از همان آغاز که بحث سرایت بهار عربی در سوریه مطرح شد اختلاف در گفتار ناظران امور خاور میانه پیرامون حوادث سوریه روشن بود عده ء آنچه را که در سوریه پیش آمد سرایت طبیعیی بهار عربی در این کشور دانستند و برخی هم با استناد به مبنا و عناصر پشت پرده ء تحولات سوریه موافق با طرح بحث سرایت بهار عربی در این کشور نبودند.

سیر حوادث طی نهه ماه گذشته در سوریه و همپای جهان غرب و عربی بخصوص امارت نشین های حوزه ء خلیج فارس برای دیگرگونی سیاسی در سوریه نشان داد که تفاوت ماهیتی میان بهار عربی و جنس تحول در سوریه وجود دارد و بحران این کشور دارای مبنا و عناصر متفاوت از این بهار میباشد اسناد و مدارک که اخیرا در رسانه ها درز نموده است بیانگر این است که قدرت های فرا منطقه ء و برخی کشور های منطقه قبل از آغاز تحولات در منطقه ء عربی تصمیم خود را برای بر اندازی رژیم بشار اسد جزم کرده بودند.

ویکیلکس سند متعلق به سفارت امریکا در انقره را باکد ANKARA169609 نشر نموده است که بر مینای این سند سال 2007م سفیر امریکا در ترکیه , فریدون مزلی معاون وازرت خار جه ترکیه و مراد اوزچلیک مامور ویژه ء این کشور در عراق بخاطر ضربه زدن به ایران و برداشتن نفوذ منطقه ء آن و گرفتن ابزار از دست این کشور طرح تغیر در سوریه را روی دست گرفته بودند.

در مطلب دیگری روز نامه گاردین انگلیسی از سیتر کروک کار شناس خبره و مرتبط به M16 سازمان جاسوسی انگلیس که مامور گذارش دهی در جنگ 33 روزه لبنان سال 2006 م بمقام های غربی و در لبنان مستقر بود نشر نمود آمده است که تصمیم تغیر در سوریه در پی شکست اسرائیل سال 2006 م در برابر حزب الله میا غرب و عربستان سعودی گرفته شد سعودی ها به این باورند که هیچ چیزی به اندازه ء تغیر در سوریه به ایران و حزب الله لبنانی ضربه نمی زند سیتر کورک به این عقیده است که از ظرفیت بهار عربی بخاطر آغاز روند تغیر در سوریه کمک گرفته شد تا زمینه راه اندازی سناریو های دیگر بخاطر بر اندازی بشار اسد از قدرت مهیا شود.

پیوند دیر پای غرب با نظام های دکتاتوری عرب بیانگر این است که غرب همیشه در تلاش تطابق و ضعیت خاور میانه با منافع خویش بوده است و از لحاظ ماهیتی مخالفتی با رژیم های منطقه ندارد و تنش دیرینه در روابط سوریه با جهان غرب منبعث از سیاست تقابل این کشور با منافع و محور غربیی منطقه میشود سوریه قدرت منطقه ء خود را در کنسرسیوم منازعه ء قدیمی اعراب و اسرائیل , رقابت های درون سیستمی خاور میانه , بازیگران هوشمند غیر دولتی مثل حزب الله لبنان , حماس در فلسطین , عراق پس از صدام و انسجام با ایران سامان بخشیده باعث اخلال در مهره چینی ایالات متحده و غرب در مناسبات منطقه ء به نفع محور مخالف گردیده است از اینرو بخاطر ارایه ء تصور روشن از بازی بزرگ در سوریه بحران این کشور را که رابطه با در د زایمان خاور میانه ء جدید پس از تحولات منطقه ء عربی و خروج نیرو های امریکا از عراق دارد باید در ابعاد مختلف آن بررسی نمود و در اینجا نباید مطالب و خواسته های محق مردم سوریه را که طی چهار دهه زیر چتر حاکمیت تک حزبی کوبیده شده اند نا دیده انگاشت .

اما در این نوشته تلاش میشود با بررسی ماهیت و اهداف بازیگران حوادث سوریه سمت سوی خاور میانه پسا این بحران را پیش بینی نمود .

ترکیه

ترکیه در قبال تحولات اخیر در کشور های عربی و سوریه رویکرد های متفاوت و مختلف را دنبال نموده است که منافع اقتصادی و ظاهر شدن در قد قدرت منطقه ء در تبلور سیاست دو پهلوی این کشور نقش داشته است ترکیه در عرصه های اقتصادی لیبی در چارچوب 200 شرکت و سرمایه گذاری 19 ملیارد دالر و 25000 هزار عمله که عمدتا در زمینه عرضه ء خدمات ساختمانی مشغول بوند فعال بود و زمان که این حجم سرمایه بزرگ بخطر مواجه شد دولت ترکیه بخاطر منافع اقتصادی خویش در بحران لیبی در کنار قذافی ایستاد و با وجود در یافت تضمین در باره ء آینده ء فرصت های اقتصادی خویش در این کشور از طرف شورای ملی لیبی به رهبری مصطفی عبد الجلیل تا پایان از اتخاذ موقف تند علیه رژیم قذافی خود داری نمود و در قبال خیزش های مردمی در بحرین و یمن نیز ترکیه با رعایت مصلحت اقتصادی و نقش سازنده ء سرمایه عرب های خلیج در توسعه اقتصاد این کشور سیاست محافظه کارانه اتخاذ نمود و زمان که حرکت های مردمی در یمن و بحرین به اوج رسید دریک حرکت استراتژیک هیئات را به عربستان فرستاده با این کشور پیمان امنیتی بست که همسوی سیاست ترکیه با شورای همکاری خلیج و مقابله با نفوذ ایران را نشان میدهد .

اما ترکیه در آغاز حوادث سوریه سیاست خود را بسمت دیگر گونی سیاسی در این کشور سامان بخشید تا از پس بحران سوریه منحیث قدرت منطقه بدر آید و از سوی دیگر ترکیه در حال که مصر کشور پر قدرت عربی موقعیت خود را از دست داده به حاشیه رانده شده و عربستان هم پس از تحولات خاور میانه به کومای سیاسی رفته است گزینه ء مناسبی به رهبری روند تغیرات سیاسی در سوریه برای کشور های ناتو و امریکا محسوب میشود .

شورای همکاری خلیج

کشور های عضو در شورای همکاری خلیج که از متحدان سنتی ایالات متحده بشما میروند نگران افزایش قدرت محور ایران پس از خروج نیرو های امریکا از عراق هستند و پیوند ژئو پولتیک کشور ها و سازمان های محور ایران در منطقه موازنه را به نفع این کشور ها تغیر داده چالش سنگینی را پیش روی شورای همکاری خلیج و ایالات متحده قرار میدهد و تلاقی منافع راهبردی میان ایالات متحده و عرب های حوزه ء خلیج فارس امنیت اسرائیل و کنترول منابع انرژی در منطقه ایجاب میکند تا جلو گسترش نفوذ ایران در منطقه گرفته شود و حذف رژیم بشار اسد میتواند در تحقیق این هدف برای امریکا و شورای همکاری خلیج فارس رهگشا باشد زیرا تغیر رژیم سیاسی دمشق از یک طرف باعث تضعیف قدرت مانور ایران در منطقه میشود و از سوی دیگر حزب الله لبنان را در محاصر قرار داده خطوط امداد آنرا قطع میکند بدینترتیب سوریه و لبنان از ساحه نمایش قدرت ایران خارج میشود .

غرب و ایالات متحده

امنیت اسرائیل و تامین منافع نفتی در خاور میانه عناصر مهم سیاست امریکا و غرب را در منطقه تشکیل میدهند و حفظ این دو هدف مبنای استراتژی ایالات متحده در منطقه بشما میرود با شکست امریکا در عراق و تحول بنیادی در مصر همسایگی اسرائیل و سقوط حکومت پیمان کار سعد حریری در لبنان تمام منافع غرب و امریکا در منطقه بخطر افتاد و بحران مهلک اقتصادی در حوزه ء کشور های یورو و ایالات متحده و شرایط پیچیده ء منطقه که با وضعیت لیبی تفاوت دارد توان اجرای مانور نظامی را بخاطر اعاده ء شرایط قبلی از این کشور ها گرفته است از اینرو کم هزینه ترین گزینه برای غرب و ایالات متحده این است که در یک کنسرسیوم منطقه ء با الگو بر داری از بهار عربی به منظور ضربه زدن به محور ایران در منطقه تصمیم خود را برای بر اندازی رژیم بشار اسد در سوریه جزم کنند .

محور مخالف

در مقابل ثالوث مخالف سوریه مرکب از ترکیه , شورای همکاری خلیج فارس و غرب ایران , عراق , روسیه , چین و بازیگران غیر دولتی نظیر حزب الله در لبنان قدرت خود را جمع کرده اند تا از سقوط رژیم بشار اسد در سوریه جلو گیری نمایند .

روسیه و چین تصویب طرح محکومیت سوریه را در شورای امنیت سازمان ملل که به اتفاق کشور های اروپای و امریکا ارایه گردیده بود متوقف نمودند زیرا این دو کشور آماده نیستند آخرین قلعه ء خود در خاور میانه سوریه را از دست دهند و از سوی دیگر در روسیه این نگرانی وجود دارد که ممکن است پیامد های استراتژیک سقوط رژیم بشار اسد تا کشور های آسیای میانه کشیده شود .

تغیرات سیاسی در سوریه و روی کار آمدن دولت وابسته به غرب در دمشق جبهه ء مخالف امریکا را شق نموده مانع گسترش نفوذ ایران در منطقه که رابطه ء پر تنش با غرب , عرب های حاشیه ء دریای فارس و سیاست خصمانه علیه اسرائیل و ایالات متحده دارد گردیده ظرفیت امتیاز گیری از ایران را در پرونده ء هستی و سیاست درون منطقه ء این کشور افزایش میدهد .

کوتاه سخن آنکه در حال حاضر هیچ کسی نمیتواند گمانه زنی نماید که در ماه های آینده چه اتفاق در منطقه پیش می آید اما آنچه که از پس فضای غبار آلود خاور میانه پیداست این است بحران سوریه به هر سمت که منتهی شود بدون تردید خاور میانه ء متفاوت از خاور میانه ء امروز در منطقه ظهور خواهد کرد.

• افزودن جدید جستجو
• نظر ها

نوشتن نظر

Your Contact Details:

نام:

ایمیل:  اعلام نکردناعلام کردن

Comment:

عنوان:

قالب نوشته:         -رنگ-آبی کمرنگسیاهآبیبنفشخاکستریسبزلیموییقرمز آلبالوییسرمه ایزیتونیزرشکیقرمزنقره ایآبی سیرسفیدزرد -اندازه-ریزکوچکمعمولیبزرگبسیار بزرگ

Message:

Security

کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."