در نشست چهــار جــانبه روســیه: ناتــو می‌رود، مــا چی‌کنیــم؟

نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

مقـــــــالات - ســـــیاسی

نوشته شده توسط جمشيد يما

چهارشنبه ، 27 مرداد 1389 ، 14:47

در نشست چهــار جــانبه روســیه: ناتــو می‌رود، مــا چی‌کنیــم؟ پس از خروج نيروهاي بين المللي از افغانستان، كشورهاي منطقه انتظار شكست يك امپراتوري ديگر را لحظه شماري مي‌كنند؛ اما متأسفانه گروهي پس ازخروج جهان در صدد منفعت طلبي و تماميت خواهي مي‌برايند و روس‌ها از سرايت اين همه ويروس در كشور شان آگاهانه نگران هستند.
نشست چهار جانبه‌ی كشورهاي منطقه در روسيه با «درك شكست ناتو» و «پيامد‌هاي خروج» از افغانستان برگزار مي‌شود.

آگاهان با ابراز اين مطلب مي‌گويند که كشورهاي منطقه از «شكست نيروهاي غربي در افغانستان» به شدت نگران اند و بنابر اين در تلاش راهكارهاي براي جلوگيري از عواقب خروج آنها از اين كشور مي‌باشند. اين آگاهان باور دارند كه هرچند بحران افغانستان ريشه‌هاي منطقه‌اي دارد؛ اما به نظر نمي‌رسد كه كشورهاي منطقه، توانايي مهار بحران اين كشور را داشته باشند. روسای جمهوری روسیه، افغانستان، پاکستان و تاجیکستان امروز در شهر بندری سوچی روسیه واقع در ساحل دریای سیاه نشست چهار جانبه برگزار می‌کنند.

وحيد مژده، آگاه امور سياسي به این باور است که از ظواهر نشست «سوچی» پيداست كه محور بحث گردهم‌آيي چهارجانبه‌ي روسيه، افغانستان، پاكستان و تاجيكستان، درباره‌ی به ناكامي مواجه شدن ناتو در افغانستان باشد. وی می‌گوید: «اين كشور‌ها آگاه اند كه به تدريج ناتو نيروهاي خود را از افغانستان خارج مي‌سازد؛ بنابراين كشورهاي منطقه در صدد راهكاري هستند كه جلو سرايت بحران افغانستان را در ساير كشورها، پيش از پيش بگيرند.»

مژده مي‌افزايد: «آقاي كرزي و همكاران بين المللي شان در چند ماه گذشته به طور فزاينده‌يی در افغانستان از راه جنگ مأيوس شده اند. آنها فكر مي‌كنند که يكي از گزينه‌هايی كه بتواند جانشين جنگ در كشور باشد همگرايي‌هاي منطقه‌اي است. در سرنوشت جنگ در افغانستان نه تنها كه آقاي كرزي و مردم كشور نگراني دارند، بلکه در مجموع كشور هاي منطقه هم از آينده‌ی جنگ افغانستان به شدت نگران و در تشويش هستند.» اين آگاه مسایل سياسي مي‌گوید: «به طور ويژه روسيه از سرنوشت جنگ در افغانستان خيلي‌ها مي‌ترسد؛ بنابراين چنين نشست را مدودف تهيه ديده تا كشورهاي درگير اصلي جنگ را در محور خود داشته باشد. در اين اواخر در ميان سياسيون روسيه و مطبوعات آن كشور به طوربي سابقه ي در مورد اوضاع افغانستان ابراز نگراني مي شود.» مژده تصريح مي‌کند: «براي روس‌‎ها خروج نيروهاي بين المللي از افغانستان برنامه‌ي بزرگ است و آنها از چگونگي عواقب آن در هراس اند. آنها فكر مي‌كنند كه بعداز خروج نيروهاي ناتو از افغانستان شايد اين كشور دو باره به گونه‌ي سابقش برگردد.»

به گفته‌ی او، پس از خروج نيروهاي بين المللي از افغانستان، كشورهاي منطقه انتظار شكست يك امپراتوري ديگر را لحظه شماري مي‌كنند؛ اما متأسفانه گروهي پس ازخروج جهان در صدد منفعت طلبي و تماميت خواهي مي‌برايند و روس‌ها از سرايت اين همه ويروس در كشور شان آگاهانه نگران هستند. آقاي مژده، با اشاره به حضور رييس جمهوري پاكستان دراين نشست چهارجانبه و در مورد اين احتمال مطرح شده كه آقاي مدودف به زرداري فشار وارد خواهد كرد تا در راستاي مبارزه با تروريسم جديت و قاطعيت خود را نشان دهد، مي‌گويد: «وقتي امريكايي‌ها توان فشار وارد كردن به پاكستان و متقاعد ساختن اين كشور را نداشته باشند، از روسيه چنين انتظاري با توجه به روابط نه چندان خوبی كه ميان اين دو كشورهست، بي معنا است؛ اما اصل بحث شايد جلوگيري از بحرانی كه فرا راه كشورهاي منطقه است باشد.»

وي اضافه مي‌کند: «آقاي كرزي اگر به فكرجانشين كردن روسيه به جاي امريكا از لحاظ اقتصادي باشد دچاراشتباه است، چون روسيه خود در وضعيت مناسب اقتصادي قرارندارد‌، تا افغانستان را كمك نمايد؛ اما همكاري روسيه و دخالت اين كشور در افغانستان تا حد زيادي از نقش كشور پاكستان كه درتلاش جانشين شدن نيروهاي ناتو در اين كشوراست، مي كاهد.»

درهمین حال، محمود صيقل آگاه مسایل سیاسی مي‌گويد: «گردهم‌آيي چهارجانبه ابتكار رييس جمهور افغانستان نه، ابتكار كشورهاي منطقه است. كشورهاي منطقه متوجه شدند كه نيروهاي فرامنطقه‌يی تصميم به ترك افغانستان را دارند؛ بنابراين، این كشورها در صدد تأمين نقش خود درافغانستان پس از خروج نيروهاي بين المللي مي باشند و حتا ايران هم اعلان كرد نشستي را راجع به افغانستان در روزهاي آينده ميزباني مي نمايد.» وي بابيان اينكه افغانستان به كشورهاي منطقه بيشترمتمايل شده مي‌گويد: «بحث‌هاي محوري ميان كشورهاي منطقه در اين ماه ها به شدت افزايش يافته است. يك بحث سه جانبه ميان افغانستنان، پاكستان و تركيه دايرشد. بحث ديگري ميان افغانستان، پاكستان و ايران برگزار شد. و يكي از بحث هاي مهم منطقه‌اي ميان افغانستان، تاجيكستان و ايران در تهران در روزهاي پيش به كار خود پايان داد؛ اما حالا ما در آستانه‌ی نشست سران چهاركشور(افغانستان، پاكستان، تاجيكستان و روسيه) قرار داريم.»

وي تصريح می‌کند: «دستگاه ديپلوماسي افغانستان فعال و ابتكاري نيست؛ بنابراين از برگزاري اين همه نشست ها ما هيچ استفاده‌یي در خور ارزشي را تا حالا نبرده ايم و بيم آن مي‌رود که در اين نشست هم كشورهاي منطقه از آدرس افغانستان منافع ملي شان را متحقق بسازند. در كل تأمين منافع افغانستان در چنين نشست‌ها بر مي گردد به اين كه ما چقدر ابتكاراستفاده‌ي منطقه‌اي را مي‌توانيم داشته باشيم.»

صیقل با بيان اينكه ممكن است در اين گردهم‌آيی بر سر محور اقتصادي بيشترازهمه موارد بحث صورت گيرد، مي‌گويد: «افغانستان از لحاظ اقتصادي با توجه به موقعيت ترانزيتي كه دارد مي‌تواند منافع زيادي را به دست آورد. چون اين كشور در شاهراه متصل كننده كشورهاي آسياي ميانه و آسياي جنوبي قرار دارد.» آقاي صيقل هم چنان مي افزايد که يكي از بحث هاي ديگر اين نشست روي موضوع مواد مخدر است. روسيه بزرگ ترين وارد كننده و مصرف كننده مواد مخدر افغانستان مي باشد و ازهمين رومبارزه با مواد مخدر در محور اين نشست قرار خواهد داشت.

و اما وزارت خارجه كشور مي‌گويد که مهمترين هدف برگزاري نشست چهار جانبه‌ی «سوچی» همكاري هاي منطقه‌اي، مبارزه با ترويسم و همكاري هاي اقتصادي ميان كشور پاكستان، افغانستان، تاجيكستان و روسيه است.» احمد ظاهر فقيري، سخنگوي وزارت خارجه در تماس با روزنامه ي ماندگار گفت که اين دومين نشست چهار جانبه ي افغانستان،فدراسيون روسيه، تاجيكستان و پاكستان است كه نشست اولي آن سال گذشته در دوشنبه برگزار شد. او هم چنان گفت: هدف از اين نشست چهارجانبه، گسترش همكاري هاي منطقه‌اي، مبارزه عليه تروريسم و مبارزه عليه مواد مخدراست. افغانستان با استفاده از هر ابزار ديپلوماتيك در صدد تأمين امنيت، صلح و ثبات در كشوراست. آقاي فقيري افزود: «افغانستان در راستاي مبارزه با تروريسم طرح‌هاي مشخص و واضحي دارد. در اين نشست نيز طرح‌هاي ما روشن وتعريف شده است؛ دولت ما به اين باور است كه تروريسم يك تهديد جهاني است و با وفاق جهاني مي توان به اين تهديد جهاني غلبه كرد.»

سخنگوی وزارت خارجه همچنان اظهار داشت: ما درهمكاري با همكارهاي بين المللي ما دريك مسير موفقيت آميز درراستاي مبارزه با تروريسم قرار داريم و تلاش هاي ما به صورت منسجم، قاطع و هماهنگ ادامه دارد.

ماندگار