جهانی شدن افغانستان (یخش دهم)

نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

مقـــــــالات - اجتمـــاعی

نوشته شده توسط عبدالواحد سیدی

چهارشنبه ، 14 بهمن 1388 ، 17:06

بیگـانگی جـامعـه مـا بـا طـرز بـرخـورد مـوسسات جهـانی و نحـوه عمـل
تـأثیـرات روانی مسـألـۀ بـرخـورد هـای جهـانی:
عبدالواحد سیدی تأثیرات روز افزون کاری که نتیجه فعل و انفعالات و تغیرات از ناحیۀ شگفتیهای تغیر در شکل و محتوای جامعه مخصوصاً دولت گردیده است همه را بهت زده کرده است ؛ چرا که در سابق ما با دولتهای سرو کار داشتیم که علی رغم غیر قانونی بودن شان از تاثیرات قوه شگفت انگیز قهری بر خوردار بودند.

از آنجائیکه مردم ما مخصوصاً جوامع عقب افتاده جهان سومی و یا کشور های جنوب که بسیار کم طعم دیموکراسی را که به فرد خود آگاهی و استقلالیت در روند کار و واکنشهای زندگی اش ایجاد کرده است، باوجودیکه سطح بینش فرهنگی فرد و بینش کیهانی جامعه را دگر گون میسازد اغلباً باعث نا رضایتی نیز میگردد.

مثلاً در سابق میدیدند که یک پادشاه و یا یک رئیس جمهوری ایکه از طریقه های غیر مشروع زمام کشور و مردم را تصاحب کرده بودند بخاطر حفظ ظاهر خود مردم را مجال اندیشیدن نمیدادند، در چنین حالات هم مردم و هم وکلا و نمایندگان مردم که جزء از مهره های حافظ قدرت بودند، خود راساً در قدرت و اداره دولت موثر نبودند، بلکه تمام تصمیمات در یک دایره بسته توسط شخص شاه یا نخست و زیر و یا رئیس دولت که بر مبنای زور قدرت را تصاحب شده بودند همان مهره های را در اریکه قدرت نصب میکردند که هر دو روی عمل شان به نفع شاه یا مهره های قدرتمند که حالات را در همه حال تحت حاکمیت جبارانه خود کنترول میکردند بوده و آنرا بنفع خود چرخش میدادند.

بطور مثال زمانیکه محمد ظاهر شاه را بعد از کشته شدن پدرش به اریکه قدرت نشاندند در مدت اضافه تر از بیست سال زمام امور کشور بشکل قهارانه آن توسط محمد هاشم خان عم شاه و دو برادر دیگرش حفاظت و حکومت میشد که این مسأله حتی در نسل بعدی نیز که سردار محمد داوود خان و سردار محمد نعیم خان باشند بطور عنعنوی منحیث یک پدیدۀ مالک الرقابی شریک و در قدرت دولت از مهره های اساسی بشمار می رفتند.

زمانیکه جمهوری داوود خان و بعداً حزب حاکم خلق رویکار آمد آنها نیز قدرت دولتی را بهمان دایره بسته آن یعنی بین اعضای گروه خود معیان دادند که اگر حرفی از شوری و یا مجلسین بمیان می آمد همه اش عاری از قدرت و شکل نمایشی داشت. چنانچه در زمان محمد داود خان شوری دایر شد تا رئیس جمهور را تعین کند و این در حالی بود که ظاهراً عزیز الله واصفی پیش کار داوود خان در امر برگزاری انتخابات ریاست جمهوری از طریق پارلمان صدا بلند میکرد که داوود خان حاظر نیست که در این انتخابات شرکت کند اما صدای حاضرین مجلس داوود خان را منحیث یگانه شخص به ریاست جمهوری فرا میخواندند زیرا که دیگر کدام کاندیدی وجود نداشت. در حالیکه همۀ وکلا میدانستند که اگر کسی حاضر شود در مقابل داوود خان خودش را بریاست جمهوری کاندید کند چه بلای بر سرش می آید.

اما در موارد دیموکراسی واقعی و حکومت های قانون صدا طور دیگری بلند میگردد. روش های مطالعه اوضاع اجتماعی یک کشور در برحه یی که زیر سنجش قرار میگیرد همه چیز آنچه که در کتابها و نظریات محققین و صاحب نظران به اثبات رسیده اند محق ثابت نمیشود، چرا که در آبگینه های سیاسی اجتماعی عوامل زیادی در تطورو تحول ذیدخل هستند که میتواند یک کشور دارای برنامه های ثابت را بجانب دیگریبه بیراهه بکشاند، اما آنچه که مدار غور وتعمق است موضوع دخیل ساختن مردم در مرامهای ملی و بین المللی میباشد که در مرامهای ملی زیاده ترو در مرام های بین المللی نظر به شاخصه های که اوضاع سیاسی را تفکیک و متغیر میسازد این سهم گیریها کمتر میباشد و یا به عبارت واضح تر حالاتی در یک جامعۀ تحت پوشش بین المللی از قبیل بی امنی و بد امنی و فساد، فعالیتهای مافیایی تیم های بین المللی را مجبور میسازد تا خود در این موارد در مورد مسایل عادبدون اشتراک دولت محلی تصمیم بگیرند و یا حتی که برنامه های خود شان را ازدولت محلی کتمان کنند که شدت این تصمیم گیری بحدی تکان دهنده میباشد که حاکمیت و خود ارادیت کشور میزبان رابا تکانه های خود زیر سوال می برد. و در این جاست که از هر گوشه ای صدا بالا می شود که این حکومت یا دولت دست نشانده و ملعبه میباشد. اما وقتی در فحوای مطالبی که این مسایل را بار آورده است توجه شود خواهیم دید که تصمیمات حلقات بین المللی توانسته است کماکان این کشور را از حالت سقوط و فرو پاشی نجات دهد. لذا هر قدر کوشیده شود که تأثیرات روانی این مسأله را کم ارزش نشان داد امکان پذیر نمیگردد که این حالت ها اکثراً باعث تجدید جنگهای جدید در منطقه نذیر «طالبان در افغانستان » خواهد شد. حتی حلقات روشنفکری که خود آغاز رو این کاروان هستند نیز همین ساز و سرود را سر میدهند که صدای اعتراض شان از نحوه عمل کرد قوای بین المللی باز تاب جهانی می یابدکه نتیجتاً چالش سختی را فرا روی برنامه های امنیتی ادارات جهانی در کشور میزبان میسازد.

و این در حال است که موسسات جهانی در کشور خواسته اند از عملیات و کار کرد های غیر انسانی تر و و غیر شخصی تر جلو گیری نمایند.. حال ما میتوانیم در جوامع نظیر جامعه افغانستان دو نوع رابطه را شناسایی کنیم: یکی رابطه ایکه ما را قادر میسازد در مسیر دیموکراسی با صد ها موسسه همصدا یکجای به پیش برویم که البته در این کار هم مشلات زادی پیش خواهد امد. دوم روابطی که توسط ضابطه های قهری که ناشی از طرز تلقی و تفکر جامعه که متأثر از حالات خود ارادیت نشئت میداشته باشد روابط جنگ ستیزانه و خوگرفته را بار ور میسازند که اکثر مردم عادی و کم سواد پیشاپیش این حرکات جانهای خود را آماده قربانی میسازند که ما نظیر آنرا هر روز در کوچه ها و پس کوچه های شهر ها بخصوص شهر کابل شاهد میباشیم. و این در حالیست که هم دولت محلی و هم جامعه جهانی و سازمانهای دخیل در فعل و انفعالات قدرت در افغانستان می کوشند تا رابطۀ جدیدی را که منجر به راه حل نوی شود بیابند که اگر واقعاً این برنامه بتواند صداقت هر سه جانبی حکومت، مردم و اوپوزیسیون مسلح را جلب کند شاید ما بتوامیم در کوتاه مدت نفس عمیقی بکشیم. ولی چیزی که در اینجا حایز اهمیت است گروه سازیهای اشخاص بر مبنای موثریت شان در پروسه های صلح میباشد که مستلزم یک برنامه کاری انکشافی دراز مدت میتواند باشد که در چنین حالاتی بخاطری که ملت بتواند از طرز برخورد موسسات خارجی اطمینان حاصل کنند این موسسات حد اکثر بکوشند تا در برنامه های اصلاحی و نو سازی شان ار کوچه های زیر بنایی انکشاف کشور بگذرند تا هم دولت و هم موسسات کمکی خارجی بتوانند مرام مردم را که استقرار یک نظام مرفه برای کافه مردم است را بیابند. البته در بر آورده شدن این مأمول شاید اشخاصی باشند که نمیخواهند چنین کار های بنفع همگانی صورت گیرد اما ما میتوانیم با تعین ضوابط حقوقی و پایان آوردن هزینه تمام شد مشکلات زیادی را بر طرف سازیم که در نتیجه ما میتوانیم شرایط عاطفی را که چهره های را با چهره ها همگون و نزدیک میسازد ایجاد نماییم.و ما قادر خواهیم بود با تولید و دستیاری یک برنامه کارا و مثمر میزان بیکاری را به اشتغال تحویل دهیم و نظام از فرسودگی نجات یابد. در غیر آن مشکلات بطور لاینحل و بدون پاسخ وجود خواهد داشت و کاری نه از ما بر می آید و نه از دوستان بین المللی ما بجز اینکه داشته های خود را دو دسته به بازار قهاری و خشونت آماده فروش سازیم. و آبی که صد ها سال در این جوی هرگز آسیابی را نچرخانده است سر انجام بدون استفاده به گودی دره سراشیب سازیم.