نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

| جایگاه معاونان رییس جمهور... |
|
|
|
| مقـــــــالات - ســـــیاسی |
| نوشته شده توسط هارون امیر زاده |
| چهارشنبه ، 30 ارديبهشت 1388 ، 16:32 |
|
مطابق به قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان ساختار نظام سیاسی افغانستان کاپی مودل نظام ریاستی امریکا یی است که در راًس رهبری دولت رییس جمهور قرار دارد. رییس جمهور که دارای صلاحیت های فوق العاده و انحصاری در امور داخلی و خارجی می باشد، دارای دومعاون نیز می باشد. مطابق به قانون اساسی افغانستان معاونان از صلاحیت های محدود برخودار هستند و بیشتر صلاحیت های آنان وابسته به اراده و تمایل رییس جمهور ساخته شده است. با آنکه مطابق به قانون اساسی افغانستان معاون اول در غیاب، استعفاء و یا وفات رییس جمهور نقش جانشین و سر پرستی مقام ریاست جمهوری را بدوش می گیرد، اما عملاً هردو معاون در موجودیت رییس جمهور نقش سمبولیک دارند. انتخاب معاونان رییس جمهور مطابق به قانون اساسی افغانستان همزمان باانتخاب رییس جمهورصورت می گیرد و تا ختم زمان ریاست جمهوری پنجساله در مقامات شان باقی می مانند، مگر این که در صورت وفات و یا از مقام شان استعفاء بدهند. این در حالیست که رییس جمهور صلاحیت برکناری آنانرا ندارد. چنانچه بار ها میان کرزی و معاون اول وی ضیاء مسعود بر سر برخی مسائل اختلافات و حتا تا سرحد جنگ شدید لفظی پیش رفت، اما رییس جمهور مجرای قانونی برای برکناری وی نداشت. در بحث کنونی تلاش صورت گرفته تا به دو پرسش ذیل پاسخ پیدا شود: برای پاسخ به این دو پرسش باید بازی ها، و اهداف گردانندگان داخلی و خارجی چرخ سیاست افغانستان در هشت سال اخیر و فرایند تصویب قانون اساسی افغانستان را از نظر گذشتاند. رویکرد انتخاب معاونان قانون اساسی، نظام سیاسی قومگرا و سیستم انتخاباتی بجای شایسته سالاری، کفایت کاری و وطندوستی کاندیدان بستر زدو بند های قومی راهموار ساخته است. روی تصادفی نیست که در چند ماه اخیر بازار ائتلافهای قومی در افغانستان میان کاندیدان ریاست جمهوری بسیار گرم بوده است و با نزدیک شدن زمان برگزاری انتخابات داغتر خواهد شد. اما رویکرد ائتلافهای قومی از هم متفاوت است. اینک به چند نمونه ازینگونه بازی ها در ذیل اشاره میشود: 1.رویکرد کاندیدان پشتون- بسیاری کاندیدان پشتون ریاست جمهوری افغانستان برای جلب معاونان از اقوام تاجک و هزاره یک روش جالب را در پیش گرفته اند؛ آنها کوشش می کنند که شخصیت های خام سیاسی، نرم طبعیت، بی استعداد و حتا بد شهرت را بحیث نماینده تاجک ها و هزاره ها برای خویش بحیث معاونان برگزینند که در صورت پیروزی آنها توان رقابت و مخالفت با تصامیم و یکه تازی رییس جمهور پشتون تبار نداشته باشند. در هردو انتخابات ریاست جمهوری افغانستان این بازی برای تمامیت خواهان مفید ثابت شده است. بگونه مثال در انتخابات اول مارشال محمد فسیم فهیم که از قدرت نظامی وپایگاه اجتماعی برخور دار بود، کرزی بجای وی ضیاء مسعود راکه یک شخصیت آرام طبعیت و بی آزار تلقی می شد بحیث معاون اول خود برگزید. اما در انتخابات فعلی رییس جمهور کرزی ضیاء مسعود را که با وی اختلاف نظر داشت و از عدم صلاحیت خویش شکایت می نمود، کنارزد و بجای وی مارشال فهیم را به سه دلیل برگزیده است: یکی اینکه توسط وی جبهه ملی را از درون انفجار دهد؛ دوم اینکه مارشال فهیم امروز فهیم خان نیرومند دیروزی نیست و نمی تواند مانع یکه تازی کرزی شود ؛ سوم اینکه اگر فرضاً مارشال فهیم از امر کرزی سرکشی کند، کرزی مثل گذشته کمیته های حقوق بشر را بالای وی خواهد شورانید. 2. رویکرد کاندیدان تاجک- رویکرد بسیاری کاندیدان تاجک تبار با اهداف و روش کاندیدان پشتون تفاوت فراوان دارد. کاندیدان تاجک سعی می کنند که معاونان قوی، نیک نام و بانفوذ از میان پشتونها،هزاره ها و ازبک ها برگیزنند و یا خود در کنار کاندیدان قوی پشتون بحیث معاون قرار گیرند. هم چنان کاندیدان ریاست جمهوری اقوام هزاره، ازبک و دیگران نیز عین استراتیژی را تعقیب می کنند. شاید بهترین نمونه این دسته از کاندیدان غیر پشتون رمضان بشردوست و یک تعداد دیگری باشند که نیازمند معاونان شایسته و با نفوذ از اقوام دیگر هستند. کاندیدان دیگر پشتون تبار مثل غنی احمدزی و یک تعداد دیگر با وصف امکانات مالی و حمایت غربی به بسیار مشکل توانستند برای شان معاونان تاجک و هزاره پیدا نمایند. به همینگونه داکتر عبدالله که رسانه های داخلی و خارجی از وی همواره به عنوان نیمه پشتون(پشتون از طرف پدر و تاجک از طرف مادر) یاد می کنند معاون اول منسوب به خانواده سرداران محمد زایی ظاهر شاه و معاون دوم خویش را از دانشمند متعلق به برادران هزاره برگزیده است. فضای گرایشات قومی در تحت سیستم کنونی تا آن حدی رنج آور است که حتا معدود کاندیدان بازماندگان چپ افغانستان که ادعای بلند و بالای فراقومی و وارث جنبش چپ دیروز و مترقیون و دموکراتهای افغانستان را می کنند،از میان دهها کادرسابقه دار خویش یک کاندید پشتون را بخاطری معرفی نموده اند که با بازی با کارت پشتونولی برای چپ سرگردان و بحران زده افغانستان جای پای در حاشیه قدرت افغانستان پیدا نمایند. این در حالیست که برخی بازماندگان دیگر چپ نظیر خدایداد بشرمل وفاداری شانرا با انگیزه های قبیلوی به غنی احمدزی که از تابعیت امریکایی برخوردار است اعلام نمودند. بدون شک داستان ائتلافها در میان لشکر بزرگ کاندیدان و معاونان به این چند مثال محدود نخواهد شد. اما مسئولیت تمام این همه زدوبند های قومی بجای شایسته سالاری بدوش نظام سیاسی نا کار آمد و رویکرد انتخاباتی غیر مشروع حامد کرزی و حامیان خارجی وی است که همه گروه ها و شخصیت های مطرح ناگزیراً در لجنزار سیاست های خانمان بر انداز کنونی بازی نمایند. چرا ائتلافهای قومی ؟ واقعیت اینست که افغانستان یک کشور اقلیت های قومیست که هیچ قومی به تنهای خود نمی تواند پنجاه و یک فیصد را مطابق به قانون اساسی افغانستان تکمیل کنند. بناً نیاز به جلب حمایت اقوام دیگر دارند. عامل دیگری که انتخابات افغانستان را شکل قومی می بخشد ساختار سیاسی یعنی نظام ریاستی کاپی کورکورانه امریکاست که در آن دو معاون بی صلاحیت بحیث نمادی کاذب وحدت ملی و عوامفریبی جا داده شده است. این در حالیست که بحران کنونی افغانستان را نه نظام ریاستی متمرکز حل می تواند و نه ائتلافها و زدوبند های قومی. افغانستان با ثبات، قوی و مستقل قبل از همه به رهبران و شخصیت های شایسته، با کفایت و وطندوست و فراقومی نیاز دارد. افزون بر آن افغانستان آزاد، متمدن ومتحد به ساختار سیاسی نا متمرکز که در آن همه مردم آن در تحت درفش انسانیت، عدالت و حقوق شهروندی در بستر یک دموکراسی مردمی زندگی کنند، نیاز دارد. ازینرو بازی با کارت معاونان بر اساس زدوبند های قومی نه تنها افغانستان را از بحران بیرون نخواهد کشید، بلکه غرق در کشمکش های قومی نموده و شرایط خیلی مناسب را برای استفاده جویی های دشمنان خارجی افغانستان مساعد خواهد ساخت، چنانچه تا حال ساخته است. هارون امیر زاده
!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved." |
| آخرین به روز رسانی در چهارشنبه ، 30 ارديبهشت 1388 ، 17:21 |
تاجیـکان درگـذرگـاه تاریــخ

تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ
پروفیســور رســـول رهیــن
تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای...
بازیافتــن بیطـــرفی افغــانســـتان

افغـــانســـــــتان بایــد پیــش
از رفتـــــــن ارتــش امــریکـــا
بیطـــرفی خـــود را بــاز یــابد
عزیز آریانفر
یگـــانگی زبـــان فــارســی
تاریــخ مطبوعــات کشـور

تاریــخ مطبوعــات افغــانســـتان؛
از شمس النــهار تـا جمــهوریت
سـرگذشت زبـان فـارسی دری
یادنـامـۀ طـاهــر بدخشــی

بـــرای دانـــلود یــادنــامـــه به اینجــا اشــاره نمــائید!
برای اعضای مــــآ
تعداد آنلاین
ازهمیـن قـلم درخـــاوران




جایگاه معاونان رییس جمهور در نظام سیاسی افغانستان





