این نوشتار نگاهی است گذرا به تحولات جاری در ترکیه که دیر اما  پویا سراپرده جامعه ومردم این کشور را فراگرفت وسمت وسوی سیاست را درهیکل سازمان "عدالت وتوسعه" با نگاه نافذ اما دغدغه خیزخط کشی کرد.
فروپاشی خلافت عثمانی وروی کار آمدن ترکیه نوین از مرده ریگ آن ؛ فضا را جهت دوری گزیدن از هرچه رنگ وبوی مذهب داشت فراهم نمود وگلوی دین گرایی واسلام خواهی را با قساوت هرچه تمام در هوای تثبیت حاکمیت لائیسیته وسکولریسم برید.

طی تقریبا هشتاد سال اوضاع این گونه بود، اندیشه مذهبی جز در نهان خانه ی دلها و در زوایایی تنگ وتاریک مجال جولان نداشت اما آغازین سالهای سده ی بیست ویکم انگار میقات یک تولد جدید بود، تولدی که عسیر اما خجسته و پرفیض بود ومولود بس ارجمندی را تحویل جامعه وتاریخ ترکیه داد که در مدت زمان کوتاه بر همه عرصه های زندگی نشانه ها وپانشانه ها ی آن حک شد. این مولود کسی وچیزی جز سازمان عدالت وتوسعه نبود که به رهبری آقای رجب طیب اردوغان در سال 2001 دیده به جهان گشود.

جریان تأسیس عدالت وتوسعه پس از فروپاشی حکومت نجم الدین اربکان رهبر حزب رفاه در سال 1997 وانحلال حزب وی در ذهنیت ها نطفه بست. طبق معمول وسنت متداول در ترکیه اگر سازمانی منحل شود؛ جای آنرا باهمان محتوی وفقط با تغییر اسم سازمان دیگری پر می کند، به همین شکل چون حزب ر فاه در زیر ساطورفشار ارتش منحل شد بی درنگ جای آنرا حزب فضیلت پرکرد. اما دیری نگذشت که حزب فضیلت نیز به سر نوشت حزب رفاه با برهان قاطع تباین ومخالفت با ارزشهای سکولریستی ومبادی کمالیسم مواجه گردید ه و منحل شد.

 پس از انحلال حزب فضیلت فرصت انجام مانور برای اصلاح طلبان ونو محافظه کاران در رسید و دو جناح سنتی وتجدد طلب در درون این حزب روی شیوه ها وراهکا رهای حزبی باهم به مخالفت پرداختند. دیدگاه تجدد طلبان پیگیری راه مبارزه بر انگاره ها وهنجار های کهنه را بر نمی تافت و آنرا برای تحقق اهداف حزبی خویش و ایجاد تحول در جامعه ی ترکیه بسنده نمی دید وازپی رستاخیزی در شگردها وکنشهای حزبی وسازمانی متناسب با مقتضیات زمان و سمت وسوی تحولات جهانی بود. اما جناح محافظه کار معیار ها وضابطه های سنت گرایانه را برای سلوک حزبی وجستار های سازمانی کافی تلقی نموده وگرایشهای نو اندیشانه وتجدد طلبانه را مغایربا اهداف وچشم انداز های اسلامی تعریف می کرد.

همان بود که دوجریان رادیکال واصلاح طلب در پس این بگو مگوها ناگزیر از هم جداشدند چون نه منطق ونه باور های آنها در جهت پیمودن راه مبارزه باهم همخوانی نداشت ویکدیگر را بر نمی تافت. اینجاست که به تاریخ 2001.8.14 حزب عدالت وتوسعه بالاخره ازرحم حزب رفاه به رهبری آقای رجب طیب اردوغان پا به منصه ی ظهور نهاد وجای حزب فضیلت را حزب سعادت پرکرد.

 عدالت وتوسعه پس از تأسیس به سرعت در میان مردم وجامعه ی ترکیه جا باز کرد واز آنجائیکه رهبرارجمند این حزب، رجب طیب اردوغان در گذشته ی نه چندان دور شهردار استانبول بود، لیاقت وکیاست کم نظیری را در امر خدمت گزاری به مردم این شهر چهارده ملیونی از خود تبارز داده بود، آوازه آق پارتی به زودی به یمن شخصیت کاریزماتیک او سراپرده ی جامعه ترکیه را فراگرفت ومهر آن در خانه خانه به دلها نشست.

دیری نگذشت که آق پارتی یاهمان عدالت وتوسعه به عنوان مردمی ترین حزب بر ستیغ بخت آزمایی ها قامت افراخت ودر انتخابات پارلمانی سال 2002 سهم گرفت. این حزب با به دست آورد ن 37درصد آرا در این انتخابات به پیروزی بزرگی دست یافته و طومار قدرتمداران سنتی ولائیک ها را در هم پیچید واما از آنجائیکه در آن زمان اردوغان نماینده ی مجلس نبود نمی توانست به حیث نخست وزیر انتخاب شود بناء عبدالله گل در این پست انتخاب شد و پس از چند ماه باایجاد تغییر در مواردی از قانون اساسی،رجب طیب اردوغان به حیث نخست وزیر ترکیه انتخاب گردید وبه گل سمت وزارت خارجه این کشور تفویض شد.

پیروزی عدالت وتوسعه سر آغاز یک تحول پردامنه در تاریخ هشتاد ساله ی ترکیه بود تحولی که فراگیر وعام پسند بوده و برای جامعه ومردم ترکیه پس از یک مرحله رکود اقتصادی ودر خود فرورفتگی اجتماعی ارزشمند تلقی می شد.

عدالت وتوسعه چهره فوق العاده متمایز از خود نشان داد، چهره ایکه از جریان های متداول در ترکیه اعم از دینی و لائیک جدا بود وفرم سکولریستی بامحتوای دینی مذهبی را برای اولین بار در تاریخ معاصر این کشوردر هم فرومی ریخت وتابلوی شگرفی را به رنگ هردو طیف برسینه حمل می کرد. این حزب به این شکل برای اولین با ر نشان داد که می توان با اندیشه مذهبی در میدان پراتیک وکنش های سیاسی سکولربود وجدایی سیاست از مذهب را در پرتو شناخت اوضاع سیاسی جهان وهجمونی لائیسیته بر انگاره ها وپندارهای دینی مذهبی تجربه کرد.

نرم افزار معرفت دینی وآگاهی سیاسی واجتماعی رهبران فرهیخته ی آق پارتی تا این دم در اداره ترکیه که درجه داران در آن حرف بالا را می زنند واز لحاظ قانونی قدرت وصلاحیت اجرای هرنوع مانوری در حمایت اززیربناهای میراث اتاترک وسکولریسم را دارند، خوب عمل کرده است.

باری، عدالت وتوسعه در سخت ترین وبحرانی ترین شرایط در ترکیه زمام اداره کشور را به دست گرفت، شرایطی که اقتصاد ترکیه با تکانه های جبران ناپذیر مواجه بود و از افت کمرشکن وتن فرسایی رنج می برد. زالو ی فساد اداری ورانت خواری از کالبد نظام های سیاسی در این کشورپیوسته رمق می گرفت، بیچارگی وبیکارگی آنهارا بر آفتاب می افگند وبه تبع آن جامعه ومردم ترکیه را با چالش ها وتنش های نه چندان قابل هضمی مواجه می ساخت. اما با روی کار آمدن آق پارتی انگار لحظه ی بهینه سازی فرارسیده بود وترکیه وارد مرحله ای بس حساس اما پر فیضی می شد.

تاریخ مبارزات احزاب سیاسی در ترکیه که البته از ثلث اخیر سده ی گذشته بیشتر قابل لمس است؛ همواره با پیچ وتاب های گلوگیری مواجه بوده است. ارتش در ترکیه به صورت سنتی از جایگاه واعتبار فوق العاده ای برخور دار است ودر مقاطع مختلفی از تاریخ تقریبا یکصد ساله ی اخیر این کشور به بهانه دفاع از زیر ساخت های نظام سکولریستی در ترکیه به حیات سیاسی حکومت های مردمی واحزاب سیاسی مختلف خاتمه بخشیده است. احزاب اسلامی وکنش های شبهه انگیز حتی بعضا جریان های لائیک از منظور نظامیان بزرگترین تهدید برای تداوم سکولریسم در ترکیه محسوب می شوند.

نگاهی به تاریخ فعالیت های حزبی وتشکیلاتی اسلام گرایان در ترکیه :

تاریخ فعالیت های حزبی وتشکیلاتی اسلام گرایان درترکیه عمدتا به اوایل دهه ی هفتاد سده ی گذشته برمی گردد، زمانیکه برای اولین بار نجم الدین اربکان سازمانی به نام " نظام ملی " را پایه نهاد و نخستین تنظیم سیاسی دارای هویت اسلامی را تاسیس نمود. تأسیس یک سازمان دینی مذهبی درآن برهه های بس خطرخیز تاریخ سیاسی ترکیه زهره ی شیر می طلبید اما " نظام ملی" حقیقتی بود که به ابتکار مهندس نجم الدین اربکان در بحبوحه چالشهای نفس گیراز سکوی بیم ورجا دل جامعه و ملت سلحشور وفرهمند ترکیه را هدف می گرفت. اما فضای ملتهب وداغ سیاسی فرصت تداوم حیات برای این مولود را میسر نمی ساخت جایی که حزب "نظام ملی" توانست فقط 9ماه عمر کند وسپس درزیر چکمه ی اراده سرداران ارتش له شد و چشم از جهان فروبست. آقای اربکان ناگزیر در سال 1972 حزب دیگری را بنام " سلامت ملی " پایه نهاد ودر سال 1974 در انتخابات پارلمانی سهم گرفت وپنجاه کرسی پارلمان را به خود اختصاص داد و در پی آن در یک حکومت ائتلافی با حزب مردم جمهوری، سازمانیکه رهبر متوفای ترکیه اتاترک اساس گذار آن است، شرکت ورزید.

در این حکومت ائتلافی به اربکان پست معاونیت صدراعظم تفویض شد. در سال 1980 باز در پی یک کودتا به رهبری جنرال کنعان افرین حزب سلامت ملی منحل شد ورهبر آن آقای اربکان به زندان رفت وپس از سه سال در زمان ترگوت اوزال آزاد شد. اربکان پس از رهایی از زندان آرام ننشست و حزب دیگری به نام " رفاه ملی" درسال 1983را اساس گذاری کرد و به مبارزه ادامه داد تا اینکه در سال 1996 در اثر یک انتخابات آزاد به اکثریت کرسی های پارلمانی دست یافت ودر ائتلافی با حزب "راه راست" به رهبری خانم تانسوچیلربه صدارت رسید.

عمر حکومت اربکان طولانی نبود اما بازهم در همان دوران کوتاه ازپی تعدیل ساختارهای داخلی نظام سیاسی ترکیه و تحکیم روابط این کشوربا دنیای اسلام برامد، چیزیکه ارتش قدرتمند ترکیه به هیچ وجه اجازه ی آنرا نمی داد تا بالاخره در سال 1997 زیر فشار جنرالها مجبور به استعفا شد که در پی این حادثه حزب رفاه منحل واربکان برای پنج سال از فعالیت سیاسی محروم گشت. پس از انحلال حزب رفاه جای آنرا حزب دیگری بنام "فضیلت" پرکرد اما دیری نگذشت که حزب فضیلت در سال 2000نیز منحل شد واربکان ناگزیر حزب دیگری را بنام سعادت تاسیس نمود.

چنانکه گفته آمد تاریخ مبارزات اسلام گرایان در ترکیه، قصه ی افت وخیز های فراوانی است که عبرت انگیزو در خور تأمل است. اما سال 2001مرحله ی بس حساسی در تاریخ اسلام گرایان ترک ظرف سه دهه ی اخیرسده ی گذشته است چه در این سال است که جدال برسر راهکارهای حزبی و چگونگی تعامل با فضای حاکم در ترکیه صف دو طیف کهنه کار ونواندیش در این کشور را از هم جدا می کند و راه رهبران جوان وفرهیخته ی اسلام گرا، از پیر روز گار دیده وجسورشان را متمایزمی سازد.

باری، همانگونه که در آغاز به آن اشاره رفت در سال 2001 حزب عدالت وتوسعه از رحم حزب رفاه پا به عرصه ی وجود نهاد وباشعار " یک ملت،یک پرچم،یک میهن ویک دولت" کار خود را آغاز کرد و در سال 2002 در انتخابات پارلمانی سهم گرفت وبه پیروزی قاطع علیه تمامی رقبای خود دست یافت.

عدالت وتوسعه بعد از پیروزی آرام ننشست بل ابتکارات زیاد را در زمینه تعدیل در قانون اساسی، بهبود اوضاع اقتصادی، تامین مناسبت باکشور های همسایه، پیوستن به اتحادیه اروپا، ایفای نقش برتر در قضایای منطقه ای وبین المللی مساعی فراوانی را به خرج داد تا بالاخره باردیگر در انتخابات سال2007مجددا به پیروزی قاطع با ده درصد تفاوت بیشتر از همه پرسی سابق یعنی به 47 درصد آرا دست یافت و به تنهایی سکان هدایت کشور را به دست گرفت. در پی این پیروزی عدالت وتوسعه در صدد تصاحب کرسی ریاست جمهوری گردید که با عبور از تنگناها وشیارهای تند وخطرخیز این پست را نیز تصاحب نموده وآقای عبدالله گل علی رغم مخالفت سراداران ارتش درسال 2008 به صفت رئیس جمهور انتخاب گردید.

اشاره ای به عمده محور های تحول در ترکیه در زمان حاکمیت عدالت وتوسعه

در زمینه تعدیل در قانون اساسی: در زمنیه ی تعدیل در قانون اساسی کشور ترکیه در زمان حاکمیت حزب عدالت وتوسعه می توان به رفع قانون اعدام، توسعه ی دایره ی آزادی های فردی، آزادی بیان، آزادی مطبوعات، اعطای حقوق بیشتر به اقلیت های ساکن در ترکیه (کردها، علوی ها، ارمن ها، یونانی ها، عرب ها و..)، تجویز تدریس ونشرات رسانه یی به لهجه ها وزبان های محلی من جمله کردی، تجویزگفتگو در زندان ها به زبان کردی در میان زندانیان کرد واقارب آنها، رفع حصانت از نظامیان وتساوی حقوق شهروندان در برابر قانون، اصلاح بندهای مربوط به صلاحیت درجه داران در شورای امنیت ملی، دستگاه آموزش وپرورش وبالاخره ریاست مطبوعات ونشرات اشاره نمود.

 در زمینه بهبود اوضاع اقتصادی: زمانی حزب عدالت وتوسعه به قدرت رسید که اقتصاد ترکیه در سراشیب سقوط کامل قرار داشت که نظیر آنرا از سال 1945به بعد این کشور ندیده بود. درامد ملی ترکیه 7.4درصد سقوط کرده بود، تورم 68.5درصد بالارفته ولیره ای ترکی 70درصد قیمت خود را ازدست داده بود. بلی تورم بیداد می کرد، معدل نمواقتصادی پایان بود وکسر بودجه خزانه ی دولت را با آشفتگی کلی مواجه ساخته بود. اما زمانیکه حزب عدالت وتوسعه سکان هدایت ورهبری جامعه ومردم ترکیه را به دوش گرفت گام های موثری درجهت بهبود اوضاع اقتصادی ترکیه برداشته شد. معدل سرمایه گذاری های بخشی خصوصی 300درصد رشد یافت،حجم صادرات این کشور از 33ملیارد دالر به 130 ملیارد دالر،حجم واردات از 55 ملیارد دالربه 202 ملیارد دالر، درامد ملی ازمرز 250 ملیارد دالر به یک مرز 850ملیارد دالر و درامد سرانه از 3300دالر تاحدود 10900دالر امریکایی رسید. به این شکل اقتصاد ترکیه از سالهای 2002 تا سالهای 2008 طور اجمال 6.8 درصد رشد داشت تا بالاخره ترکیه که فاقد منابع طبیعی نظیر نفت وگاز است بر اساس برآورد های سازمان تجارت جهانی ملل متحد، به یمن شگرد های موثر وسیاست های علمی وکلان اقتصادی دولت عدالت وتوسعه، اینک در ردیف 20 اقتصاد شگوفای جهان شانزدهمین مرتبه را به خود اختصاص داده است.

در زمینه ی تامین مناسبات باکشور های همسایه: این مسئله پوشیده نیست که قبل از پیروزی عدالت وتوسعه؛ روابط ترکیه بامحیط خارجی آن بویژه کشور های همسایه با چالشهای جدی مواجه بود زیرا در جهت دادن پرگار سیاست خارجی خویش تمایل کشور های غربی بویژه ایالات متحده ی امریکا را مطمح نظر داشت و در محور خواسته ها وراهکارهای تدوین شده ی آنها تحرکاتش سمت وسو می یافت. اما زمانیکه آق پارتی به قدرت رسید آهسته آهسته خط تقارن در تبعیت از اراده ی خارجی انحراف یافت وسیاسیت خارجی ترکیه به صوب خودإرادیت واستقلال بیشتر تا تبعیت وپیروی از راه کارهای بیرونی سوق داده شد. مبتنی براین سیاست پارلمان ترکیه اجازه ی استفاده از خاک ترکیه غرض حمله به عراق را در سال 2003 به نیروهای امریکایی نداد وبااین اقدام خویش؛ رنجش خاطر دستگاه حاکم در امریکا وشخص رئیس جمهور بوش را سبب شد. به همین شکل روابط ترکیه با ایران وسوریه بهبود قابل ملاحظه ای یافت ودولت مردان ترک در این قسمت گام های بلندی علی رغم خواسته ی حکومت ها وجوامع غربی برداشتند تا آنجاکه ترکیه از فعالیت های هسته ای ایران حمایت می کند و آنرا مخالف سیاست های آژانس بین المللی انرژی هسته ای نمی داند ؛ در حالیکه امریکا، انگلیس، فرانسه وآلمان مساعی ایران در این عرصه را مشکوک تلقی کرده وازپی اعمال فشاربیشتر بالای جمهوری اسلامی از طریق تحریم های سنگین تر اند. به همین شکل قرار است داد وستد تجاری میان ایران وترکیه تا مرز بیست الی سی ملیارد دالرظرف سالهای آتی افزایش یابد که البته روی این موضوع در سفر اخیر اردوغان به ایران بحث صورت گرفت.

رویکرد منطقه ای وپرگماتیسم سیاست خارجی ترکیه محدود به حوزه ی شرق میانه نماند بلکه رهبران ترکیه روابط خویش با کشور روسیه ومناطق قفقاز جنوبی را توسعه بخشیده و در پی آن به اثر میانجی گری کشور سویس والبته رضایت خاطر روسیه مناسبات خویش با کشور ارمنستان را نیز بهبود بخشیدند. در ارتباط به همین مسئله ترکیه می کوشد نوسان وآشفتگی در روابط خویش با کشورهای شبه جزیره ای بالکان من جمله یونان و بلغاریا را کاهش دهد و تنش در مناسبات خارجی خود را با همه ی همسایه ها در پرتو دکترین احمد داود اوغلو وزیر خارجه ی این کشور به نقطه ی صفر تقرب دهد.

در زمینه ی پیوستن به اتحادیه اروپا: حزب حاکم غرض پیوستن به اتحادیه اروپا مساعی فراوانی به خرج داده واصلاحات گسترده ای را در تمامی ابعاد اعم از سیاسی، امنیتی، حقوقی، تجاری واقتصادی صورت داده است واما از آنجایی که به این فرایند در بحث مستقلی- انشا الله - پرداخته خواهد شد و جداگانه مورد تحلیل وارزیابی تفصیلی قرار خواهد گرفت ضرورت به تکرار آن در این جستار را نمی بینیم.

در زمینه ی ایفای نقش برتر در سطح منطقه وجهان: بدون تردید ترکیه ی زمان حاکمیت حزب عدالت وتوسعه با ترکیه قبل از سالهای 2002 تفاوت چشم گیری نموده است. ترکیه امروز بالفعل در حوزه شرق میانه، آسیایی جنوبی ومناطق قفقاز برای اعمال سیاست های خود جای پای وسیعی باز نموده و وارد عرصه چانه زنی های کلان سیاسی گردیده است. آری این کشور به یمن دکترین پرفیسور داود اوغلو بسیار مؤثرعمل نموده و حضور خویش را در تمامی نقاط بحران خیز به عنوان یک طرف خیر اندیش وصلح خواه؛ پر رنگ وتثبیت کرده است.

 ترکیه امروز در لبنان، فلسطین، عراق، افغانستان،پاکستان، فلیپین، مناطق قفقازوحتی حوزه ی بالکان حضور قابل حسابی دارد که به هیچ وجه نمی توان از تاثیرآن چشم پوشید. پا در میانی ترکیه میان اسرائیل وسوریه، سوریه وامریکا، حماس وفتح، حکومت عراق وشاخه های سنی در این کشور، ایران وامریکا، پاکستان وافغانستان، جورجستان وروسیه وبالاخره صربستان وبوسنیا در سمت نفوذ روز افزون منطقه ای وفرامنطقه ای این کشور قابل فهم است. آری ترکیه امروز در سیاست های کلان جهانی دیگر چون گذشته نقشی جانبی، حاشیه ای وضمنی ندارد وبه مثابه ی یک جسر یا پل رابط عمل نمی کند بلکه موقعیت بسیار حساس جیوسیاسی وجیو استراتژِیک آن به این کشور این حق را می دهد که به عنوان یک محور ثقل در جهت دادن اوضاع سیاسی، امنیتی واقتصادی منطقه موثر و کارگشا عمل کند.

به این شکل دیده می شود که اسلام گرایان نواندیش در ترکیه که دل در کمند دیانت دارند وتن درقفس سکولریسم، توانسته اند درسطح جهانی خوب بدرخشند ودر نگاه به داخل ترکیه، گذرگاه های مخوف سیاست در کشورشان را به خوبی تا ایندم عبورکنند و باعمل نه که باشعار؛ جولانگه را برای مانورهای بیشتر پهن ترسازند.

 البته آنچه در ترکیه می گذرد خلاف فرایند اوضاع سیاسی در جهان اسلام است، بدین معنی که جنبش های اسلامی از مالیزی تامصر وتا شمال افریقا علی رغم اینکه سالها قبل از تحرکات سازمان های دینی مذهبی در ترکیه در میان جوامع وکشورهای خویش ریشه داونیده و به فعالیت آغاز نموده اند مع الوصف تاکنو ن نتوانسته اند درزمینه های سیاسی موفقیت قابل ذکر داشته باشند.همچنان قابل ذکراست که لائیسیته وسکولیریسم در هیچ جای دنیای اسلام با قدرت وخشونت چون ترکیه عمل ننموده است مع ذالک در هیچ جای دنیای اسلام اینقدر میدان برای مانور سیاسی برای اسلامیست ها باز نبوده که البته ازین منظور تجربه ی سکولریسم واسلام گرایی در ترکیه یک استثنا وتا کنون مفهوم غیر قابل تعمیم است.

باری، اسلام گرایی در ترکیه به عنوان یک حرکت پویا درس خرد ورزی وفرهمندی به ما می دهد تا بدانیم که راه رسیدن به قله های بلند تنها از گردنه تحمل، آگاهی، معرفت سیاسی، بردباری و خدمت رسانی به جوامع بشری ممکن است و جز این هرتلاشی به تقلای یک جنین در محیط تاریک رحم می ماند که مآلا هدف مشخصی را دنبال نمی کند.

درست اسلام گرایی در ترکیه خاصتا در هیکل حزب عدالت وتوسعه با شعارهای تو خالی، تحرکات عجولانه وشتاب بی حساب عمل نکرده بلکه با آگاهی از طبعیت جغرافیایی بشری این خطه واوضاع حاکم در جهان، توازن در مناسبات خارجی وبرخورد باجامعه ومردم ترکیه را در همه لایه ها، روی هم رفته حفظ کرده است. این کیاست وفراست در کنش سیاسی ودپلوماسی فعال رهبران فرهیخته ی آق پارتی؛البته درون داده ها وبرون داده های فعالیت آنها را هم در داخل و هم در سطح جهانی در همه عرصه ها بالا کشیده است.

 شعار حزب حاکم در ترکیه ظاهرا تعمیم وحاکمیت آموزه های اسلامی نیست اما همه می دانندکه رهبران این حزب در دامان پیر روزگار دیده ای تربیت یافته وجهت داده شده اند که تا هنوز که هنوز است در راه تطبیق شعایر دینی در کشورش علی رغم کهولت سن وچشیدن تلخی ها وسختی ها سر از پا نمی شناسد.

آری، حزب عدالت وتوسعه شعار دینی نمی دهد، حنجره نمی خراشد، یقه پاره نمی کند،مردم نمی فریبدو خون به ناحق نمی ریزد، اما در راه خدمت رسانی به ملت وتاریخ ترکیه الهی می اندیشد ومسؤلانه عمل می کند که البته تبلور عینیت ها وحقایق در بستر فعالیت ها ی آن تجربه ی این حزب را برای همه خاصتا آنهائیکه ناشیانه در هوای دیانت خواهی عالم وآدم را می سوزند وبا تفسیر وتأویل های نا همخوان با اصل دیانت وصلب معرفت دینی به حقیقت وگوهر دین خیانت می ورزند واسلام را در قفس اتهام می نهند ومسلمانی را عامدانه پوست بر می کنند وهتک حرمت می کنند، آموختنی، عبرت انگیز ودر خور تأمل می کند.

 بالاخره از مهم ترین برجستگی های آق پارتی این است که سکولریسم را با اسلام گرایی پیوند زده ودر آیینه ی لیبرالیسم صورت مذهب را به تماشا نشسته است که البته از این منظورتجربه ی این حزب - صرف نظر از صحت وسقم آن - یک حالت استثنایی ومنحصر به فرد است.

محمد سلیم صائب

 15/03/2010

• افزودن جدید جستجو
• نظر ها

•   |82.43.72.xxx |2010-03-17 13:20:42 ناشناس  - ابراز سپاس وتقدیر
  
  برادر فرهیخته ء جناب صائب صاحب !
  سلام ورحمت الهی نثار تان باد .
  خوشحال هستم که بعد از دیر زمان ی مجددا چشمم به نوشته زیبای تان افتاد .
  این ارزیابی تان از تاریخ تحولات سیاسی ودینی ترکیه ، این حق یقت قر آنی را آشکار میسازد که :
  «« ... و قل اعملوا فسیرالله عملکم ورسولـــه والمومنو ن وستردون الی عالم الغیب والشهادة فینبئکم بما کنتم تعملون . صدق الله العظیم»
  
  میزان در برابر تمام ادعا ها - شعار دادن ها وتبلیغات کردنها و...فقط وفقط عمل انسان است که
  خداوند - ملائکهء خداوند وبندگان مومن خداوند می بینند .و......
  متاسفانه آنچه در تاریخ قرون معاصر نهضتهای اسلامی را دربسیاری جاها وبصور ت خاص در کشور مان سخت ضربت زده است ، شیوع افکار واندیشه های متشتت افراط وتفریط از یکطرف وسکان داری این حرکتها ا اکثرا بدست نا اهل ترین افراد بوده است .این افراد که خود در کوره ء دیانت آبدیده نشده وت ربیت اسلامی نیافته بودند ، به اداره ء امر بسیار مهمی قرار گرفتند که ازتو ان شخصی وجایگاه معرفتی وتوا ن جسمی شان سخت بالابود .
  وهمه دیدیم که انقلابی به عظمت انقلاب اسلامی افغانستان بعد از سقوط خلافت عثمانی در ترکیه
  به سطح جهان اسلام براه نیافتاده بود . واین انقلاب با همه ابعاد وسیع وگستردهء ان چ ون سکان داری آن بدست عناصر خام وبعضا خیلی فرومایه ،جبون ، بی شخصیت ، تنگ نظر وقسما بی تقوا وسخیف افت اده بود ، همهء افتخارات وثروت عظیم ملی را یک مشت عناصر کودن - جاهل - تنگ نظر - وبعضا دین فروش ووطن فروش بباد فنا دادند .
  حال وقت آن رسیده است تا نسل نو مسلمان برتمام ابعاد عظیم تاریخ انقلاب اسلامی دوباره مرور کرده وبا دید نقادانه آنرا ارزیابی کرده وبرای آیندهء این کشور فکر تازه بکنند .
  
  مسلم ان فاقه مست وژنده پوش است
  ز کارش جبرئل اندر خروش است
  بیا طرح دگر ملت بریزیم
  که این ملت جهان را بار دوش است
  
  جناب صائب صاحب!
  مارا ازنوشته های بیشتر خود مستفید بسازید .
  والسلام وعلیکم و رحمت الله وبرکاته
  برادرتان
  محمدی
  • 0
  • 0

  پاسخ | بازگو

نوشتن نظر

Your Contact Details:

نام:

ایمیل:  اعلام نکردناعلام کردن

Comment:

عنوان:

قالب نوشته:         -رنگ-آبی کمرنگسیاهآبیبنفشخاکستریسبزلیموییقرمز آلبالوییسرمه ایزیتونیزرشکیقرمزنقره ایآبی سیرسفیدزرد -اندازه-ریزکوچکمعمولیبزرگبسیار بزرگ

Message:

Security

کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."