Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

شـــهید غــازی عبــدالخــالق قهــرمان مــلی، نمــادی از جــانبــازی در افغــانســتان! PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - تاریخــــــی
نوشته شده توسط محمد عوض نبی زاده   
چهارشنبه ، 21 بهمن 1388 ، 10:14

شـــهید غــازی عبــدالخــالق قهــرمان مــلی، نمــادی از جــانبــازی در افغــانســتان!
ز صدهاست فزون شهیدان گمنام
دریـــن مــرز و بــوم کهـن ازنیاکان
خـــالق زنده در قــلب تاریخ میهن
بتــابد بگــردون چـو خورشید تابان

محمد عوض نبی زادهبه بهانهء هفتاد و ششمین سالگرد شهادت قهرمان نو جوان ملی عبدالخا لق هزاره

در برخی تحولات تاریخی جوامع بشری مبارزات قهرمانان راستین نادیده گرفته شده و با راندن آنها، عرصه را برای تاخت وتاز مستبدین فراهم میسازند. مستبدین در روند تحولات سیاسی نقاب های دین، ایدئولوژی، قومیت و نژاد بر روی کشیده و فداکاری و خود گذری مبارزین اصیل را به تاراج برده و می برند.


از همین رو تاریخ بشری را میتوان نبرد بی پایان عدالت بر ضد ظلم دانست که چرخ های خونین و بیرحم تاریخ را از یک عصر به عصری دیگرو از نسلی به نسلی دیگری به پیش می کشاند و معرکۀ خونین بیداد را تا آنسوی زمانه ها سمت وسو داده و نمادی از داد و بیداد هیکل سرخ تاریخ را شکل میدهد.تاریخ جوامع انسانی بستر خونین و به چپاول رفتۀ استبداد است که با ریخته شدن خون های ظالمانه قلب مجروح تاریخ را داغدارو سوگوارتر میگرداند.

 

گرچه سوگواران این بستر که باغستان سرخ شهادت را سیراب خون میسازند و مزرعۀ به توفان رفتۀ مبارزین زمانه ها را بار و برگ تازه میدهد و با قربانی گرفتن فرزندان راستینش معرکۀ نبرد حق بر ضد باطل را بیداد گران مسخ و تحریف مینماید. از همین جا است که اسطورۀ غلبه خون بر شمشیر بر مغضوبین تحول اجتماعی تبدیل شده و دار و ندار هر مبارز راستین را به تاراج میبرند. نیرو های حاکم، برای راندن قهرمانان و معرفی آنها بحیث سیمای ناصادق به جامعه که از هم گسیختگی های فرهنگی بر این روند تاثیر گذار بوده و قهرمانان را از صحنۀ فعال سیاسی یک کشور میراند ؛اما در این میان هستند قهرمانانی پابرهنه که، گمنام سر بر می افرازند و گمنام تن به نیام خاک می‌کشند. بنا بر این قهرمانان واقعی را باید از، معامله گران سیاسی و مافیا ی قدرت و ثروت که به غیر از منافع خود، بزرگترین ارزش ها را قربانی مینمایند تفکیک نمود. در هر مقطعی از تاریخ کشور ما غالباً مبارزین راستین از صحنه رانده شده، به زندان ها رفته و تبعید گردیده و آرمان های مبارزاتی شان به تاراج رفته است. در افغانستان معاصر که جنبش پر قدرت مبارزات سیاسی در گرد باد حوادث وابستگی های دردناک سیاسی، نظامی واطلاعاتی را در پی داشت و درخت تنومند این جنبش را چنان خشکانید که حتی بستر رویش قهرمانان را در آن سوزانیده و سر در گمی های سیاسی کنونی در زیر چکمه های اضافه تر از صد هزار نیرو ی خارجی گواۀ روشنی بر این قهرمان زدایی است و اکنون جامعه جهانی شماری از افراد استفاده جو، فاسد و ضعیف نفس را بر سرنوشت مردم افغانستان حاکم گردانیده و شرایط را برای پیدایش قهرمانان مستقل و غیر وابسته محدود نمودهاند.

 

تاریخ وسرنوشت مردم افغانستان همواره باخون واستبداد رقم خورده است. نظام انسان سوز نادرشاهی، نماد بیداد گری و خشونت درتاریخ افغانستان بوده که ناله و فریاد قربانیان استبداد نادرشاهی هنوز درین سرزمین طنین انداز است وهنوز بوی خون قهرمانان به مشام میرسد.

 

عبدالخالق قهرمان ملی کشور، نیز یکی ازآن چهره ء جاودان تاريخ سدهء اخیر افغانستان است که در سال 1295 خورشیدی در شهر کابل بدنيا آمد ودر هنگام شهادت کمتر از 18 سا ل عمر داشت، روز 16 عقرب سال 1312 خورشیدی، اقدام متهورانه شهید خالق فرا رسید که بعد ازنواختن موزیک نظامی همزمان با آن نادربا دبدبه شاهانه، واردمحفل شد. و پس از مصافحه، مختصر با مشایعین. سخنرانی کو تاهی برای طلاب مکتب امانی ایرادنمود، وسپس جوایز را به مستحقین توزیع و بسوی صفوف منظم طلاب رفت. نادر مغرورانه گام بر میداشت و در برابر هر ستون از شاگر دان توقف کو تاهی میکردو چشمان موذی اش را، متوجه انان میساخت، تا اینکه در برابر خالق شهید رسید و توقف کرد. اسحاق و محمود که پیش روی خالق شهیدایستاده بودند بر اساس قرار قبلی، بسرعت از همدیگر فاصله گرفتند، خالق قهرمان با تفنگچه ای در دست رویروی نادر قرار گرفت، اولین گلوله، خالق نو جوان دهان نادر را در هم کو بید، دهان پلیدی که جز دروغ، فر مان قتل وشکنجه و غارت و سر کوبی خلق ها از ان نمی برا مد،، گلوله دوم برقلب وی نشست و کانون قساوت و بی رحمی را منفجر نمود. و گلوله سوم مغز نادر این کانون توطه ریزی و دسیسه چینی را از هم پاشید و، نادر، بر زمین افتاد که محیل ترین ديکتاتور وقت، بزانو در آمد.

 

خالق شهید با کشتن این غدار جابر، در حقيقت جان هزاران تن از مردم بیگناه افغانستان را از شر این سفاک خون آشام نجات بخشید. در تاريخ یک سده اخیر افغانستان اقدام متهورانه شهید عبدالخالق هزاره قهرمان ملی کشورشايد يگانه روشنفکر تازه جوانی بود که به کاپی گری تئوريها دل نبست، و برای اولین بار مبارزه علیه عمال و میراثخواران استعمار را به پیش کشید ودر راه رهایی زحمتکشان میهن سروجان شیرین خود خانواده و دوستانش را قربانی کرد این فرزند قهرمان مردم افغانستان بی عدالتی اجتماعی را با گوشت وپوست خود لمس میکرد ومظالم که بالای مردم کشور وبخصوص جامعه هزاره انجام میشد بخوبی درک میکرد وخواست بااین اقدام شجا عانه خود دین وقرضی شاه امان الله خان که بالای جامعه هزاره داشت که بخاطراعلام فرمان عفو رهائی مردم هزاره از غلامی وکنیزی را اداء نماید و بدین ترتیب یکی از نماینده گان ا ستعمار واستبداد را از بین برد و افتخار جاویدان را از خود بیاد گارگذاشت.او قاتل مردم وازادی خوا هان بزرگ کشورش را در اندرون قصر ستم ودر پیش چشمان جنرالان وعساکر کوردل وخون اشامش بنام مردم افغانستان وبه حکم عدالت اعدام نمود. گرچه اقدام جانبازانه خالق شهید با آنکه در زمانش بنابر عدم دسترسی به مطبوعات و بخصوص دشمنی ديوانه وار حلقات حاکم با ان اقبال نشر را نيافتند امامبارزین ملی آن زمان اهمیت این عمل فداکارانه عبدالخالق هزاره را بخو بی درک و تقدیرمی نمودند.

 

 با از بین رفتن نادر خان این جلاد قرن در سیاست خاندان مستبد مصاحبین تغیراتی بوحود آمد و تاحدودی معین از به سیاه چال انداختن ها -تیل داغ کردن ها – واسکت بریدن ها - تبعید کردن ها ی مبارزین ملی ضد بیداد گری و بی عدالتی کمتر و کاسته شدندعبدالخالق هزاره یکی از جوانترین قهرمانان تاریخ معاصر کشور- فرزند برومند و فداکار و جوانی از نسل رنج وزحمت جامعه هزاره که در محیط شهری رشد و پروریش یافته بود تبعیض قومی – تحقیر و اهانت علیه مردم خویش را که از طرف نظام استبدادی خا ندان آلی یحیی در راس آن نادر خان خون آشام را بدرستی احساس میکرد. او فرزند فقرومحرو میت – وارث رنج های بیکران مردم خود بود او فولادی بود که در کوره فقر ورنج توان فر سای پدر ومادرش آبدیده تر میشد. ومشعل مبارزه را درفش وار فرا راه زنده گی خود برافراشت و باشجاعت بی نظیرش، قامت استبداد نادر شاهی را فرو ریخت.

 

وی همواره برای نجات مردمش اززیر ساطور ظلم وبیدادگری میاندشید و برای تحقق آرمانهای دیرینه خویش بعد از ایجاد تشکیلا ت مخفی دست بکار شدند و یکی از مستبد ترین فرد آنزمان را از بین برد و خاطرات فداکارانه وجسورانه اش را حک تاریخ کشور کرد. عزم بلند عبدالخالق شهید برای براندازی استبداد، نماد تفکرجسورانهء او بود که دشمنان مردم افغانستان برای کتمان اندیشه های عدالت خواهی مردم افغانستان این عزم بلند او و یارانش را تحریف کرده است اما متأسفانه درافغانستان به دلیل تعصبات کور و جدا افتاده گیهای قومی، ا رزشمند ترین حرکت های تاریخی در دل تاریخ مکتوم مانده اند.

 

ولی عبد الخالق هزاره -فریاد بلند مردم ستمدیده و شمع فروزان داد خواهی در تاریکترین فصل سرد حیات سیاسی کشور و تجلی ناب محرومیت های ناشی ازاستبداد وانحصاروبرتری جویی خانوادگی وقبیلوی ای بود، که سده های متمادی برگردۀ جامعه افغانستان و بخصوص مردم هزاره خودرا تحمیل نموده بود.

 

اقدام جسورانه ءعبدالخالق شهید فصل جدیدی درحرکتهای آزادی خواهانه ای مردم کشور وبخصوص جامعه ای هزاره افغانستان پدید آورد.مردم هزاره بعد از قتل عام دوره ای عبدالرحمن، یک حالت رخوت و سکوت پیدا کرده بودند واو این جامعه ای سرکوب شده و استبداد زده را بیدار کرد و به آنان امید بخشید وثابت کرد که مردم هزاره هنوز زنده اند و میتوانند مهمترین دگر گونی ها را بوجود آورند طوریکه عبدالخالق شهیددر هنگام استنطاق به هیات تحقیق گفته است که:- من پیش از تولد چنین بوده ام. من نه تنها خیل کنیزان هزاره را قبل از تولد ندیده ام. دیگران هم چیزی بهترازما ندارند. من با همه چهره های تکیده این ملک به دنیا آمده ام.عادت کرده ام همیشه درانتظار یک مصیبت باشم عادت کرده ام که وظیفه من راضی کردن دیگران است. این راز ها مشتی از همان راز هاییست که از آوان کودکی همچون گرد بادی در صحرای روح تو، روح پدرانت، روح پدرانم و روح حفیظه خواهرم می چرخد..فریاد خالق هزاره دادنامه و دادخواست مردمان مظلوم افغانستان عليه حاکميت رژيم فاشيستي ضد مردمي خاندان آل يحيي بود هرچند اقدام فداکارنه شهیدخالق و ياراناش در نابودی نادر غدار نقطهعطفي در تاريخ کشور است، اما "آنچه که مسلم است در بعد نوگرايي سياسي در افغانستان و در چشماندازي که آن نسل ترسيم ميکرد دموکراسي خواهي يا آزادي خواهي، مبارزه با ستم خاندانی در افغانستان و غيرانساني کردن سياست و وحشي کردن قدرت بوده است. خالق شهید با قامت استوار و در بلنداي زمانه ها فرياد حق طلبانهء مردم محروم را شعار اساسي خودساخت، وجهت تحقق حقوق حقه ء مردمان ستم كش پرچم آزاديخواهي را بدون بيم و هراس به اهتزاز در آورد، او جامعه فقر زده و عقب نگهداشتۀ ما را محصول نابرابرهاي ملي ميدانست.

 

محمدنادر خان در سال 1884 م.در ديره دون هند تولد شده است. ودر دربار حبيب الله و شاه امان الله راه مي يابد ومخفیانه به نفع انگريزها فعاليت ميكند، برای بدنام سازي حكومت اماني پروگرامهاي غير ملي را به حكومت اماني پيشكش ومسله اي ماليه اي سنگين زمين را از جنس به پول تبديل ودهقانان كشور را دچار سراسيمگي ساخته، مجبورشان مي نمايند كه دست به بغاوت دهقاني بزنند واز سوي ديگرملا های گماشته شده اي انگريز دست به تبليغ زهراگين زده، حكومت اماني را به شكست مواجه و نادر به كمك انگلسها وبه تحريك قبايل آنسوي سرحد و قبايل منگل وجاجي براي خودش قدرت شاهي را از خاندان اماني غصب ميكند. استقرار نظام نادرشاهی وسالهای تلخ وپرمصیبت این حکومت، یکی ازسیاه ترین ادوار تاریخ افغانستان میباشد که تمام تلاش وامکانات این حکومت برای ایجاد تفرق قومی، فقر وبی سوادی، ترویج عصیبت های قومی ـ مذهبی و ترور و وحشت به مصرف رسید. خانوادهء آل یحیی که درقلمرو انگلیس زیسته بود ودر بستر آموزه های ا ستعماری پرورش یافته بودند، با سرو پیکر درخدمت منافع استعمار نشستند وافغانستان را برسر اقوام غیر پشتون به جهنم مبدل کرده بودند. نادرخان درسال اول حکومت، هر روز کاری اش را باتیر باران نمودن چند تن ازمردم کشور آغاز میکرد. درواقع مردم شمالی اولین کسانی بودند که درمعرض قساوت ودرنده خویی خاندان آل یحیی قرارگرفتند. هنگامیکه مشروطه خواهان با دليري، به كاخهاي استبدادگران يورش برده و به اعدامگاها گسيل گشتند،سكوت مرگ باري در افغانستان حكم فرما شد، آن وقت پرورش يافته گان استعمار از"ديره دون هند"به كشور رخنه نموده به حيله و تزوير قسم به قران خدا را وسيلهء اغراض خويش ساخته و به همه ارزش ها ي ناب انساني و اسلامی تاختند، نادر خان در اوج بی ثباتی سیاسی دوران حبیب ا لله کلکانی از مسیر جنوبی وارد افغانستان شد اورا قدرت های جهانی وقت برسمیت شناختند خشونت تعصب آمیز محمد نادر علیه مشروطه خواهان ونیروهای طرفدا ر شاه امان ا لله ازجمله: از سرکوب خونین عبدالرحمان لودین، شاه محمد ولی خان در وازی وکیل شاه امان الله، زنده یاد مرزامهدی سرمنشی شاه امان الله، سرنوشت غم انگیز خاندان چرخی و امیرحبیب الله کلکانی، ودیگر یا ران وی ازمجازات سنگین توسط محمد نادرشاه حکایت دارد.و هیچ کسی نه او ونه بازماندگان اورا بخاطرخونریزی و استخوان شکنی که بنام ایجاد ثبات در افغانستان انجام دادند ملامت نکرد. نادر خان نمونه‌ای از تاریخ خونین کشور درنحوه حرکت شیطانی و خشونت وحیله گری در هنگام حکومتش بوده است.

 

پرو یکی از کشور های آمريکای لاتين است که در قرن 16 میلادی دو قرن يکی از مستعمرات اسپانيا بود. با ورود اسپانیایی ها، سرخپوست ها که باشندگان ديرینه ء اين کشور هستند، در کنار فشار و سرکوب سپاهپوستان آفريقایی تبار و محروم کردن آنان از حقوق ابتدایی انسانی، بوميان اصیل پرو نيز در شرایط بسیار دشوار قرار گرفتند. نقض حقوق اساسی سیاهپوست ها و سرخپوست ها توسط حکومت های اسپانیایی و بعد از استقلال توسط حکومت های وابسته به اسپانیا ادامه يافت و اکنون پس از قرن ها دولت پرو از شهروندان خود عذر خواهی و برای همگرایی حقیقی در این کشور ازآنان پوزش می خواهد.و قرار است دولت پرو علاوه بر اين بيانيهء رسمی در مراسمی اختصاصی نيز از شهروندان خود عذرخواهی کند..و اما در افغانستان دولت کنونی هنوز شعور عذرخواهی از قربانیان ظلم و ستم حکومت های گذشته را پيدا نکرده و هيچ اقدام مثبتی را برای قربانيان برده داری، تبعيض، نسل کشی و کوچ اجباری برنداشته بلکه هنوز. تبعيض در دولت و جامعه بیداد می کند. قربانيان ده ها ظلم و ستم پادشاهان افغانستان در شرایط بسیار سختی بسر می برند،.دولت افغانستان بجای اينکه از محمد ظاهرشاه سابق به دليل ظلم و ستم دوره ء سلطنت او و عموهایش او را بازخواست کند و از مردم پوزش بخواهد، در قانون اساسی نام او را به عنوان "بابای ملت" درج نموده و او و خانواده اش را نوازش می کند. بجای اينکه فرمان ها و اقدامات برای کوچ اجباری و نسل کشی علیه باشندگان اين سرزمین را توسط پادشاهان پيش از محمد ظاهر رانکوهش کند و به قربانيان و باقیماندگان آن دوره ها که هنوز هم سایه ی سنگين ظلم و ستم را در زندگی خود احساس می کنند ياری رساند، از پادشاهان ظالم و دیکتاتور با عناوینی مانند امير و اعلی حضرت و غیره.ياد می کند. در سایت های رسمی دولتی در توضيح تاريخ افغانستان بجای ياداوری از ظلم و ستم پادشاهان، از آنان به عنوان چهره هایی تاريخی و مثبت ياد می شود.

 

(درينمورد یکی دانشمندان فرهیخته کشور فرموده اند:اندوه برما اگر بپنداریم که او زندانی حصار تنگ چشمی های سرزمین برتر و قبیلۀ برتر و ملت برتربود.)اما برخی از سیاست مداران برتری خواه به این عقیده اندکه این بار ضرورتاً نه ملاعمر و طالبان، بلکه «سپهسالار نادرخان» و «ارتش غیور و تربیت‌یافته‌ء افغانستان» خواهد بود که مأموریت تأمین امنیت و ایجاد ثبات را بر دوش خواهد گرفت. نیرویی که به این گونه وارد عمل شود، حد اکثر سه سال برای خروج آبرومندانه‌ء نیروهای خارجی و سه تا پنج سال برای جنگ‌های فرسایشی مستأصل‌کننده‌ء داخلی ضرورت خواهد داشت تا گام پیش گذارد و منجی مردم و کشور شود.

 

«نادرخان» دیگر نه با غرب ستیزه خواهد داشت و نه با مدنیت و تکنولوژی و حکومتداری مدرن «نادرخان» موسس حکومتی باثبات در افغانستان خواهد بود، درست همان‌گونه که یک بار در آغازین دهه‌ء این قرن در افغانستان ایجاد گردیده بود.

 

چنانچه در اظهارات و سیاست‌های موجوده‌ء غربی‌ها نشانه‌های وجود دارد که احتمال آن را گوشزد می‌کند. این نشانه‌ها را باید جدی بگیریم و یا حد اقل از توجه به آنها در تحلیل‌های خود غفلت نکنیم که.پا کستان یکی از همین گزینه‌هاست. پاکستان دارای نظامی است که با ده‌ها دلیل برای غربی‌ها اطمینان خلق می‌کند که متحد و هم‌پیمانی قابل اعتماد بوده و می‌تواند مأموریت‌های بزرگی را در سطح منطقه به انجام رساند.اگر افغانستان اعتماد غربی‌ها را از دست بدهد و ثابت سازد که به نوعی باتلاق برای سیاست‌های بین‌المللی تبدیل شده است، پاکستان می‌تواند معامله‌ای را درباره افغانستان با غرب انجام دهد که بر اساس آن، تنها با هزینه‌ی خیلی اندک، امنیت افغانستان را تأمین خواهد نمود. چنانچه که پاکستان با اخذ هفت میلیارد دالر از امریکایی‌ها زهر چشم خود را به مناطق خودمختار قبایلی نشان داد. انفجارهای پیهم در پشاور و بنو و کوهات و سایر مناطق پرنفوس نیز مستمسکی است برای ارتش پاکستان تا عملیات سرکوب در وزیرستان را با توجیهی مقبول‌تر ادامه دهد.

 

 عبدالخالق شهید با وجود آن که شکنجه های طاقت فرسا را تحمل میکرد هیچ یک از رفقای خود را افشا ء نکرد. درروز26 قوس 1312 ش. با اجرای حکم اعدام شهید خالق هزاره و نزدیکان و دوستان او، میدان دهمزنگ و مقاومتگاه مردان ازادی خواه کشور را یک بار دیگر به حمام خون تبدیل نموده و کابل را در آبشار، از خون سرخ فر زندان بیگناهش شستشو دادند.مجرمان عقده آلود، قبل از اعدام خالق شهید، با سر نیزه کینه و حقارت چشمان خالق را برون می کنند تا هیچ کسی چشم خو درا بسوی بی عدالتی شاه هان مستبد باز نکند و پیکر بیجانش را سوراخ سوراخ می سازند تا هیچ یک از جو انان افغانستان، استواری و ایستاد شدن در برابر ستم را نیا موخته و انتخاب نکنند. اثرات نا گوار، اعمال زشت و تبعیض امیز در باریان درارتباط با اعدام خالق و بستگانش در نظام حکو متی افغانستان و فر هنگ عمومی مردم، چنان تراژید بود و امیدواریم که مظلومان درد رسیده گان سرزمین غمبارافغانستان، خاطرات، چشمدیدها و گفتنی های شان را از سینه ها بیرون کشیده به سمع نسل امروز و فردای کشور برسانند تا هم در قبال تاریخ ادای دین کرده و هم وجدان شان در برابرمادر وطن را آرامش بخشیده باشند که خاطرهء قهرمان واقعی افغانستان "عبدالخالق"شهید را زنده نگه دارند.

 

 اکنون ماه قوس سال 1388.ش. است که از شهادت خالق قهرمان ملی کشور بيش از هفتاد و شش سال ميگذرد؛ که هنوز هم داعيه دادخواهانه ملی و عدالت اجتماعی او در شرايط دشوار کنونی کشور پاسداری و رهبری کننده برای هر روشنفکر عدالتخواه و آزاد انديش قابل احساس است. اقدام عبدالخالق ورفقایش یک عمل آ گا هانه ملی وسیاسی علیه دشمنان وطن ومردم بخاطر دفاع از عدالت وآزادی بود که برای رهائی مردم بخون تپیده ای کشورجام افتخار آفرین شهادت را نوشیدند. مردم و مبارزین ملی کشور بار سنگین اندوه بر جبین دارندو عقربه زمان خاطره خالق شهید را در قلب مردم حق شناس مانقش میزند که دل به فردای روشن تاریخ سپرده راه و یاد آن قهرمان را در پیکار با نا برابری د یروز- امروز و فردای تاریخ کشورهمیشه زنده و گرامی میدارند.به روان پاک خالق شهید قهرمان ملی کشورویاران وفادارش و آن نوجوان فداکار دعا ودرود می فرستیم روحش شا د وخاطراتش همیشه باد.

 

 

 رویکرد ها.:-

 - سایت نمای نزدیک زیر عنوان قهرمانان و نخبگان قربانیان مظلوم نبرد داد بر ضد بیداد هستند مهرالدین مشید.

 سایت آریانانت زیر عنوان هفتادوپنجمین سالیاد شهادت مبارز ملی عبدالخالق شهید نویسنده:- صاحب این قلم.

سایت سمنگان زیر عنوان به بهانه هفتاد وششمین سالگرد شهادت خالق شهید نوشته:- رضا ضیایی

سایت کابل پرس زیر عنوان عبدالخالق شهید طومار ديکتاتور را در هم پيچاند!نویسنده:- بشیر بختیاری.

 سایت کاتب هزاره زیر عنوان عمل حماسی شهید عبدالخالق و یارانش جامعــه سرکـــوب شـــده را بیــدار کــرد نویسنده:-ظاهر دقیق.

سایت جمهوری سکوت زیر عنوان آیا «نادرخان» به افغانستان برخواهد گشت؟ نویسنده عزیز رویش.

.یا دداشت های شخصی صاحب این قلم. 6 - ماه – دسامبر – سال – 2008 – میلادی

 

Advertise your business here. Click to contact us.
نوشتن نظر
Your Contact Details:
 
Comment:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img]   
Security کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در چهارشنبه ، 21 بهمن 1388 ، 11:31
 

آرشـیف مطالب خــــاوران


آرشیف مطالب خاوران
آرشیف مطـــالب خــــاوران

TOLO NEWS 24.05

FARAAKHABAR 23.05

KANKAASH 21.05

GOFTMAAN 24.05

تاجیـکان درگـذرگـاه تاریــخ


پروفیســور رســـول رهیــن
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ
پروفیســور رســـول رهیــن

تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای...


تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای صلـــح وثبـــات
تجـــزیه بهتــرین گـــزینـــه
بــرای صلــــــح وثُبــــــــات
Comments 425

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 74 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.