افغـــانســتان، همچنــان بـر روی خـط آتــش!

نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

مقـــــــالات - ســـــیاسی

نوشته شده توسط احمد عمران

سه شنبه ، 1 تیر 1389 ، 08:49

افغـــانســتان، همچنــان بـر روی خـط آتــش! چرا هر روز، ابعاد جنگ و نا آرامی در کشور افزایش می یابد؟ آیا مشکل از نیروهای بین المللی است و یا نیروهای افغان؟ تا چه زمانی، این خشونت ها ادامه خواهد یافت؟ این پرسش ها ـ بدون آنکه پاسخ روشن و دقیقی داشته باشند ـ ذهن هر افغانی را به شدت به خود مشغول کرده است.
خشونت و درگیری، سرخط اصلی گزارش های کشور است. هر روز رسانه ها از نبردهای سنگین و تلفات نظامیان و غیر نظامیان خبر می دهند.

گویا این روند به جای آن که رشد نزولی داشته باشد، به سمت بالا حرکت می کند و ابعاد و میزان آن، به گونه یی سرسام آور در حال گسترش است. یک گزارش سازمان ملل که به شورای امنیت این سازمان ارایه شده است، نشان می دهد که تنها در بمب گذاری های کنار جاده ای، نسبت به سال گذشته در همین فصل، 94 درصد افزایش به وجود آمده است.

در همین حال، بارک اوباما رییس جمهوری امریکا می خواهد سربازان بیشتری به افغانستان بفرستد؛ این سربازان تازه نفس، قرار است در مناطق جنوبی و به ویژه ولایت قندهار مستقر شوند.

در 9 سال گذشته، حداقل یک مسأله در کشور ما به اثبات رسیده که جنگ ها نه تنها کاهش نیافته است؛ بل هر روز مخالفان مسلح دولت از خود، توانایی های بیشتری نشان می دهند. این موضوع، افزون بر این که به وسیله ی افغان ها عملاً احساس می شود، سازمان ها و نهادهای جهانی نیز بر آن صحه می گذارند. به گونه ی مثال: همین گزارش تازه ی سازمان ملل، پرده از حقایقی برمی دارد که دولتمردان به شدت در تلاش برای پنهان کردن آنها هستند. این گزارش نشان می دهد که به طور متوسط، هر هفته سه انفجار انتحاری در کشور ما رخ داده، که نیمی از آنها در مناطق جنوبی افغانستان بوده است.

این گزارش، خاطر نشان کرده که بخشی از افزایش حملات شورشیان، ناشی از عملیات نظامی تحت رهبری نیروهای ناتو در ولایت هلمند است. گزارش سازمان ملل، ضمن ارتباط دادن افزایش خشونت ها با عملیات نظامی در جنوب افغانستان، به این نکته اشاره می کند که وضعیت امنیتی افغانستان، از زمان انتشار گزارش قبلی در ماه مارچ، بهتر نشده است. در ادامه ی گزارش سازمان ملل آمده است که تعداد سوء قصدها 45 درصد افزایش یافته و طالبان و دیگر گروه های شورشی، به شکل فزاینده ای در کشتن مقام های افغانستان موفقیت داشته اند. این گزارش که بخش هایی از آن از نظر گذشت، به گونه ی وحشتناکی تکان دهنده است.

چرا هر روز، ابعاد جنگ و نا آرامی در کشور افزایش می یابد؟ آیا مشکل از نیروهای بین المللی است و یا نیروهای افغان؟ تا چه زمانی، این خشونت ها ادامه خواهد یافت؟ این پرسش ها ـ بدون آنکه پاسخ روشن و دقیقی داشته باشند ـ ذهن هر افغانی را به شدت به خود مشغول کرده است. فرماندهان نظامی ناتو هم با اظهارات دو پهلو و گاه متناقض، نمی توانند قناعت مردم را فراهم کنند؛ این فرماندهان در حالی که از شدت نبردها و درگیری ها سخن می گویند، ادعا دارند که موفقیت های چشمگیری هم در برابر خشونت طالبان داشته اند؛ موفقیت هایی که شاید مردم آنها را احساس نمی کنند و یا چنان پیچیده و بغرنج اند که نمی توان درک درستی از آنها داشت؛ ولی امنیت، چیزی فرا ذهنی و انتزاعی نیست که نتوان آن را درک کرد؛ اگر ذره یی هم در وضعیت امنیتی تغییر ایجاد شود، مردم آن را می بینند و بدون شک، نسبت به آن واکنش نشان می دهند.

بنابرین، می توان نتیجه گرفت که وضعیت امنیتی در کشور، رو به بهبود نگذاشته و عواملی سبب شده که افغانستان، همچنان در روی خط آتش قرار داشته باشد؛ این عوامل در گام نخست به عدم کفایت دولت در اجرای وعده های آن برمی گردد. وعده های سرخرمنی که کرزی در انتخابات خفت بار ریاست جمهوری سال گذشته، همچون نقل و نبات، نثار مردم کرد؛ اما در یک مورد هم، برای اجرای آنها قدمی برنداشت. یأس گسترده در میان آحاد جامعه، از عوامل عمده ی ادامه ی خشونت ها در کشور است. از سوی دیگر، طرح های ناکارآمد و کرنش گرایانه ی دولت برای جلب مخالفان، فضا را برای درگیری ها زمینه سازی کرده است؛ این طرح ها چنان شکست و ذلت دولت را به نمایش می گذارد که مردم احساس می کنند دولت و جامعه ی جهانی عزم را جزم کرده اند که دوباره طالبان را به قدرت برسانند.

این روحیه و کرنش، باعث شده که مخالفان مسلح با مورال قوی تر از گذشته، به نبردشان در برابر نیروهای خارجی و دولتی ادامه دهند. موضوع دیگری هم، که در این راستا قابل ذکر است کم توجهی جامعه ی جهانی به تجهیز و آموزش نیروهای ارتش و پولیس است. روز پيش بود که استاد عطا محمد نور، والی بلخ (از فرماندهان پیشین نظامی کشور) اعلام کرد که جامعه ی جهانی باید برای خودکفایی نظامی نیروهای افغان، حساب های بیشتری باز کند. آقای نور افزود که جنگ افغانستان، زمانی به نتیجه ی مثبت می رسد که نیروهای افغان با اطمینان و اعتماد به نفس در میدان های مبارزه حضور پیدا کنند. به هر حال، وضعیت امنیتی به شدت در این روزها رو به وخامت گراییده و این نگرانی ها افزایش یافته که آیا انتخابات پارلمانی در کشور برگزار خواهد شد و یا خیر؛ البته انتخاباتی شفاف، عمومی، عادلانه و همان گونه یی که قانون اساسی افغانستان آن را وعده داده است. و بدون تردید، برگزاری چنین انتخاباتی، به امنیت و آرامش نیاز دارد که در حال حاضر، کشور ما فاقد آن است.

ماندگار