با به خوانش ګرفتن نوشتۀ طولانی جناب پروفیسورسید عبدالحکیم شرعی جوزجانی بد ین برداشت رسیدم که هدف اسا سی ازین نوشته ،کشیدن خطوط افتراق و مرزبندی های تصنعی میان بزرگان شعر وادب فارسی دری براساس تعلقیت ها ی بغضاً تخیلی ای« نژادی» ، اعتقادات مذهبی وخاستگاه های محلی شان بوده است وبس. ورنه چنانچه معلوم ومشه ود است ، زبان فارسی دری زبان فرا قومی بوده و شاعر ان بزرگ این زبان از جمله شاعران کلاسیک، در قدم اول « شاعر این زبان» بوده اند نه « شاعر فلان قوم وتبار». گذشته ازآن اکنون نظریۀ مبتنی بر هویت بخشی « قوم وتبار» بر اساس « نژاد» نظریۀ نادرستی به حساب میرود.
من نمیخواهم درینجا درمورد اینکه مثلاً مولان ا جلال الدین محمد بلخی « ترک» است ویا تاجیک اظهار نظر کنم زیرا ارتباط دادن افراد وهویت های اتنیکی را صرفاً براساس تعلقیت های خونی ونژادی مردود میشمارم. در غیر آن،این بدان میماند که ماادعا نماییم که جن اب سید عبدالحکیم شرعی جوزجانی یک پروفیسور و« نویسندۀ عرب»هستند. زیا جناب شان سید واولادۀ پیغمبر اسلا م ونتیجتاً عرب هستند. درحالیکه واقعیت این است که جناب شان درمیا ن اوزبیکها ودریک فرهنگ اوزبیکی بدنی ا آمده، زبان ما دری شان اوزبیکی بوده وبه این زبان وهمچنان زبان فارسی دری آثار می آفرینند ودیگر یک دا نشمند اوزبیک هستند.
درفرجام از گردانندگان سایت وزین خاوران میطلبم که درین گونه موارد از دقت کار گرف ته نگذارند افراد معینی در لابلای نوشته های طویل نکاتی جنجال آفرینی را با ظرافت های خاصی درج وبزرکان شعر وادب فارسی دری را طور دلخواه خود و با اطهار حسن نیت کاذب تقسیم بندی نمایند.

جناب سغدیانی سلام
چراعصبی شده اید؟؟ آقای شرعی جوزجانی ، هرچه نوشته با اسناداست اگرشما به آ ن نوشته مخالفت
داشتید، مخالفت خودرا با اسنادارایه دارید، چرا
تعصب بیجامیکنید؟؟ نوشتۀ آقای شرعی جوزجانی همه
حقیقت است به گواهی تاریخ است .
آقای سغدیانی باتبعیض وتعصبات بی جا دوستان خود
را ازخود دورمیسا زید بااحترام

جناب نور سلام !

مثلیکه شما خود ازاینکه آقای سغدیانی درچند جملۀ کوتاه، رشتۀ استاد تان را پنبه کرده است، عصبانی شده اید. نامبرده چیزی دیگری غیر از اعتراض بر هویت بخشی وتقسیمات، بزرگان شعر وادب فارسی دری براساس پیشینه های دور واغلباً نادرست « نژادی وخونی» که دیگر اعتبار علمی ندارد؛ وهم چنان تعلقات مذهبی وجای بود وباش چیزی دیگری که نگفته اند. ویک مثال خوب هم داده است که آن شخص خود آقای شرعی است که از لحاظ نسبی سید وعرب اند ولی فعلاً وبطور برحق اوزبیک هستند.
همین مولانای که جناب شرعی ازوی درچندی ن جای نوشته اش ، بنام «تورک» یاد کرده اند به نوشتۀ بسیاری از تذکره نویسان از لحاظ نسبی به ابوبکر صدی ق میرسند. اگر این موضوع حقیقت داشته وآنرا معیار قرار بدهیم که نبایدداد (زیراتبار وقوم واقعیتهای فرهن گی اند نه نژادی) ؛ لذا مولینا جلال الدین بلخی را نیز چون جناب شرعی عرب به حساب آورد ، نه ترک ونه هم تاجیک کما اینکه نامبرده شاعر بزگوار زبان فارسی ومتعلق به همه بشریت است.

جناب محترم سمندرسلام
میبخشید من عصبی مساج نیستم عصبی نشده ام آن کسان
عصبانی شده اند سخن های لا اب الی نوشته اند دوراز
ادب وفرهنگ است .
ازآمدن اعراب وخوانوادۀ محترم سید به خراسان بیش
از1400 سال سپ ری میشود. آیاشما آنهاراخراسانی یا
امروزافغانستانی نمیدانید؟؟ لطفأ اینقدر تنگ نظر
نباشید همه گی بند ۀ یک الله واحداست .عرب را عجم ساختن ، عجم را عرب ساختن کاربیکارمانده ها است.
حضرت مولانا جلال الدین رومی ثم بلخی خود فرموده اند . ( نیمیم زتورکستان نیمیم زفرغانه ) آیابه عقی دۀ شما مولانادروغ گفته اند ؟؟ یاشمادروغ میگوییدوبهتان میبندید؟؟بااحترام نیمیم زتورکستان نیمیم زفرغانه )

جناب نور !

شما واقعاً درسفتید. من هم همین چیز را میگویم که براساس تعلقات دور وتاریخی ای خونی و ن ژادی نمی توان هویت بخشی کرد. آنچه در بارۀ جناب شرعی صاحب صدق میکند، یعنی اینکه دیگر ایشان « عرب» نه بلکه «عجم» و اوزبیک هستند ؛دربارۀ دیگران از جمله مولینا جلال الدین محمد بلخی که شجرۀ شان تا 1400 سال به ابوبکر صدیق می پیوندد نیز صدق میکند. مولانای بزگ نه عرب هستند نه ترک ونه چیزی دیگری بلکه شاعر نا مدار زبان فارسی دری هستند که خواستگاه شان بلخ باستان، مرکز عمدۀ فرنگی گویندگان این زبان بوده است.

بیدل-اقبال لاهوری- خوشحال ختک هم تاجک است

آقای سمندر سلام بر شما و به کارکنان سایت خاوران ،
روشنفکرانی هستند که همیشه میخواهند یک بام و دو هوا داشته باشند . اگر به نفع ایشان نباشد مطرح ساختن هویت اتنیکی و زبانی این ویا آن شخص را که از جانب جع لکاران تاریخ همه تجعیل گشته اند ، رد مینمایند. اما در جبهه دیگر این مسائل اصالت و نجابت آریائی های م ن درآوردی ، جعلی و تخیلی را دامن میزنید!!! آیا به این شکل میتوانید که یک تفاهم بین القومی را ایجاد ک نید!!!
شرعی جوزجانی نگفته است که مولانا و دیگر شعرای ترک زبان و پارسی گوی در فارسی شعر نگفته بلکه ا و خواسته تا خدمات خلق ترک را به زبان فارسی بازگو کند که این عیبی ندارد. البته اینرا شماهم میدانید که حلقات معلوم الحال همیشه تلاش میکنند تا از اشعار ترکی مولانا انکار نمایند، به هر حال این گپ جدا است.
اما فراموش نکنید که زبان شیرین فارسی هیچگاه با شمشیر ، ستیزه جوئی و تعصب در قلب ها رخنه نکرده است ، اگر در زمانهای محمود غزنین ، امیر تیمور ، بابر و ده های دیگر به مانند امروز نجابت و اصالت آریای هیت لری میخزید و برای همه علما و شعرا شجره جعلی درست میشد، در آنصورت سرنوشت زبان فارسی چنین نبود.

بگذار ید تا هر زبان در صحنه رقابت سالم و مطابق به خواست و ضرورت جامعه رشد طبیعی خود را بپیماید.

اسکندر

جلال ‌الدین محمد بلخی رومی
پیدائش اور نام و نسب
جان مسئله درین است که شما هااز جمله آقای شرعی دوپ ا را دریک موزه کرده هی داد میزنید که « مولانا تورک است» من نوشته ام که نه چنین نیست و نسب وی به ابوب کر صدیق میرسد ولی چنانیکه جناب شرعی اکنون اوزبک زبان واوزبیک است مولانا نیز فارسی زبان بوده وشاعر بز رگ این زبان بوده اند ورنه نسب اورا ازیک منبع اردوزبان برایتان نقل میکنم که غرضی درآن نیست . ببینید : « محمد جلال الدین رومی (پیدائش:1207ء، انتقال: 1273ء) مشہور فارسی شاعر تھے۔ اصل نام جلال الدین تھا لی کن مولانا رومی کے نام سے مشہور ہوئے۔ جواہر مضئیہ میں سلسلہ نسب اس طرح بیان کیا ہے : محمد بن محمد بن محمد بن حسین بن احمد بن قاسم بن مسیب بن عبداللہ بن عبدالرحمن بن ابی بکرن الصدیق۔ اس روایت سے حسین بل خی مولانا کے پردادا ہوتے ہیں لیکن سپہ سالار نے انہیں دادا لکھا ہے اور یہی روایت صحیح ہے۔ کیونکہ وہ س لجوقی سلطان کے کہنے پر اناطولیہ چلے گئے تھے جو اس زمانے میں روم کہلاتا تھا۔ ان کے والد بہاؤ الدین بڑ ے صاحب علم و فضل بزرگ تھے۔ ان کا وطن بلخ تھا اور یہیں مولانا رومی 1207ء بمطابق 604ھ میں پیدا ہوئے۔

نور جان

مولانا خود نمیگویید که (نیمیم زتورکستان نیمیم زفرغانه) بلکه کسی دیگری را میگوید.لطفن دروغ نگویید.

شعر مکمل این است:
ز خانه برون رفتم، مستیم به پیش آمد
در هر نظرش مضمر، صد گلشن و کاشانه
چو ن کشتی بیلنگر، گژ میشد و مژ میشد
وز حسرت او مرده، صد عاقل و فرزانه
گفتم ز کجایی تو، تسخر زد و گفت ای جان
نیمم ز ترکستان، نیمم ز فرغانه
نیمم از آب و گل، نیمم ز جان و دل
نیمم لب دریا، نیمم دردانه»

در یک بیت خود مولانا میگوید:

(ترکها خندیدند از داستان چشم تنگش گشد بسته ان زمان)

این نشان میدهد که مو لانا خود را ترک نمی دانست


پسر مولانا سلطان ولد در یک شعر خود این چنین میگوید:

(بگذر از گفت ترکی و رومی

که از این اصطلاح محرومی

گوی از پارسی و تازی

که در این دو همی خوش تازی)

این ترک نبودن مولان ا را نشان میدهد.


نسب مولانا را به ابوبکر صدیق بیشتر دانشمندان رد کرده است.

از قدیم و حالا هم بی شتر نفوس شهر های چون بلخ. سمرقند. بخارا. هرات را تاجکان تشکیل میدهد.

مولانا ترک نه بلکه تاجک بود.

آقای بلخی سلام
من دروغ نگفته ام ودروغ نمیگویم ، شما همه را به
ترازوی خودوزن نکنید، لطفأ به این سو ال ها پاسخ دهید .
1 - پس شعر،نیمیم زتورکستان نیمیم زفرغانه) شما هم نوشته ایدازمولانابوده،به وصف کی سروده شده؟؟
2- به فرمودۀ شما ، مولاناگفته باشند( تورک ها
خندیدندازداستان ...) فرداول یا دوم آن بی ت چه بوده به چه موضوع گفته شده است ؟؟ واضح سازید.
3 -اگرنظربه فرمودۀ شمامولاناتورک نباشد، پس مولانا
چرارفته دربین تورک ها زندگی کرده است ؟؟؟
4 - شعرمنصوب به پسرمولانا سلطان ولد، شمانوشته اید، ساخته جعلکاران پارسی های پارس خواهدبود که
شماازآنها پیروی میکنید.
5 - از
کلی ات شمس تبریزی، جلد1، غزل 1318:
« من ترکم وسرمستم، ترکانه سلَح بستم
درده شدم و گفتم، سالار سلام عل یک »
همچنان درغزل دیگر:
« ترکی همه ترکی کند، تاجیک تاجیکی
من ساعتی ترکی شوم، یک لحظه تاجیکی کنم»

از مثنوی معنوی:
« ترکجوشی کرده ام من نیم خام
ازحکیم غزنوی بشنو ت

سلام به خواننده گان عزیز!
جناب شرعی جوزجانی، درمقالۀ ارزشمند خود تحت عنوان "نقش شاعران وشاه ان تورکی تبار درتکامل زبان و شعر فارسی" منتشرۀ سایت وزین "خاوران" ، موضوع ادبی – تاریخی مهمی راطورمختصر بررسی کرده وبا اتکا به منابع موثق، موفقانه ازعهدۀ این کاربرآمده است. نویسنده نه برکس ی تاخته و نه برکدام ملیتی استخفاف رواداشته،

بلکه کوشیده است تانشان بدهد که روابط تاریخی دوخلق بزر گ ترک و تاجیک درطول تاریخ دوستانه وصمیمانه بوده ودرخدمت یکدیگر قرارداشته اند، نه تنها شاعران، بلکه ش اهان ترکی تبارهم، درترویج زبان و شعر فارسی سهمی بزرگ اداکرده اند. این حقیقت روشن را به نقل قول ازمحق ق مشهور ایرانی داکتر ذبیح الله صفا مدلل ساخته است. او، مناسبات بی شائبۀ میان علیشیر نوایی و عبدالرحم ان جامی راکه اشعاری به زبان ترکی نیزسروده، سمبول این دوستی تاریخی میداند وشعرملمع ترکی وفارسی دولتشا ه سمرقندی تاجیک رامثال دیگر آن.

اگر استاد جوزجانی گفته که مولانا ویا میرزا بیدل ترکتباراند ودلائل خودرا ارائه کرده، این نظر اوست، کسی حق ندارد شخص دیگری رابه "جرم"اظهار نظرش مورد این همه عتاب و خطاب قراربدهد. کسیکه نظر جوزجانی را قبول ندارد وآنرا خلاف واقعیت میداند، بفرماید، دلائل علمی خودرابنویسد، تاازیک طرف علاقمندان مطلع شوند واز طرف

دیگر نویسندۀ مقاله، اشتباه خودرا اصلاح نماید . برای روشنگران ودانش پژوهان، شایسته نیست که باعصبانیت وسخنان

تلخ کنایه آمیز، مناسبات دوستانۀ اقو ام باهم برادر ترک وتاجک راخدشه دار بسازند.

کمینه که به موضوع علاقمندی خاص دارم، خواستم برخی دلائلی راکه درزمینه

نزدم موجود بود، خدمت سایت وزین خاوران تقدیم د ارم. امیداست آن را اجازۀ نشر بدهند.

سلام بخواننده گان عزیز!
جناب شرعی جوزجانی، درمقالۀ ارزشمند خود تحت عنوان "نقش شاعران وشاها ن تورکی تبار درتکامل زبان و شعر فارسی" منتشرۀ سایت وزین "خاوران" ، موضوع ادبی – تاریخی م همی راطورمختصر بررسی کرده وبا اتکا به منابع موثق، موفقانه ازعهدۀ این کاربرآمده است. نویسنده نه برکسی تاخته و نه برکدام ملیتی استخفاف رواداشته،

بلکه کوشیده است تانشان بدهد که روابط تاریخی دوخلق بزرگ ترک و تاجیک درطول تاریخ دوستانه وصمیمانه بوده ودرخدمت یکدیگر قرارداشته اند، نه تنها شاعران، بلکه شا هان ترکی تبارهم، درترویج زبان و شعر فارسی سهمی بزرگ اداکرده اند. این حقیقت روشن را به نقل قول ازمحقق مشهور ایرانی داکتر ذبیح الله صفا مدلل ساخته است. او، مناسبات بی شائبۀ میان علیشیر نوایی و عبدالرحما ن جامی راکه اشعاری به زبان ترکی نیزسروده، سمبول این دوستی تاریخی میداند وشعرملمع ترکی وفارسی دولتشاه سمرقندی تاجیک رامثال دیگر آن.

اگر استاد جوزجانی گفته که مولانا ویا میرزا بیدل ترکتباراند ودلائل خودرا ارائه کرده، این نظر اوست، کسی حق ندارد شخص دیگری رابه "جرم"اظهار نظرش مورد این همه ع تاب و خطاب قراربدهد. کسیکه نظر جوزجانی را قبول ندارد وآنرا خلاف واقعیت میداند، بفرماید، دلائل علمی خودرابنویسد، تاازیک طرف علاقمندان مطلع شوند واز طرف

دیگر نویسندۀ مقاله، اشتباه خودرا اصلاح نماید. برای روشنگران ودانش پژوهان، شایسته نیست که باعصبانیت وسخنان

تلخ کنایه آمیز، مناسبات دوستانۀ اقوا م باهم برادر ترک وتاجک راخدشه دار بسازند.

کمینه که به موضوع علاقمندی خاص دارم، خواستم برخی دلائلی راکه درزمینه

نزدم موجود بود، خدمت سایت وزین خاوران تقدیم دا رم. امیداست آن را اجازۀ نشر بدهند

برخی از دلائل ترک بودن مولانا جلال الدین رومی- بلخی اززبان خودش :

1- مولوی در کلیات دیوان شمس تبریزی، جلد 2 ، چاپ سوم، تهران سال 1381 خورشیدی، صفحۀ1428، رباع ی شمارۀ 1184 میگوید:

بیگانه مگیرید مرا زین کویم

درکوی شما خانۀ خود می جویم

دشمن نیم ارچند ک ه دشمن رویم

اصلم ترک است اگرچه هندی گویم

مولوی میخواهد بگوید که حتی اگر بزبان هندی هم سخن بگوی م، بر تورک بودن من تاثیری ندارد.

2- مولوی، درکلیات شمس تبریزی، جلد1، ص489، غزل 1318 میگوید:

من ترکم وسرمستم، ترکانه سلح بستم

درده شدم و گفتم، سالار سلام علیک

دریک غزل دیگر:

ترکی همه ترکی کند، تاجیک تاجیکی

من ساعتی ترکی شوم، یک لحظه تاجیکی کنم

3- دریک غزل مشهورخود میگوید:

" نیمیم زترکستان، نیمیم زفرغانه" این سخن اززبان شخص دیگرنیست، آن شخص دیگرنیز کسی جزخود مولانانیست.

4- درمثنوی معنوی میگوید:

" ترکجوشی کرده ام من نیم خام

ازحکیم غزنوی بش نو تمام

5- همچنان غزلهای شماره 1362، 1363، 1382، 1183 یا بزبان ترکی است ویا درترکیب آن ابیات ترک ی موجود است.

باعرض حرمت فاریابی

1-علت استفادهء ابن سینا و ابوریحان و...از زبان عربی ، بخاطر این بود که زبان عربی در آن زمان: زبانِ ب ین المللی همهء مسلمانان بود و می خواستند همهء مسلمانان جهان از آن استفاده کنندو نه فقط یک قشر خاص فا رسی زبان.
2- برای مثال زبان بین المللی امروز جهان "انگلیسی"است و محققین ایرانی و کره ای و ژا پنی و تورک و...مقالات علمی خود را به انگلیسی می نویسند(ولی سوال این است:آیا همین محققین به زبان مادر ی خود هرگز نوشته ای ندارند؟).
3-سوال اینجاست که چرا این دانشمندان بغیر از عربی ، با فارسی هم می نوشت ه اند؟ ولی به ترکی نمی نوشته اند؟
زیرا زبان مادری آنها فارسی بوده.
زیرا زبان علمی آن دوران عربی و زب ان مادری آن دانشمندان فارسی بوده است.
آیا این عاقلانه است که بگوییم مولانا وقتی که در حالت عرفانی و سماء و رقص عاشقانه الهی بود و شعر می سرود ، به زبانی سخن میگفت که زبان مادریش نبود؟!
در آن حالات عار فانه مولانا با زبان مادریش، زبان کودکی اش ، زبان جان و وجودش سخن میگفت که همانا زبان فارسی بود.
4-ف رض می کنیم که مولانا ترک بوده است(البته فرض است و من قبول ندارم):
اگر مولانا ترک بوده ولی ترجیح داده به زبان پر عیب ترکی شعر نگوید چرا شما از زبان ترکی دفاع میکنید؟ آیا شما از مولانای شاعر و عارف و سخ نور بیشتر میدانید؟ لابد مولانا زبان ترکی را پرعیب دید و لایق شعر گفتن در وصف خدا و عشق به او ندید. پ س ای برادر پان ترک چرا از زبان ناقص ترکی دفاع میکنی؟
نتیجه گیری:
الف:یا زبان ترکی ناقص بوده و مولانا از این آگاه بوده.
ب:یا اصلاً مولانا ترک زبان نبوده و زبان مادریش فارسی بود