برگ هــایی از دفتــر تــاریخ | تاریخــــــی KHAWARAN.COM خاوران

نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

برگ هــایی از دفتــر تــاریخ

مقـــــــالات - تاریخــــــی

نوشته شده توسط مهندس شاه امیر فروغ

سه شنبه ، 3 فروردين 1389 ، 11:42

بحث نخست: نظر مردم در موردِ دولت نادرشاه

تاریخ نگارانِ متعهد میگویند: کسی که تاریخ واقعی سرزمینش را نداند، همچون کودکی است که مغزش هنوز انکشاف نکرده و راه صواب را از خطا تشخیص نخواهد داد.

حقیر با احساس چنین رسالت و مسؤلیتی، چنانچه در نبشتۀ قبلی قـول داده بودم، میخواهـم برگ هایی از این دفتر را جهت مطالعه در اختیار عزیزانِ جوان و نوجوان قرار دهم، باشد تا راهِ درستِ مبارزۀ مثبت علیه مشکلاتِ امــروزی کشور خود را فراگیرند و طــریق صواب را از مسیر خطا (با توجه به تبلیغاتِ مسموم دشمنان داخلی و خارجی جهتِ از هم پاشیدنِ هر چه بیشترِ وحدت و وفاق ملی) تشخیص دهند.

اینک نخستین برگ این دفتر را ورق میزنیم و بحث را با اهدائیه یی از کتاب وزینِ (افغانستــان درمسیر تاریخ) نوشتۀ مؤرخ شهیر و مبارز نام آور کشور (زنده یاد میــرغــلام محمد غبــار) که به پیش گامانِ سپاهِ نهضت کشور به شرح زیر تقدیم گردیده، می آغازیم: [اهـدا به وطن پـرستـان مبـارز افغـانستـان، آنانیکه شرایط تاریخی و اجتماعی کشور ایشانرا در پیشاپیش سپاه نهضت و جنبشهای نوین، بـرای تأمین زنده گی نوین جامعه قرار داده است.]

موضوع این بحث، تصمیماتِ مبارزینِ میهـن پرست در نخستیـن شب از آن روزی میباشد که سپه سالار محمد نادر خان اعلام سلطنت نمود و طوریکه در صفحۀ 38 از جلد دوم کتاب گران سنگ افغانستـان در مسیـر تاریخ میخوانیم: در شبِ آنروزیکه سپه سالار اعلام سلطنت نمود، عده یی از روشنفکـرانِ آنروز کابل (جمعیتِ جوانانِ افغان) جلسه یی حزبی در منزل شاد روان غبار در دروازۀ لاهــوری تشکیل داده و موضوع تعین خط مشی سیاسی جمعیت را در مقابل دولت جدید، مطرح نمودند. دراین جلسه که تا نیمه شب ادامه یافت، نخست غلام محی الدین خان آرتی صحبت هایش را چنین آغاز کرد (قضیۀ افغانستـــان به این سادگی نیست که فکر می کنید. دست مخفی اجانب نقش بزرگی در در تعین مقدرات کشور دارد. دولت امانیه با حسن نیت و صبغۀ انقلابی یی که داشت، کم تجربه و مغــرور بود، دست خارجی بوسیلۀ عمال داخلی دولت را منحرف ساخت و با دست های خودش قبر او را کند. آیا اشخاصی چون احمد علی خان لودین رئیس بلدیه، علی احمد خان والی، شیر احمد خان رئیس شورای دولت، گل احمد خان رئیس ضبط احوالات، میرزا محمد یعقوب خان کابلی، حسین افندی مدیر گمرک، علی محمد خان وزیر تجارت و دهها نفرهندی حتی اشخاص بیسوادی چون شیر احمد خان تاجر و دیگران کی ها بودند که ده سال مثـل مار در آستین دولت بازی میکردند؟ چگونه دولت انگلیس تحمل میکـرد که در افغانستــان پروگرام هـای مترقی در داخل و سیاست آزاد در امور خارجی منطبق گردد؟ مگر او میتوانست افغانستـان قوی را مثل خنجری متوجه هند انگلیسی مشاهــده کند؟ دولت انگلیس ده سال کوشید و زحمت کشید تا دولت امانیه را با پروگـرامش معـدوم نمود. حالا که او از جانب افغانستـان مطمئن شده، شما در مملکت چنان پروگـرام مخربی را مورد تطبیق خواهید دید که نظیرش را در تاریخ کشور کمتر دیده باشید. بنابراین هـر جمعیتی و یا هر فردی که با دولت جدید کمک و همراهی کند، در معنی آنست که شریک جنایاتِ دولت میباشد.)

آنگاه زنده یاد میــرغـلام محمد غبــار رشتۀ کلام را در دست گرفته و صحبت هایش را چنین آغاز کرد: (در کشور ایران برای آنکه بتوانند سلسلۀ قاجار را منقــرض و زمینۀ به قـدرت رسیدن رضا خان را که ضابط گمنامی بیش نبود مهیا نمایند، نخست سید ضیأالــدین طباطبایی مثل حبیب الله کلکـانی روی صحنه آورده شد تا متنفذین مردم ایران را برنجاند و برای قبول رژیم جدید آماده نماید. رضا خان به این تـرتیب پادشاه مقتدر و مستبد ایران گردید، درحالیکه این شخص حتا سواد حسابی نداشت و از فرهنگ و تحصیل و تجارب سیاسی محروم و بدور بود. این وضع با نقشه و شکل دیگری اینک در افغانستان تطبیق گردیده است. لهذا عدم کمک و عدم همراهی با دولت جدید به تنهایی کافی نیست، زیرا بی طرفی جمعیت را به یک دسته تماشاچی مبدل میکند، پس تصویب شود که علاوتاً ضد دولت مبارزه بعمل آید.)

آنگاه تاج محمد پغمانی یکی دیگر از شرکت کنندگان در جلسه، به تائید از گفته های شادروان غبار بحث را چنین ادامه داد: (اگر من نادر خان را می شناسم، افغانستـان نباید ازو انتظار خیری داشته باشد، او بالای ملت افغانستان انتقام طلب دارد و ریشۀ مرد و مردمی را از بیخ خواهد کشید، وظیفۀ هر فرد و هـر جمعیت وطنخواه اینست که تا حد توان ضد این رژیم تحمیلی مبارزۀ ملی را دوام بدهد.)

ادامۀ این بحث را در صحبتِ بعدی پی خواهیم گرفت...

با عرض ادب

مهندس شاه امیر فروغ