اسطـــوره‌یي كـــه از هـــم پاشــــيد!

نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

مقـــــــالات - ســـــیاسی

نوشته شده توسط احمد عمران

پنجشنبه ، 20 خرداد 1389 ، 14:43

(تـــأمـــلي بـر ديدگـــاه هــاي فـــاروق وردك)
آقاي وردك فراموش كرده كه يكي از حمله کنندگان، با كارت دعوتي كه از سوي او صادر شده بود، به درون جرگه، خود را رسانده است. او در اين مورد، هيچ مسووليتي را به عهده نگرفت و گفت كه حاضر نيست همچون وزير داخله و رييس عمومي امنيت، به دليل کوتاهی در اجراي وظيفه، استعفا بدهد.

بسيار خوب شد كه اين گفتگو انجام شد و مردم ديدند كه سطح سواد و آگاهي يكي از مهمترين كارگزاران دولت كه اتفاقاً مسووليت آموزش و پرورش فرزندان اين آب و خاك را هم بر عهده دارد، چقدر هست. اگر سطح سواد و دانش، مهمترين عضو كابينه و نزديكترين فرد به كرزي ـ كه در طول نه سال گذشته تقريباً همه كاره ي دولت بوده و به گفته ي برخي ها، دولتي را در درون دولت ايجاد كرده ـ اين قدر هست؛ سطح دانش و آگاهي افراد ديگر در دستگاه دولت در چه حدی خواهد بود؟ «تو خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل.

فاروق وردك وزير معارف و رييس برگزاري جرگه ي مشورتي صلح، در گفتگوي ويژه با تلويزيون خصوصي طلوع، نشان داد كه برخلاف ادعاهاي او مبني بر موفقيت جرگه‌ي صلح، اين جرگه با مشكلات ساختاري و صوري فراوان رو به رو بوده و به اهداف اصلي و اساسي خود، دست نيافته است. در اين گفتگو، آقاي وردك با سخنان متناقض و متضاد تلاش كرد كه با حاشيه روي و پاسخ هاي كج دار و مريض، سوالات اساسي در مورد جرگه را پنهان كند.

آقاي وردك در پاسخ به پرسشي گفت كه او كسي را به نام ملا محمد عمر رهبر گروه طالبان، نمي شناسد و نیز نمی داند كه آيا او وجود خارجي دارد و يا خير؛ ولي در مورد انجينر گلبدين حكمتيار رهبر حزب اسلامي، گفت كه چنين شخصي را به خوبي مي شناسد. شايد دليل اين كه آقاي وردك، حكمتيار را مي شناسد، اين باشد كه او زماني از اعضاي حزب اسلامي بوده است. وقتي كه از او پرسيده شد كه كرزي به عنوان رييس جمهور، هر ازگاهي از ملا عمر سخن مي گويد و آیا اين، به معناي موجوديت چنين شخصي نيست؟ آقاي وردك از پاسخ، طفره رفت و با من من كردن، سوال را به جاي ديگري برد. آقاي وردك در اين گفتگو به صراحت نشان داد كه جرگه، حتا در مورد تعريف مخالفان نيز هيچ دستاوردي نداشته؛ زیرا او تا پايان اين گفتگو نتوانست تعريف دقيقي از مخالفان دولت ارايه كند.

آقاي وردك از افغان و مسلمان بودن آناني سخن گفت كه به روند صلح مي پيوندند و گفت كساني كه به جنگ ادامه مي دهند و يا در روز نخست برگزاري جرگه از خشونت كار گرفتند، مسلمان و افغان نيستند. حالا معلوم نيست كه او اين نتيجه ي درخشان! را از كجا به دست آورده است؛ زیرا به اعادي مخالفان مسلح دولت، قضيه كاملاً خلاف آن است، به اين معنا كه مخالفان مسلح، دولت فعلي را دولتي غير اسلامي و دست نشانده ی غرب و استكبار جهاني مي دانند. حالا از اين بگذريم كه قرايت آقاي وردك از اسلام چيست و آيا او بحثي به عنوان قرايت هاي ديني را به رسميت مي شناسد و يا خير. اما امروزه بحث فهم هاي ديني از مهمترين مسايل در عرصه ی معرفت ديني است و دين پژوهان باور دارند كه هر ديني با قرايت هاي آن شناخته مي شود. دين پژوهان مسلمان در جهان امروز، حداقل، سه نوع قرايت از اسلام را ارایه مي كنند: قرايت سنتي از اسلام، قرايت افراطي از اسلام و قرايت عقلاني از اسلام؛ اين قرايت ها هر يك ويژگي هاي خود را دارند كه از حوصله ي اين مقال، بيرون است.

به هر صورت، بايد قبول كرد كه بدنه ي اصلي مخالفان مسلح به نوعي از قرايت ديني پايبند اند كه آن قرايت به آنها اجازه مي دهد كه بجنگند. در همين حال، آقاي وردك نشان داد كه او حتا با ترمينولوژي سياست و مسايل حقوقي هم آشنايي ندارد؛ زیرا وقتي از او در مورد پيش شرط هاي گفتگو با مخالفان پرسيده شد، پاسخ داد كه هيچ پيش شرطي در اين خصوص نبايد وجود داشته باشد؛ ولي وقتي گفته شد كه آيا قانون اساسي و دستاوردهاي هشت سال گذشته كه جرگه به حفظ آنها تأكيد كرده، پيش شرط نيست؛ آقاي وردك با صراحت گفت كه اين موارد، پيش شرط حساب نمي شوند؛ بلكه اينها چوكات مذاكره اند. البته در اين، جاي شك نيست كه چه آقاي وردك قبول كند و چه نكند، اين دو مورد در هر جايي از دنيا و از جمله افغانستان، به عنوان پيش شرط محسوب مي شوند و نه چوكات گفتگو. آقاي وردك آنچه را كه مخالفان مسلح عنوان مي كنند پيش شرط مي داند، كه از نظر جرگه مردود است؛ اما پيش شرط هاي خود را چوكات گفتگو نام مي گذارد كه هيچ مبناي حقوقي و قانوني ندارد. مخالفان مسلح، قانون اساسي افغانستان را قبول ندارند و مي گويند مواردي در اين قانون وجود دارند كه با شريعت اسلامي در تضاد است، البته با تعريفي كه آنان از شريعت اسلامي دارند.

در همين حال، آقاي وردك در اين گفتگو از مكانيزم بسيار نيرومند برگزاري جرگه ي صلح سخن گفت؛ ولي از اينكه چگونه يكي از مخالفان مسلح تا محوطه ي جرگه خود را رساند، سخني نگفت و يا هم تقصير آن را به دوش ارگان هاي امنيتي انداخت. آقاي وردك فراموش كرده كه يكي از حمله کنندگان، با كارت دعوتي كه از سوي او صادر شده بود، به درون جرگه، خود را رسانده است. او در اين مورد، هيچ مسووليتي را به عهده نگرفت و گفت كه حاضر نيست همچون وزير داخله و رييس عمومي امنيت، به دليل کوتاهی در اجراي وظيفه، استعفا بدهد. بسيار خوب شد كه اين گفتگو انجام شد و مردم ديدند كه سطح سواد و آگاهي يكي از مهمترين كارگزاران دولت كه اتفاقاً مسووليت آموزش و پرورش فرزندان اين آب و خاك را هم بر عهده دارد، چقدر هست. اگر سطح سواد و دانش، مهمترين عضو كابينه و نزديكترين فرد به كرزي ـ كه در طول نه سال گذشته تقريباً همه كاره ي دولت بوده و به گفته ي برخي ها، دولتي را در درون دولت ايجاد كرده ـ اين قدر هست؛ سطح دانش و آگاهي افراد ديگر در دستگاه دولت در چه حدی خواهد بود؟ «تو خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل».

ماند گار