ممثـــل ســـیاست خـــارجی افغـــانســـتان کیست؟

نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

مقـــــــالات - ســـــیاسی

نوشته شده توسط احمد سعیدی

دوشنبه ، 17 بهمن 1390 ، 12:14

ممثـــل ســـیاست خـــارجی افغـــانســـتان کیست؟ جناب دوكتور زلمی رسول وزیر امور خارجه! در حـالی که مشكلات و مداخلات شباروزی همۀ آنانی كه خود را كل و اختیار كشور و ملت می شمارند هم سیاست می دانند، هم اقتصاد و هم فرهنگ نه وظیفه احمد سعیدی رسمی دارند نه پشمی اما همه كاره اند دپلومات می تراشند، بر طرف می كنند و باز مقرر می نمایند، این آدم ها و سخنگویان حاضر جواب وزارت خانه ها و ولایت ها سیاست خارجی افغانستان را به قبر ملانصرالدین تبدیل كرده اند.

آقای وزیر! کنفرانس مطبوعاتی جناب شما را با وزیر! خارجه تازه نفس پاکستان خانم حنا ربانی شنیدم، در اعلامیه صادره دو نقطه برایم نهایت آزار دهنده بود، در اعلامیه گفته شده بود دولت افغانستان و پاکستان با روابط دو جانبه قوی ضرورت دارند و در جای دیگر جنگ افغانستان را جنگ بین الافغانی خوانده بودید و خانم حنا ربانی با ناز و نخره با حضورشما فرمود ما در جنگ بین الافغانی به خاطر صلح شما را کمک می کنیم.

جناب شما هم تأیید کردید در حالی که جنگ افغانستان هرگز جنگ بین الافغانی نیست، من آیندۀ همچو اعلامیه های بدون سنجش را نهایت زیان آور وحتا مخالف منافع ملی افغانستان می بینم. حنا ربانی بر علاوه شما و آقای رئیس جمهور با جناب استاد محقق و فیض الله ذکی ملاقات هایی داشت، به باورم این وزیر تازه به نفس رسیده به این کرو فر هم دولت را به دور خود چرخانید و هم اپوزیسیون را؟در حـالی که جناب شما نیز حقایق سیاست خارجی را می دانید من در باره سیاست خارجی حرف هایی دارم، امیدوارم باعث آزرده گی شما نشود.

سیاست هر طبقه حاکم در عرصه خارجی سیاست خارجی گفته می شود. سیاست خارجی بر اساس اصول، وظایف و اهداف با وسایل و روش هاى ویژه در عرصه مناسبات بین المللی با سایر دولت ها، گروهی از دولت ها، سازمان هاى دولتی و یا غیردولتی و جنبش ها تحقق می پذیرد. مهمترین عرصه های فعالیت هاى سیاست خارجی یک دولت شامل سیاست دیپلوماتیک، سیاست خارجی اقتصادی، سیاست علمی و فنی، ایدیولوژیک و فرهنگی و سرانجام نظامی سیاسی است. سیاست خارجی را باید بر اساس تناسب قوا در عرصه جهانی تعیین کرد. دوستان و دشمنان را تفكیك نمود، راه همزیستی مسالمت آمیز را به ویژه با همسایه گان برقرار کرد و در امور داخلی آنها دخالت ننمود و آنها را نیز اجازه مداخله نباید داد. به باور من تا کنون افغانستان در مورد مداخله همسایه های خویش چنین گامی را بر نداشته است.

جناب وزیر! حسن همجواری یکی از شرایط امنیت مرزها و تمامیت ارضی کشور است. آیا پاکستان حسن همجواری را طوری که می گوید عملی کرده؟ در حـالی که قرار است فردا دوشنبه یوسف رضا گیلانی نخست وزیر وخانم حنا ربانی کهر وزیر خارجه پاکستان به قطر بروند. این مقامات پاکستانی درسفر به قطر دو هدف را دنبـال می کنند، یکی این که می خواهند با مقامات دولت قطر روی مذاکرات طالبان و امریکایی ها صحبت نمایند و از جانب دیگر موقف خویش را در مذاکرات میان طالبان و امریکایی ها به اثبات برسانند، چنانچه خانم حنا ربانی روز گذشته با خبر گزاری IPP گفته بود، سفری که به کابل داشتم این موضوع را با مقامات افغان مطرح کردم که مذاکرات طالبان و امریکایی ها را از جانب دولتمردان افغان دیدگاه پاکستان مورد تأیید قرار گرفت و مقامات دولت افغانستان از این روند خوشبین هستند.

در عرصه سیاست خارجی باید منافع ملی و طبقاتی مورد نظر قرار داشته باشند و بر این اساس متحدین راهبردی را که کشور با آنها دارای منافع دراز مدت سیاسی اقتصادی است تعیین نمود. در افغانستان در این مورد خط قرمزی وجود ندارد. یک کشور باید در سیاست خارجی زبان واحد داشته باشد و بر اساس تحلیل های داخلی و اطلاعاتی که دارد و یا به دست آورده است سیاست هاى خویش را در برخورد به سایر کشورها تعیین کند. آیا در کشور ما چنین است؟ در یک دولت وزیر امور خارجه سخنگوی سیاست خارجی یک کشور است. در حاكمیت دولت موجود در رابطه با سیاست خارجی در افغانستان كه حالا به یک بحران سیاسی در حکومت مبدل شده.

وزیر امور خارجه به درستی باید بداند که وظیفه تعیین و مسؤولیت سیاست خارجی به عهده وزارت امور خارجه است و نه به عهده وزارت دفاع، وزارت داخله و دیگر ارگان ها این ادارات تنها می توانند در مورد مسایل جنگی و تاکتیکی، نظامی، اقتصادی وفرهنگی اظهار نظر کنند. سیاست عمومی خارجی دولت افغانستان را وزارت امور خارجه تعیین و نماینده گی می کند. اگر قرار باشد وزارت امور خارجه به شعبه وزارت دفاع، داخله، مـالیه، معارف و دیگران بدل شود باید فاتحه آن وزارت و آن دولت را در شرایط موجود خواند و به مداخله قانون شكنی های دیگران تن در داد. در حـالی که افغانستان را رژیم آزاد تعریف می كنند حتی در دیکتاتوری ها و نظام های خود كامه نیز سیاست امور خارجه پس از تعیین از طرف دیكتاتور های نظامی گر از طریق وزیر امور خارجه تحقق می یابد. در افغانستان وضعیتی پیش آمده که همگان را حیران کرده است سیاست موجود تنها موجب تمسخر جهانیان نیست موجب سردرگمی داخلی نیز هست.

در حـالی که افغانستان یک وزیر خارجه دارد و رأی اعتماد از مجلس نماینده گان نیز گرفته است بر عكس به نظر می رسد که زمام اختیار از دست وزیر، وکیل و رئیس جمهور بیرون رفته است و هرکس در هر وزارت خانه كه سخنگو است یا صلاحیت دارد در سیاست خارجی ساز و نغمه خود را می نوازد.

آقای وزیر امور خارجه! اجازه ندهید در داخل دولت دست به ساختن دولت موازی زده شود. در حـالی که وزارت امور خارجه موجود است و سیاست خارجی افغانستان را باید جناب وزیر عهده دار باشد تصور کنید اداره عریض و طویل به نام وزارت امور خارجه که متکی بر بایگانی های مهم و تاریخی است و مستمراً برای آگاه بودن و تسلط به مسایل روز گزارش های نماینده گان رسمی خویش را در ممـالکی که حضور قنسولی دارند دریافت و مطالعه می کنند و دارای تحلیلگران و کارشناسان آگاه و با تجربه است و جا و وظیفه اش را به چند سخنگو و چند دپلومات كه نا جوان مردانه بعد از ختم وظیفه و وطن بر نگشته اند واگذار کند و این چند نفر سیاست خارجی افغانستان را برای دوره های دور و نزدیك تعیین کنند.

این سیاست نمی تواند سیاست مستمر، پا برجا، دنبـاله دار و با دورنما و كار آمد باشد. سیاست خارجی را بر اساس تحلیل مشخص از واقعیت ها و توازن قوای بین المللی تعیین می کنند و نه بر اساس هوا و هوس چند نفر محدود كه الفبای سیاست را نمی داند. خوب است همۀ ما از دشمن دانا بیآموزیم تا از دوستان نادان. اگر سیاست خارجی افغانستان هر روز یک ساز و یك نغمه دلخراش بزند حتی متحدین موقتی ما كه حضور نظامی و سیاسی در افغانستان دارند نیز از دست خواهند رفت.

زیرا آنها هرگز نمی توانند روی یک رژیم مذبذب و متزلزل و فاقد اصولیت و تشنج آفرین حساب باز کنند. سیاست خارجی آنها بر اساس اصول مورد قبول شان خواهد بود و زمانی که منافع ملی شان به خطر بافتد راه دوری از افغانستان را پیش می گیرند. دولت موجود که در داخل با دروغ بافی های دیگران حکومت می کند فکر کرده همین سیاست دو روزه مقطعی بازی را می تواند در خارج هم ادامه دهد. از هم اکنون شکست سیاست آشفته بازار موجود روشن است و ضربات فراوانی به منافع دراز مدت ملی ما می زند. سیاست از امروز به فردا سیاست قابل اتکائی درست نیست، سیاست حاکمیتی كه دفتر نماینده گی سیاسی اش را آقای وحید منور كه قنسلش بوده فروخته باشد باز وزارت خارجه هنوز از پول این ملت باج بدهد درد ناك و جای افسوس است و فقط به این شیوه سیاست و به این عبا و قبا باید خندید.

جناب وزیر! آشفته بازار سیاست خارجی افغانستان،نشان می دهد که به تدریج تعیین سیاست خارجی افغانستان بکلی از کف وزارت امور خارجه بدر خواهد شد و در دستِ تدبیر و تزویر دیگران قرار می گیرد. زبان نا درست دپلوماتانی كه بعد از ختم وظیفه پر طمطراق كنفرانس های مطبوعاتی برگزار می نمایند سیر و پودینه این حاكمیت را افشا دوباره به وطن بر نمی گردند صحبت های درگوشی و پچ و پچ ها جای بزرگی را در عرصه سیاست خارجی افغانستان پیدا کرده است. اگر به دقت گفتار آن گریخته ها را زیر نظر بگیرید خواهید دید هر کدام از آنها یک وزیر امور خارجه کوچک بوده اند که در مورد جهت سیاست خارجی افغانستان نظر می دهند و وزارت خارجه افغانستان حتی توانایی تکذیب حرف های پوچ آنها را ندارد. این حرف ها باد هوا نیست. این حرف ها توسط قنسلگری ها و سفارتخانه های سایر کشورها ثبت و ضبط شده و در شرایط مناسب به عنوان حربه یی علیه افغانستان که گویا فاسد است مورد استفاده قرار می گیرد.

جناب وزیر! شهرت دپلوماتانی كه به وطن بر نگشته اند اگر شما افشا نكنید انشا الله طی مقـاله دیگری به زودی ها افشا خواهد شد.

جناب آقای وزیر! صادقانه اعتراف می كنم كه مشكل شما دراین وزارت قابل درك است باید به فرمایش مقرر كنید و به فرمایش بر طرف. در گذشته ها وزارت امور خارجه مربوط به محمدزایی ها بود حالا مربوط به رهبران جهادی و یك تعداد دو تابعیته هایی كه از وضعیت افغانستان سال ها دور بوده اند فرهنگ و كلتور افغانی را از دست داده در بدل سر دادن دیگران از شاگردی هوتل در خارج به كشور آمده به سفارت رسیده و می رسند در ختم وظیفه حرمت و آبروی ملت را زیر پا كرده و بر نمی گردند.

جناب عالی! سیاست خارجی کشور ما بعد از گذشت 10 سال از حاکمیت موجود نه تصویب پارلمان را گرفته و نه تاکنون رئیس جمهور آن را توشیح کرده، کشوری که سیاست خارجی تصویب شده مطابق قانون اساسی افغانستان ندارد این گناه بزرگ به گردن کی خواهد بود؟ پارلمان، وزارت خارجه یا هردو. مطابق قانون اساسی دولت افغانستان باید دارای سیاست خارجی تثبیت شده می بود. اگر پارلمان افغانستان کسانی را که در این راه غفلت کرده اند مجازات نمی کند،پارلمان منحیث نماینده های ملت هم در نزد خدا مسؤول اند، هم در نزد ملت. گرچه می دانیم تا این مکتب و این مدرسه است،حـال طفلان خراب می ببنییم.