Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

چـــرا تعـــارض بیــن دو زبــان فـــارسی دری و پشـــتو؟ PDF پرینت ایمیل
ادبیـــــات - زبــــان
نوشته شده توسط عبدالواحد سیدی   
شنبه ، 30 بهمن 1389 ، 09:10

عبدالواحد سیدیاما چیزی را که من در یافته های شخصی ام از تجربه عمرم آموخته ام این است که دو زبان فارسی و پشتو از مدتهای قبل در مجاورت هم در سرزمین های آبائی ما آریانا =(یا بقول تاریخ قبل از اسلام، (ایران) که بعداً در زمان استیلای اعراب قسمت های غربی به فارس و قسمت های شرقی آن به خراسان=(افغانستان) معروف گردید که در اکثر قسمت های کشور ما هر دو زبان با سایر لهجه ها و گویش های محلی که همه یا از خانواده (هندو آریا) و یا هم از خانواده (تخاری کوشانی) که مادر دری موجوده است (عبدالحی حبیبی) وجود داشته و مردم به آن تکلم می کرده اند که این زبانها مخصوصاً زبانهای فارسی دری وپشتو بدون اینکه یکی با دیگری در تضاد وسگالش قرار داشته باشند با هم در تعاطی کامل بسر می بردند.

اما جای افسوس در این است که دست های نامرئی و مرئی این هر دو زبان را سیاسی ساختند و از آنها مانند حربه(تبربرا) در قطع کردن درخت دوستی و از بین بردن وحدت و یکپارچگی ملت ما استفاده کردند به قسمیکه در سرتاسر کشور اعم از جوانان و نسل های سرگردان در شرق و غرب و خارج از کشور به اضافه روشنفکران وطن وحتی مردمان عادی و بدون فم سیاسی نیز موجودیت این دو زبان که هر دوی آن در کشورما در محاورات و همخانگی گویش ها و نگارش مورد استفاده و مطرح بوده است که آنرامورد تنش های خونین قرار داده اند. به این ترتیب معرفت های انسانی و حقایق نسبی ایکه در مورد این دو زبان موجود بوده است همه را باژگون و وارونه نشان داده اند همان زبانی که در گذشته مایه رفاقت ها و خویشاوندی بود امروز به دوست ستیزی و چالش های همه جا گیر تبدیل شده است. زبانی که پادشاهان پشتون تبار سدوزایی چون احمد شاه ابدالی به آن تکلم میکرد و فرمانهای خود را یکسره به آن می نوشت و تیمورشاه درانی پسر او شاعر وارسته ای بود که تمام دیوان اشعارش مشحون از نظم ناب فارسی دری است و در فرمانهایش خود را پادشاه خراسان مینامید و بخاطر محافظت خود لشکری از قزلباشها و بیات[1] را که احفاد آنها تا هنوز در افغانستان زندگی دارند در ساخلوی خود داشت (افغانستان در مسیر تاریخ، میر غلام محمدغبار) (تاریخ احمد، قلمی یایگانی شده درکتابخانه دجیتالی هندوستان، تصنیف منشی عبدالکریم، سنه 1266 هجری چاپ سنگی در سلطان المطابع هندوستان). چنانچه در مورد بتخت نشستن احمد شاه ابدالی در صفحه پنج از همین کتاب او این طور ذکر شده است (در بیان جلوس فرمودن احمد شاه ابدالی بر سریر جهانبانی خراسان) حال فکر کرده میتوانید که احمد شاه درانی تا کدام اندازه سعه صدر وسعت نظر در باره تشکیل دولتش داشته است که هر گز آن را منوط و مربوط به کدام لسان و یا قوم خاصی نمیدانست.

 در حالیکه اگر به اصل کیفیت نگاه کنیم زبان خود صرفاً یک وسیله ایست که توسط آن انسانها همدگرشان را می شناسند و با هم تعاطی و تفهیم میکنند. باید اذعان داشت که این حربه خطرناک و نا پاک از دهه سوم قرن بیستم از اثر حرکات و کنش های دولت مردان عصر نادر شاه وادامه آن تا دوران پادشاهی محمد ظاهر و عم وی سردار محمد هاشم خان و تقابل ناهنجار امرای نالایق و کار گزاران پر عقده در کشور با مردمان این وطن آغاز شده است. باید اذعان داشت که این نا هم آوائی و نا همگونی بین گویندگان این دو زبان پشتو و دری در طول سی سال نا آرامی های اخیر همواره محل تقاطع تنش های خونین بومی گردیده و محل تقاطع این تنش ها خطوط قرمز را در وطن ایجاد و همین اکنون نیز جنگ های مدهشی در کران تا کران کشور وجود دارد که جانهای عزیزان ما را می گیرد که در نتیجه باور های اصیل مردمی را در مورد با هم زیستن و آشتی از بین برده است. در حالی که در طول ازمنه تاریخی زبان یگانه وسیله تقارب بین افراد بشر بوده و مردم ما به همکاری همین زبانها با دشمنان ستیزه گر جنگیده و وجود آنها را از سرزمین های خود طرد کرده و نتیجتا           تمدنهای عظیمی را به یاد گار گذاشته اند. ولی این راهی که در کشور ما گذاشته شده است و مخصوصاً طبقات متمدن و دانش ورز این کشورنیز به این مرض لاعلاج گرفتار هستند. در حالیکه این درست خواهد بود تا ما منبعد هر دو زبان و سایر زبانهائی که در کشور ما وجود دارند را منحیث گنجینه های گرانبهای تاریخی وملی حمایت و حفظ کنیم و از آنها در تقابل به نزدیکی اقوامی که به این گویش ها سخن می زنند بصلح و آشتی بطلبیم. و هدف ورزی من در این پژوهش دامنه دار(باز شناسی افغانستان) این است تا از روی واقعیات تاریخی حقایق را از شایعات تفکیک دهیم و اقوامی را که در کشور زیر یک پرچم زندگی میکنند با پیشینه های تاریخی آن بشناسیم و بهمین سبب بود که در طلیعه این پژوهش نام «باز شناسی افغانستان » را به این اثر پژوهشی گذاشتم و بدون وقفه حتی در حالات درماندگی به این راه ادامه دادم تا ملت ما بفهمند که کی هستند ؟ و در کجا زندگی میکنند؟ و چه موقعیتی در جهان امروزی دارند؟

بنا بفرموده ملک ستیز یکی از اشخاص دانشورز کشور که همواره مسایل و رویدا های کشور را جسورانه دنبال کرده اند مدعی است که سیر تکامل اجتماعات بشری بما آموخته است که دور نما، دانش، و ارزش، سه عنصر مهم برای رسیدن به هر هدفی بشمار میرود. ما هر سه عنصر اساسی دور نما ودانش و ارزش را که در راه تعالی جامعه انسانها ضروری میباشد، بفراموشی سپرده ایم، غافل از اینکه ما در یک کشتی ای سوار هستیم که قطب نما یا جهت سنج آن را گم کرده ایم و از روی نفهمی هر روز با این کشتی بدون بادبان و جهت سنج به ساحات موج خیز و شکننده می رانیم و بقول مولانای بزرگ (ما که کورانه عصا ها می زنیم لاجرم قندیلها را بشکنیم)

امید واریم بزودی زود مردم ما متوجه این دامهای شید و فریب شوند وفاصله های که بین اقوام و خانوار های ما در خانواده بزرگ افغانستان ایجاد شده است باهضم قوی دانش وافر و تقوی با عزم افق دید ما را روشن گرداند.تا باشد که دیموکراسی به عنوان روش قبول شده، در ذهنیت های مردم راه پیدا کند که «در نتیجه حاکمیت قانون، اقتدار و مشروعیت از دست رفته مردم را به بارز ترین شیوه بارور تر گرداند.»[2]

 

 


[1] - نام یکی از طایفه های ترک نژاد ایران

[2] - ملک ستیز، دور نما، دانش و ارزش

Advertise your business here. Click to contact us.
  • آصف
    برادر محترم عبدالواحد سیدی !

    مشکل اصلی خصومت بین دو زبان نیست بلکه خصومت میان گویندگان انها میباش د.تاریخ بیرحم است ودر طول تاریخ اتفاقاتی می افتد که گویندگان یک زبان خاص که بقوم وقبیله معنی مربوط ه ستند بنابر شرایط خاص بتدریج ودر طول زمان می آیند وسرزمین های کویندگان زبان دیگری را تسخیر میکنند وپی شروان واگاهان شان از بیسوادی و ندانستن آنها که تاریخ خودرا فراموش کرده اند استفاده میکنند وزبان وفره نگ خودرا بومی قلمداد میکنند وگویندگان زبان بومی را بیگانه ومهمان بحساب می اورند وبخاطر غصب بیشتر وبی شتر سرزمین های آنها از هیچ تلاشی فروگزار نمیکنند . در چنین موقعی است تصادم فرهنگها وخصومت زبان ها آغ از میشود چون زبان ها وفرهنگ ها از خود تاریخ دارند وگزشته تاریخی انها ثبت زمانه است این بخودی خود مزا حمت بزرگی را برای قشر غاصبی که سرزمین ان دیگری را غصب کرده است میشود ازین جا است که هر دو طرف دعوا د ست بدامان تاریخ میشوند. و جعل تاریخ شروع میشود وجنگ وازه ها. درست است که زبانها وفرهنگ ها بخودی خود زیبا هستند ولی دعوا بر سر زمین ها است که آنها را بگردن هم می اندازد. با احترام
  • Ahmad Sedeqi  - grateful
    Many thanks Mr Daidy Saheeb You are realy a great and very nice afghan, who thinking really about th e future of our great country Afghanistan. I saw and read first time this very nice article in this website.This website and other nationalist website like lar aubar and other they only publising the articles always that very harmful for the future of our innocent people.you are mention very good pi ont that both languages are ours.I am pashtoon but I like very much Dari language and dari poem like hafiz and other I like my all friends from any Dari Parts of Afghanistan .We are one nation . I am pleased if the website owners publishing the articles to re unite us not to devide us.Thanks once a gain for your opinion your opinion and mine are same.Have a nice time and best wishes .
    Khoajah Ahm ad Sedeqi
  • Ahmad Sedeqi  - Amendmenent
    Please read Saidy Saheeb on the above coments. I wrote Daidy Saheeb, which is wrong I apologize Mr. Saidy Saheeb with the mistke I did.I would like again to thanks you with your scholar one article a bove.Good Luck.K sedeqi
  • یما بغلانی
    تشکر محترم سیدی از ارتیکل بسیار خوب ، مفید و ملی تان . افغانستان برای اشخاص ونویسنده همچو شما ضرورت دارد.
  • ناشناس
    A very good and read able article thank you saeedy sir

  • sakhi
    سلام دوست گرامي!
    مشكل زيان نيست زبان بازان است
  • ناشناس
    از شما تشكر مي نمايم.
نوشتن نظر
Your Contact Details:
 
Comment:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img]   
Security کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

آرشـیف مطالب خــــاوران


آرشیف مطالب خاوران
آرشیف مطـــالب خــــاوران

TOLO NEWS 24.05

FARAAKHABAR 23.05

KANKAASH 21.05

GOFTMAAN 24.05

تاجیـکان درگـذرگـاه تاریــخ


پروفیســور رســـول رهیــن
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ
پروفیســور رســـول رهیــن

تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای...


تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای صلـــح وثبـــات
تجـــزیه بهتــرین گـــزینـــه
بــرای صلــــــح وثُبــــــــات
Comments 425

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 62 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.