نتيجـــه‌ی بحـــران انتخـــابــات | ســـــیاسی KHAWARAN.COM خاوران

نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

نتيجـــه‌ی بحـــران انتخـــابــات

مقـــــــالات - ســـــیاسی

نوشته شده توسط احمد عمران

جمعه ، 17 تیر 1390 ، 10:13

نتيجـــه‌ی بحـــران انتخـــابــات سرانجام چه مي‌شود؟ پرسشي است كه اين روزها ذهن بيشتر مردم را در مورد آينده‌ی پارلمان كشور به خود جلب كرده و بسياري‌ها در پي يافتن پاسخي به اين پرسش تقريباً بي‌پاسخ، تلاش مي‌كنند با شريك كردن دغدغه‌هاي‌شان با ديگران، بدانند كه آيا كشور به سمت بحران غيرمهار شدني به پيش نمي‌رود. در حال حاضر، شواهد بيانگر انسداد راه حل‌هاي بحران به‌وجود آمده در مورد انتخابات است. آقاي كرزي راه‌ها را از هر طرف بسته و جامعه را دچار گيچي و سردرگمي كرده است.

پيش از اين انتظار مي‌رفت كه كميسيون نظارت بر اجراي قانون اساسي، با ارايه‌ي مشوره‌هاي حقوقي بتواند به بن‌بست موجود در كشور خاتمه دهد و لااقل جامعه را از چنگ يكي از هزاران مشكلي كه با آن روبه‌روست، برهاند؛ ولي ديديم كه چنين نشد و اين كميسيون هم با ارايه‌ي مشوره‌هاي حقوقي خود در چهارچوب يك طرح سه ماده‌اي، عملاً مشكل انتخابات را به يك گره كور تبديل كرد.

بسياري از آگاهان به اين نظر اند كه بايد يك نهاد بي‌طرف بين‌المللي پا پيش بگذارد و براي رفع بحران به كمك افغان‌ها بيايد، ولي مثل اينكه آقاي كرزي عزم را جزم كرده كه اين بار كار كشور را از بيخ و بن يك‌سره كند و از خود قدرت «مطلقه» بسازد. سخنگوي آقاي كرزي در واكنش به اين طرح گفت كه هيچ نهاد بين‌المللي، حق دخالت در امور انتخابات را كه يك مسأله‌ي داخلي افغانستان است، ندارد.

پس بايد منتظر چه بود؟ 62 تن كه از سوي دادگاه ويژه‌ي انتخاباتي به اتهام تقلب در انتخابات از فهرست برندگان حذف شده‌اند، فيصله‌ي دادگاه ويژه را مهندسي در روند نتايج انتخابات مي‌دانند و همچنان بر محق بودن خود تأكيد دارند. از سوی ديگر، 62 تني كه در ضمن بررسي‌هاي دادگاه ويژه، برنده شناخته شده‌اند، در انتظار ورود به مجلس نمايندگان‌اند و تهديد مي‌كنند كه به هيچ وجه از «حق»شان نخواهند گذشت.

پرسش اينجاست كه در ميان اين ادعاها، چگونه مي‌توان مطمين بود كه حق واقعاً از آن چه كساني است. كميسيون برگزاري انتخابات، بر صحت نتايج اعلام شده از سوي اين كميسيون تاكيد دارد و حتا خواهان مناظره‌ي علني با تمام جوانب ذي‌دخل است، ولي جوانب ذي‌دخل خود را ملزم به حضور در چنين مناظره‌یي نمي‌بينند و بر صحت بررسي‌هاي خود پا مي‌فشارند.

سعدي كه به افصح‌المتكلمين شهره است، هفت قرن پيش گفته بود كه: «دلايل قوي بايد و معنوي / نه رگ‌هاي گردن به حجت قوي»؛ در وضعيت فعلي انتخابات پارلماني، به جاي دلايل در تثبيت قضايا، رگ‌هاي گردن اهميت بيشتر يافته و عمدتاً دو طرف دعوي در حال تهديد و بيرون كردن شمشيرها از غلاف‌اند.

اين وضعيت چگونه به وجود آمد و چرا كشور به سمت بحران رفت؟ پاسخ اين پرسش، زياد هم مشكل به نظر نمي‌رسد، چون اين مسأله زياد هم به صغرا و كبرا چیدن‌های منطقي نياز ندارد و با يك بررسي سرانگشتي هم مي‌توان به نتايج مهمي در خصوص وضعيت موجود دست پيدا كرد.

بحران انتخابات زماني هسته‌گذاري شد كه آقاي كرزي ظاهراً در پاسخ به اعتراض شماري از نامزدهاي ناكام در روند انتخابات، رأي به ايجاد دادگاه ويژه‌ي انتخاباتي داد. همان دادگاهي كه از نخستين روزهاي تشكيل، با واكنش‌هاي زيادي مواجه شد و بسياري‌ها از منظر حقوقي، ايجاد چنين دادگاهي را خلاف قانون اساسي و ديگر قوانين كشور دانستند.

به گفته‌ي شماري از حقوق‌دانان در قانون اساسی افغانستان، در سه مورد تشکیل دادگاه ویژه پیش‌بینی شده است: الف) دادگاه خاص ماده ۶۹، این دادگاه زمانی می‌تواند تشکیل شود که ريیس‌جمهوری از سوی مجلس نمایندگان به ارتکاب جرایم ضد بشری متهم شده باشد؛ ب: دادگاه خاص ماده ۷۸، این دادگاه فقط می‌تواند

به اتهاماتی که علیه وزرا مطرح شده باشد، رسیدگی کند؛ ج: دادگاه خاص ماده ۱۲۷، این دادگاه نیز زمانی می‌تواند تشکیل شود که اتهامی از سوی مجلس نمایندگان علیه ريیس یا اعضای دادگاه عالی مطرح شده باشد. به گفته‌ي اين حقوق‌دانان، قانون اساسي در اين موارد صراحت دارد و موارد ديگري را پيش‌بيني نكرده است.

از همان زمان، هشدارها در مورد رفتن وضعيت به سمت بحران داده شد و اين نگراني‌ها در حد وسيعي در جامعه سروصدا ايجاد كرد. ولي مثل اينكه برنامه براي كشاندن كشور به سمت بحران از قبل طرح‌ريزي شده بود و بايد به اين نقطه منجر مي‌شد.

آقاي كرزي پيش از همه و بيش از همه مي‌دانست كه با دخالت در امور انتخابات، به يك غايله‌ي مهار ناشدني دامن زده مي‌شود و حتا ممكن است كه جامعه چنان دستخوش بحران شود كه استقلال و تماميت ارضي كشور را هم صدمه بزند.

نشانه‌هاي اين بحران در اين روزها به خوبي هويدا است و هر لحظه بيم آن مي‌رود كه افغانستان به سال‌هاي جنگ و وحشت برگردد. مقصر اصلي بحران موجود، همان افرادي‌اند كه انتخابات را سياسي كردند

و به بهانه‌ي گرفتن حق تضيیع شده‌ي برخي نامزدها، وضعيت را تا اين لحظه مديريت كرده‌اند. از آغاز پيدا بود كه ارگ‌نشينان در پي اصلاح وضعيت نبودند و نمي‌خواستند كه آب برآتش بدگماني‌ها و سوءظن‌ها بزنند، بلكه تلاش داشتند كه با ايجاد بحران و تنش، اين روند را به نفع خود بچرخانند.

به گفته‌ي بسياري از آگاهان، آقاي كرزي در پي فرصتي است كه دروازه‌ي پارلمان را ببندد و با برگزاري لويه جرگه‌ي فرمايشي، حضور خود در ارگ رياست‌جمهوري را براي سال‌هاي درازي ضمانت كند. مي‌توان نتيجه گرفت كه اين طرح در حال انجام است و مقدمات آن نیز چيده شده است. وگرنه، اگر بخواهيم

براي حل بحران انتخابات تلاش كنيم، در شرايط فعلي به جز از ميانجي‌گري يك نهاد حقوقي بي‌طرفِ بين‌المللي، راه حل ديگري براي آن سراغ نمي‌شود و اگر واقعاً ارگ‌نشينان نمي‌خواهند كه كشور دچار موجي از خشونت‌هاي تازه و خطرناك شود، بايد به اين راي كه مبتني بر عقل سليم است، گردن بنهند. در غير اين صورت، از گل‌آلود كردن آب، هيچ ماهي‌ای به تور آنان نخواهد افتاد و با غرق شدن كشتي، هيچ كسي ره به سلامت نخواهد برد.