولایت ننگرهار یکتن از آن جمله بود که پس از ملاقات چهار ساعته با آقای کرزی  از رقابت انتخاباتی عقب نشینی نمود. 

محمد قسیم فهیم جنگسالار پیشین که سپس وزیر دفاع شد حریف دیگر او بود که از طرف کرزی به عنوان یکی از دو معاون رئیس جمهور برای انتخابات آینده برگزیده شد. این اقدام، به مفهوم تقویت موقعیت کرزی در میان احزاب پیشین مجاهدان تفسیر گردیده است.

کای آیده، نمایندۀ ویژۀ سازمان ملل در امور افغانستان گزینش آقای فهیم را به خاطر مسایل مربوط به حقوق بشر نقد نموده و قابل نگرانی خوانده است.

مسئولان امور امریکایی و افغانستانی می گویند هنوز معلوم نیست که آیا کرزی و خلیلزاد خواهند توانست تا بصورت متحد عمل و تعامل نمایند؟

چندین تن از وزرای کابینۀ کرزی با چنین پیمانی مخالفت ورزیده ، می گویند هنوز معلوم نیست که آقای کرزی اراده داشته باشد تا خلیلزاد را وارد صحنه نماید. زیرا ضرب الاجل ثبت نام کاندیدا ها برای انتخابات ریاست جمهوری دیگر به پایان رسیده است. 

آقای کرزی و خلیلزاد روابط طولانی و احیاناً ناهمواری با هم داشته اند. در آن زمانی که آقای خلیلزاد در میان سالهای (2003- 2005) سفیر امریکا در افغانستان بود ، میان او و کرزی همکاری نزدیکی برقرار بود. آقای کرزی این رئیس جمهور دموکراسی نوزاد به عنوان دوست غرب شناخته می شد. ولی علاقۀ امریکا و بریتانیا به صورت روز افزونی نسبت به کرزی کاسته شده و فساد در حال گسترش سبب گردیده تا این دو تن ا زهم فاصله گیرند و این فاصله آن قدر زیاد شد که آقای خلیلزاد تصمیم گرفت تا در مقابل آقای کرزی خود را کاندید انتخابات ریاست جمهوری نماید.

آقای خلیلزاد در حالی که برای ادارۀ بوش کار می کرد ، رابطۀ خوبی با مسئولان دیگر اداره به شمول کاندولیزا رایس نداشت. او به خاطر آنکه یکبار بدون اجازۀ قبلی کاخ سفید با وزیر خارجه ایران یکجا ظاهر شده بود، مورد سرزنش قرار گرفت. او همچنان در شب و روزی که امریکا کوشش می نمود تا به پاکستانیها بفهماند که در امور سیاسی کشور شان مداخله نمی کند ، با آصف علی زرداری در دبی ملاقات نمود تا در رابطه با طرح پیشنهادی انتخاب زرداری در پست رهبری پاکستان با او گفتگو نماید ، امری که وزارت خارجۀ امریکا را در آن زمان به خشم آورد.

یادداشت مترجم:

در پایان این مقاله لازم می دانم تا پرسشی چند را مطرح سازم:

با نزدیک شدن تاریخ انتخابات افغانستان بیتابی آقای خلیلزاد برای به دست آوردی غنیمتی نیز رو به افزایش بوده ، گاهی برنامه و طرحی را منتشر می سازد و زمانی به کمک تاجران خانه سامان خویش شایعه می سازد و سپس آن را بر سر زبانها می گذارد، آیا این مقاله هم جز برنامۀ شایعه سازی ایشان است؟

در آن شب و روزی که آقای کرزی و خلیلزاد قانون اساسی را می ساختند  وهمه تلاش شان در جهت ممانعت از تأسیس نظام پارلمانی و ایجاد پست نخست وزیری در نظام سیاسی افغانستان تمرکز داشت، امروز چه شد که در اندیشۀ ایجاد پستی شبیه به صدارت افتیده اند؟

به فرض اینکه این خبر درست باشد، آنها چگونه می توانند این کار  را صبغه ای قانونی بخشند؟

خلیلزاد به عنوان فردی که معمار پالیسی های ناکام و غلط امریکا در افغانستان بوده است ، چطور می تواند امروز افغانستان را از وضعی که خود ایجاد کرده است نجات دهد؟

فسادی که امروز بیداد می کند آیا دانه های نخستین آن در رحم نظامی کاشته نشده بود که بانی آن همین آقای خلیلزاد بود؟

نویسندۀ این مقاله محمد قسیم فهیم را جنگسالار پیشین می نامد ولی گل آقای شیرزی را والی معروف ننگرهار می نامد ، این نویسنده و سایر شرکای ایشان چه معیارهایی برای آویزان نمودن مدال  جنگسالاری در سینۀ شخصیتهای سیاسی نزد خویش دارند؟

آقای کرزی که شب و روز در تلاش حفاظت از کرسی خویش اند ، آیا معاونان ایشان می دانند که فرد مورد انتخاب شان به هیچ صورت قابل اعتماد نبوده و شب و روز در فکر دسیسه می باشد؟

پرسش اخیر اینکه آیا در آن کشور بی در و دروازه و دولت بی سر و سرپرست مردی نیست که خلیلزاد این معمار بربادی و پیام آور تفرقه و مزدوری را در جایش نشانده و برایش بگوید: آقا تو چکاره ای که روزی در تبانی با یک محور شرارت «طالبان»، افغانستان را در خاک تباهی می نشانی و روز دیگرش در همکاری با محور شرارت دیگر «بوش» ، سرزمین ما را در قید قبالۀ بیگانگان در می آوری، و حال آمده ای تا کشور و قانون اساسی ساختۀ دست خودت را بازیچه گیری؟

هیلن کوپر (نیویورک تایمز)
18 می 2009
مترجم: خواجه بشیر احمد انصاری
19 می 2009

• افزودن جدید جستجو
• نظر ها

نوشتن نظر

Your Contact Details:

نام:

ایمیل:  اعلام نکردناعلام کردن

Comment:

عنوان:

قالب نوشته:         -رنگ-آبی کمرنگسیاهآبیبنفشخاکستریسبزلیموییقرمز آلبالوییسرمه ایزیتونیزرشکیقرمزنقره ایآبی سیرسفیدزرد -اندازه-ریزکوچکمعمولیبزرگبسیار بزرگ

Message:

Security

کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."